Occupy een jaar later; wat is er nog van over?
Occupy-demonstranten gisteren bij Foley Square, Lower Manhattan in New York. Foto Reuters / Eduardo Munoz
Ze wilden de wereld redden, de verschillen tussen arm en rijk verkleinen, maar staan bij het grote publiek vooral bekend om hun onhygiënische, half lege tentenkampen. Hun idealen domineerden maandenlang het nieuws, maar een jaar na de oprichting is het grote verzet van de Occupy-beweging een stuk minder dan voorheen.
17 september 2011 sloeg een gade demonstranten een tentenkamp op in het Zuccotti Park in New York. Nabij het economische hart van de stad, Wall Street, startten de activisten hun demonstraties tegen het kapitalisme. Grootse protesten volgden en in korte tijd werd de beweging wereldwijd een onmiskenbaar feit. In meer dan dertig steden wereldwijd nestelden zich duizenden demonstranten nabij economische centra. Het moest anders, was hun motto.
Roemloos ten onder
Maar op het hoogtepunt van het succes ging het mis. Tentenkampen begonnen te geuren, onderlinge vetes stonden organisatorische vooruitgang in de weg en zonder leider leek de meute demonstranten net een schaapskudde zonder herder. Er ontstond zelfs onduidelijkheid over de te handhaven standpunten. Persbureau AP schrijft:
De beweging werd een minuscule versie van de samenleving waartegen zij zich had verzet. Een nieuwe, eveneens gebrekkige samenleving met kleine hiërarchieën en giftige relaties. Zelfs voor de ontruiming van het tentenkamp op Zucotti Park werd de beweging geteisterd door geluidsoverlast, het gebrek aan sanitaire voorzieningen, een onvermogen om beslissingen te nemen en een steeds grotere kloof tussen de full-time bewoners van het kamp en de machtigste spelers die haast niet meer op het kamp te vinden waren.
Occupy-demonstranten op 16 september nabij Wall Street. Foto AFP / Andrew BurtonOccupy-demonstranten op 16 september nabij Wall Street. Foto AFP / Andrew Burton
Ze geven niet op
Maar zoals het een ware activist betaamt, gooien de volharde demonstranten niet zomaar de handdoek in de ring. Nog steeds zijn er Occupy-sympathisanten die de beweging via websites en sociale media in stand houden. AP:
Occupiers blijven vooral met elkaar in contact via websites en sociale netwerken. Er zijn af en toe gesprekken over conferenties en er worden nieuwsbrieven verstuurd aan aanhangers. De vergaderingen worden over het algemeen bijeen geroepen in het kader van specifieke evenementen die worden gepland.
Hun roep om een nieuwe samenleving blijft onverminderd hard. "We hebben altijd gezegd een nieuwe samenleving te willen", zegt de Amerikaanse demonstrante Marisa Holmes tegenover AP. Maar professor Mark Naison aan de Fordham University in New York ziet geen toekomst in de stuurloze organisatie:
"Ik denk niet dat de Occupy-beweging een enorme toekomst heeft. Ik denk dat bewegingen geïnspireerd door Occupy wel een toekomst hebben."
Jubileum leidt wellicht tot comeback
En dat de professor geen onwaarheden spreekt, blijkt wel. Want tijdens het plannen van het eenjarige jubileum van de beweging ging het weer mis:
Bij een van de gebruikelijke oplevingen van de beweging spraken mensen voor hun beurt en interrumpeerde de moderators. De groep slaagde er overigens ook niet in het eens te worden over het feit fotojournalisten tot hun vergadering toe te laten of niet. Een oudere man hield zelfs een langdradige, vijftien minuten durende preek over de New Yorkse politie.
Of de beweging er uiteindelijk in zal slagen om het kapitalistische systeem onderuit te halen, betwijfelen velen. De activisten blijven er echter in geloven. Op het Malieveld in Den Haag is het tentenkamp weer opgeslagen en in New York is het jubileum met een protestmars gevierd en staan er wellicht nieuwe demonstraties voor de deur.