Noodtoestand in drie noordelijke provincies Peru opgeheven
Demonstranten bij het Mamacocha meer in Peru tijdens een protest in augustus tegen de aanleg van de Conga mijn. Foto AP / Martin Mejia
De noodtoestand in drie noordelijke provincies van Peru is vannacht opgeheven. De noodtoestand was afgekondigd, nadat protesten tegen een nieuwe mijnactiviteiten in het gebieden waren ontaard in geweld waarbij de afgelopen maanden vijf doden vielen.
De regering van president Ollanta Humala stelt echter dat ondanks het opschorten van de noodtoestand de ordetroepen in het gebied in opperste staat van paraatheid zullen blijven.
De protesten richtten zich bijna een jaar geleden tegen de aanleg van de door Verenigde Staten gefinancierde nieuwe Conga mijn. De noodtoestand werd afgekondigd in de provincies Celedin, Cajamarca en Bambamarca. De maatregel hield in dat het recht op vergadering en andere burgerrechten tijdelijk werden opgeschort.
'Peru heeft niet de luxe om kieskeurig te zijn'
Nu de noodtoestand is opgeheven, lijkt de weg vrij voor nieuwe onderhandelingen tussen de demonstranten en de overheid. Tegenstanders van het mijnproject denken dat Conga mine hun watervoorziening zal beperken. Milieuactiviste Mirtha Vásquez Chuquilín legde in een artikel van Marcel Haenen in NRC Handelsblad begin dit jaar uit:
"Voor de exploitatie van Conga wil Yanacocha vier meren droogleggen. In twee van die meren zal goud worden gewonnen en het afval wordt in twee andere drooggelegde meren gestort. Volgens elke hydroloog zal dit leiden tot een grote milieuramp."
Het Amerikaanse bedrijf Newmont Mining, voor 51 procent eigenaar van de Conga mijn in een daartoe opgerichte firma met de naam Yanacocha, legde zijn werkzaamheden eind vorig jaar stil vanwege de grootschalige protesten in met name de provincie Cajamarca. De overheid zegt dat de nieuwe mijn duizenden nieuwe banen zal scheppen. In het artikel van Haenen zegt Flavio Flores, manager bij de door Yanacocha opgerichte stichting Asociación Los Andes:
"Het gaat om de keuze tussen armoede en ontwikkeling. Peru heeft niet de luxe om kieskeurig te zijn. In Cajamarca is haast geen andere economische activiteit haalbaar dus laat de mensen blij zijn met Conga.”
Milieu-incidenten in verleden maakten bevolking achterdochtig
Yanacocha verzekert bovendien dat er nieuwe waterreservoirs worden aangelegd, waardoor de watertoevoer zelfs beter zal zijn. Maar de bevolking is achterdochtig. En niet alleen in Cajamarca. Ook in andere provincies van Peru is het al tijden onrustig rond verschillende mijnprojecten. Haenen legt in zijn artikel uit:
Er hebben zich de afgelopen jaren ernstige milieu-incidenten voorgedaan in de Andes die het wantrouwen verklaren. Om uit de aarde goud te winnen wordt het afgegraven gesteente besproeid met water met natriumcyanide. Door lekken is die vloeistof af en toe in het drinkwater beland. De grootste ramp gebeurde in 2000 toen een vrachtwagen van Yanacocha 151 kilo kwik verloor bij het stadje Choropampa. "Mensen namen het spul mee naar huis omdat ze dachten dat het een soort zilver was", vertelt Vásquez. "Het spul werd in bakjes op tafel gezet, zo mooi vonden ze het. Nu hebben honderden mensen ernstige gezondheidsklachten."
Volgens schattingen heeft Yanacocha de afgelopen twintig jaar ongeveer vijf miljard euro aan goud opgegraven. De 1,4 miljoen mensen in het gebied waar die firma actief is, wonen bovenop een goudader, wellicht de rijkste plek op aarde. Toch behoort Cajamarca onveranderd tot een van de vier armste provincies van het land.