Teruglezen: het Super Tuesday-liveblog

VS verkiezingen

De stembureaus in de staat Georgia zijn geopend. Foto Reuters / John Amis

  • filter: ×
Buitenland

Daarmee sluiten we het liveblog over Super Tuesday af. Uiteraard brengen we de resultaten die nog binnenkomen op deze woensdag via reguliere artikelen.

Met 92 procent van de stemmen geteld staat Romney zo'n 7.500 stemmen voor op Santorum. Het lijkt erop dat hij de belangrijkste staat van Super Tuesday inderdaad gaat winnen, al moeten we een slag om de arm houden. Maar het beeld van de nacht is wel ingekleurd nu: Romney wint (hoogstwaarschijnlijk) vijf staten, Santorum drie en Gingrich één. Alaska is nog niet binnen, maar die uitslag zal de race sowieso niet ondersteboven gooien.

Belangrijkste conclusie van Super Tuesday: Romney blijft favoriet, maar zijn campagnemachine loopt onveranderd stroef.

Mitt Romney heeft nu een voorsprong van ruim 5.000 stemmen in Ohio. Het lijkt er dus op dat hij de hoofdprijs van vannacht toch gaat pakken, maar het ging erg moeizaam. Bovendien gaf hij, vergeleken met Santorum, ruim vijf keer zoveel uit aan campagne in de noordelijke staat. Romney is dus nog altijd de gedoodverfde kandidaat, maar het kost hem grote moeite en overtuigend is het allerminst.

Twitter avatar emilyrs Emily Schultheis Romney 37.7%, Santorum 37.2%, Gingrich 14.6% via AP at 11:25 p.m. ET. 90.4% in. http://t.co/80SOHPIb #OHPrimary 7 maart 2012

Nu duidelijk is dat de race doorgaat, niemand de rest van zich af heeft kunnen schudden en ook niemand van plan is op te geven, is het nuttig om over Super Tuesday heen te kijken (het is immers alweer even Ordinary Wednesday bij ons). Waar gaat de race verder?

Aankomend weekend stemmen Kansas en de US Virgin Islands, enkele dagen later gevolgd door een Tuesday waar weer aardig wat kiesmannen te verdelen zijn: dan in Hawaï, Alabama, American Samoa en Mississippi. Missouri, Puerto Rico, Illinois en Louisiana komen ook deze maand nog aan de beurt. Als het april is, is ongeveer de helft van alle kiesmannen verdeeld.

Ook Idaho (met 32 kiesmannen een van de kleinere vangsten) is toegewezen. Die staat gaat, zoals verwacht, naar Romney. Hij komt daarmee op vier overwinningen vannacht, tegenover drie voor Santorum en één voor Gingrich. Alleen Alaska en Ohio hebben nog geen winnaar.

Het ligt nu zo dicht bij elkaar in Ohio dat vannacht nog een winnaar uitroepen wellicht onmogelijk is, meldt NBC.

Twitter avatar ebvrNOS Bosch van Rosenthal NBC zegt dat zij vanavond NIET meer met een winnaar uit Ohio komen. Te close, mogelijk hertellen. 7 maart 2012

Een mooi overzicht van de New York Times van hoe het er nu voor staat in de Republikeinse race. In één oogopslag wordt duidelijk dat Romney een flinke voorsprong heeft met kiesmannen, maar de zwarte eindstreep is nog ver weg.

CNN pronkt momenteel met "exclusieve cijfers" over Ohio. Daaruit zou blijken dat Romney eroverheen gaat en Santorum naar de tweede plek verdringt.

Volgens CNN staan de twee nu beiden op 37 procent in Ohio. Santorum leidt nog met 2.500 stemmen, maar zijn voorsprong op Romney slinkt snel.

Meer over de speech van Romney vanavond, waarin hij Obama aanpakte, hier. "De president heeft jullie laten zitten."

Anders gezegd, voor wie net wakker wordt (goedemorgen) en een snelle update wil: er is vannacht nog geen Republikeinse kandidaat gekozen. Tot nu toe kreeg elke staat zijn verwachte winnaar en in Ohio is het nog altijd spannend. Met ruim tachtig procent van de stemmen geteld is het Santorum 38 procent, Romney 37. In absolute aantallen zou het om een verschil van zesduizend stemmen gaan. Zo is de hoofdprijs van Super Tuesday nog niet opgeëist.

Als vannacht iets duidelijk is geworden, dan is het dat na deze Super Tuesday de race om de Republikeinse nominatie "nog zeker lang niet beslist" is, zegt onze correspondent Guus Valk vanuit Washington:

"Ik denk dat de race nog zeker een maand of twee maanden gaat duren. Santorum heeft min of meer aan de verwachtingen voldaan. Winst in Ohio zou voor hem een hoofdprijs zijn en zal als morele zege worden beschouwd. Voor Romney zou Ohio verliezen wel slecht nieuws zijn, want het is een belangrijke staat waar hij veel campagne heeft gevoerd. Romney's probleem blijft ook dat hij de midwestelijke en zuidelijke staten maar niet kan winnen. Het is een patroon dat al langer duurt en dat op de lange duur wel problematisch voor hem kan worden."

Bewegend beeld van de (lange) speech van Gingrich eerder vanavond. Hij hamerde veel op de 'negative ads' van Romney en zei dat hij 'als een schildpad' is: hij loopt de race langzaam, maar wint hem uiteindelijk wel omdat 'hazen' als Santorum zich te pletter rennen. Zijn mooie woorden ten spijt: het lijkt er vooralsnog niet op dat het schildpad aan de winnende hand is.

Hoe het er nu voor staat: van de tien staten wint Romney er drie (Virginia, Vermont en Massachusetts), net als Santorum (North Dakota, Tennessee en Oklahoma). Gingrich was het populairst in zijn thuisstaat Georgia. Idaho is nog niet toegewezen, maar Romney doet het daar goed volgens de eerste percentages van CNN. Van Alaska weten we nog weinig.

Dan is er nog één staat niet genoemd in dit overzichtstekstje: Ohio. Als swing state is dat de belangrijkste staat van vannacht: wie daar wint, laat zien dat hij ook in de strijd met Obama goed zou kunnen presteren. Met 70 procent van de stemmen geteld staat Santorum op 38 procent en Romney op 36. Kortom: nog altijd weinig concreets over te zeggen.

Onze internetredacteur Peter Zantingh heeft zojuist een fotoserie over Super Tuesday tot nu toe samengesteld. Met foto's van kiezers in het stembureau, maar ook met beelden van de campagnebijeenkomsten waarop de kandidaten vanavond hun aanhang toespraken. Bekijk de serie hier.

Zojuist zijn om vier uur Nederlandse tijd de stembussen gesloten in de staten North Dakota en Idaho. CNN voorspelt dat Rick Santorum in North Dakota heeft gewonnen. Hij heeft een forse voorsprong voor en staat op 39 procent. De libertaire Ron Paul staat voorlopig tweede met 28 procent van de stemmen, Romney volgt op plek drie met 25 procent. In North Dakota zijn 28 kiesmannen te verdelen. Van de verkiezing in Idaho zijn nog geen voorlopige resultaten.

Terwijl we nog in afwachting zijn van de uitslagen in Ohio, North Dakota, Idaho en Alaska, maakte CNN zojuist een overzicht van het aantal kiesmannen dat de vier kandidaten vanavond behaald hebben en hoeveel zij er tot nu toe in totaal bij de voorverkiezingen hebben behaald:

Mitt Romney: 81 / 288
Rick Santorum: 34 / 106
Newt Gingrich: 20 / 73
Ron Paul: 6 / 52

De helft van de stemmen is geteld in Ohio. De verhoudingen liggen nog altijd hetzelfde als na het tellen van 38 procent van de stemmen: Santorum staat op 39 procent, Romney op 36 procent.

Rick Santorum, omringd door zijn familie, vanavond tijdens zijn toespraak op zijn campagneavond in Steubenville, Ohio. Foto Reuters / Matt Sullivan

Mitt Romney sprak zojuist zijn aanhang toe in zijn thuisstaat Massachusetts. Hij spreekt over een "great night" vanwege zijn overwinningen in Virginia, Vermont en Massachusetts en hoopt ook nog op de overwinning in Ohio. "I'm gonna get this nomination", aldus Romney.

Hoewel hij een paar goede resultaten heeft geboekt, klonk Romney niet echt als een overwinnaar, twittert onze correspondent Guus Valk:

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Mitt Romney verzucht dat hij na twee maanden naar huis wil. Dat klonk niet als de winnaar die de zege van Super Tuesday claimt 7 maart 2012
Twitter avatar apjvalk Guus Valk Romney probeert iets te doen aan de klacht dat hij afstandelijk spreekt. Vertelt nu over inspirerende ontmoetingen met gewone Amerikanen 7 maart 2012

Santorum en Romney kozen er vanavond voor hun aanhang toe te spreken voordat duidelijk is wie er in de belangrijke staat Ohio gaat winnen. Dat is een bewuste strategie, twittert NOS-correspondent Eelco Bosch van Rosenthal:

Twitter avatar ebvrNOS Bosch van Rosenthal Romney spreekt nu, en dan hebben we alle kandidaten gehad, voordat hoofdprijs binnenkomt. Willen primetime tv + geen nederlaagspeech geven 7 maart 2012

De laatste tussenstand in Ohio, na het tellen van 38 procent van de stemmen: Santorum gaat aan de leiding met 39 procent, Romney staat op 36 procent. Volgens Politico-journalist Mike Allen is het kamp-Romney echter nog niet in paniek:

Twitter avatar mikeallen Mike Allen breaking -- even tho AP has Santorum ahead by 3 pts with 26% of vote in, Team Romney still fine: "our best counties have yet to report" 7 maart 2012

Santorum haalt in zijn toespraak uit naar het beleid van Obama, maar bekritiseert ook zijn grote rivaal Romney. Santorum herinnert, niet voor het eerst in deze campagne, aan de zorgwet die Romney als gouverneur in zijn staat Massachusetts invoerde en die volgens hem verdacht veel op de zorgwet van Obama leek.

Santorum's toespraak is, net als die van Gingrich vrij lang, maar hij spreekt overtuigender, twitterde onze correspondent Guus Valk zojuist:

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Santorum spreekt goedgemutst, anders dan het automatisme van Romney en het sarcasme van Gingrich. Nu nog 20 minuten korter 7 maart 2012

Rick Santorum spreekt op dit moment in Ohio zijn aanhang toe. Hij is blij met de twee zekere nieuwe overwinningen die hij behaald heeft en benadrukt dat hij in staten die hij niet won vaak tweede is geworden. Ook wijst Santorum erop dat hij al in staten door het hele land gewonnen heeft en dat hij dus in heel Amerika aanhang heeft, een belangrijke voorwaarde om straks bij de presidentsverkiezingen in november kans te maken.

Het blijft erg spannend in Ohio. Hoewel exit-polls Romney eerder deze nacht een lichte voorsprong gaven op Santorum, heeft Santorum nu volgens CNN na het tellen van 24 procent een lichte voorsprong genomen op Romney: 39 procent tegenover 36 procent.

In Ohio, een belangrijke staat vannacht, wachten Santorum-aanhangers op de uitslag van de voorverkiezingen daar. De spanning is af te lezen van de gezichten, maar ook van de percentages: Romney en Santorum ontlopen elkaar nauwelijks. Foto AFP / Joe Raedle

Gingrich is nog altijd aan het speechen en hij is al een tijdje bezig. Dat verleidde komiek Andy Borowitz zojuist tot de volgende grap op Twitter:

Twitter avatar BorowitzReport Andy Borowitz BREAKING: CNN Projects Gingrich Will Never Fucking Stop Talking #SuperTuesday 7 maart 2012

Belangrijkste boodschap van Gingrich: ik geef nog niet op. Volgens NOS-correspondent Eelco Bosch van Rosenthal heeft dat te maken met de volgende voorverkiezingen die volgende week worden gehouden:

Twitter avatar ebvrNOS Bosch van Rosenthal Gingrich loopt zich warm voor winst in Alabama en Mississippi, over een week. Diepe zuiden, moet-ie kunnen winnen 7 maart 2012

De conservatieve Rick Santorum lijkt na de Super Tuesday van vandaag in de race om het Republikeinse ticket te blijven. Hij heeft volgens de laatste exit-polls de voorverkiezingen in zowel Tennessee als Oklahoma gewonnen. Lees meer in het nieuwsbericht van onze internetredacteur Peter Zantingh.

Met 12 procent van de stemmen geteld heeft Romney nog altijd een nipte voorsprong op Santorum in Ohio. Het is nu 39 procent tegen 37 procent.

Aanhangers van Newt Gingrich juichen hun favoriete presidentskandidaat toe in Atlanta. AP / Evan VucciAanhangers van Newt Gingrich juichen hun favoriete presidentskandidaat toe in Atlanta. AP / Evan Vucci

Newt Gingrich, die vandaag de voorverkiezing in zijn thuisstaat Georgia wist te winnen, sprak zojuist zijn aanhangers toe in Atlanta. Hij zegt dat hij door veel politiek analisten te vroeg is afgeschreven en claimt dat hij door zijn overwinning in Georgia nog volop in de race is. Gingrich won eerder in South Carolina en heeft nu in twee staten de voorverkiezingen gewonnen.

Zowel CNN als NBC voorspellen nu dat Rick Santorum de voorverkiezing in Tennessee heeft gewonnen. Een eedere exit-poll van CNN gaf Santorum al een voorsprong op Romney: 35 procent tegenover 28 procent.

De stembussen zijn er een uur dicht, maar geen van de Amerikaanse networks durft nog te voorspellen wie in Ohio gaat winnen. De eerste exit-poll van CNN gaf Romney 40 procent van de stemmen en Santorum 36 procent. De afgelopen weken wist Rick Santorum hier een indrukwekkende voorsprong op te bouwen. Maar sinds een week is die voorsprong weggesmolten. De meeste peilingen lieten de afgelopen dagen zien dat Romney en Santorum ongeveer gelijk staan. Interessant weetje over Ohio: in 25 van de 27 voorverkiezingen heeft Ohio de uiteindelijke winnaar aangewezen.

Oud-vicepresidentskandidaat Sarah Palin reageerde zojuist op CNN op de eerste uitslagen van Super Tuesday. Ze wilde niet zeggen op welke Republikeinse kandidaat zij zelf in haar thuisstaat Alaska gestemd heeft. Palin sluit niet uit dat ze in 2016 een gooi doet naar het presidentschap.

Tussenstand: Romney wint drie staten (Virginia, Vermont en Massachusetts), Gingrich één (Georgia). Dus in vier van de tien staten die vandaag kozen is er een winnaar. Oklahoma en Tennessee lijken naar Santorum te gaan, maar nog niemand durft het aan dat met zekerheid te brengen. In Ohio, de belangrijkste staat vannacht, maken Santorum en Romney het zo spannend dat er nog weinig zinnigs over te zeggen is. Dan zijn Idaho, North Dakota en Alaska nog over; daar zijn nog geen exit polls over.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Conservatieve staten Tennessee en Oklahoma zien er goed uit voor Santorum. Romney ligt voor in Ohio 7 maart 2012

Volgende exit polls nu de stembureaus daar zojuist dicht gingen: Romney wint in zijn thuisstaat Massachusetts (41 kiesmannen). Oklahoma (43 kiesmannen) en Tennessee (58 kiesmannen) zijn spannend, maar CNN's poll wijst op winst voor Santorum in beide staten. Dat zouden zijn eerste overwinningen van de nacht zijn. FOX News geeft Oklahoma ook al aan Santorum.

Het is dus nog erg spannend in Ohio: Romney en Santorum liggen daar nek-aan-nek en het is volgens de Amerikaanse networks nog te vroeg om een winnaar aan te wijzen. Wel ligt Romney een paar procentpunten voor. Als hij Ohio wint, is dat een belangrijke overwinning, zegt onze correspondent Guus Valk vanuit Washington:

"Ohio lijkt de allerbelangrijkste staat van vannacht. Het is echt een swing state, een staat waar het in november spannend wordt tussen de Republikeinen en de Democraten. Het is een staat waar je van alle markten thuis moet zijn en ook zwevende kiezers moet kunnen overtuigen. Als Romney wint, kan hij laten zien dat hij zwevende kiezers kan aanspreken. Dat is in de beeldvorming erg belangrijk."

Bijna 2.00 uur, we gaan kijken naar Tennessee, Oklahoma en Massachusetts. Santorum denkt te kunnen winnen in de eerste twee staten, Massachusetts gaat vrijwel zeker naar Romney - die was daar gouverneur.

Voor wat het waard is, maar toch: met minder dan één procent van de stemmen geteld gaat Romney aan de leiding in 'battleground' Ohio met 39 procent, gevolgd door Santorum (37), Gingrich (16) en Paul (7).

CNN durft het ook in beeld te brengen: Romney wint Virginia én Vermont. Gingrich wint dus in Georgia, Ohio is 'too close to call', maar Romney doet het volgens eerste percentages iets beter. Santorum blijft dus nog zonder overwinning vandaag en vooralsnog valt Super Tuesday naar de kant van Romney. Om 2:00 onze tijd (over twintig minuutjes dus) gaan de stembussen dicht in Tennessee, Oklahoma, Massachusetts en North Dakota. De eerste twee zijn daarbij vooral belangrijk.

Mitt Romney vandaag in Columbus, Ohio. Foto AP / Gerald Herbert

Mitt Romney vandaag in Columbus, Ohio. Foto AP / Gerald HerbertMitt Romney vandaag in Columbus, Ohio. Foto AP / Gerald Herbert

De cijfers van de eerste exit polls voor Ohio liggen dicht bij elkaar. Romney staat op 40 procent volgens CNN, Santorum op 36, Gingrich op 12 en Paul op 11. Een goede voorspelling is nog niet te maken. Er zijn 66 kiesmannen te winnen in Ohio.

Maar we moeten de aandacht al verleggen. Nog vijf minuten en dan zijn er eerste resultaten uit Ohio te verwachten. Dat is een cruciale staat vannacht. Elke Republikeinse kandidaat die tot nu toe president werd, won de voorverkiezing in Ohio. Romney of Santorum? Ze gingen er nek-aan-nek de laatste dagen.

De eerste resultaten zijn dus binnen. Samenvattend: Gingrich wint Georgia (hier ons hele artikel), Romney wint Virginia en Vermont. Tenminste, daar wijzen de eerste exit polls op.

Twitter avatar TheFix The Fix NBC calls Virginia for Romney. No alarms, no surprises. 7 maart 2012

De kans is goed aanwezig dat hij de rest van de avond een bijrol speelt, dus dit is zijn moment. Georgia was met 76 kiesmannen de grootste buit van vanavond en hij gaat, volgens de exit polls, met ruime voorsprong naar Newt Gingrich.

Newt Gingrich, winnaar van de Republikeinse voorverkiezing van Georgia. Foto AP / Evan Vucci

Newt Gingrich, winnaar van de Republikeinse voorverkiezing van Georgia. Foto AP / Evan VucciNewt Gingrich, winnaar van de Republikeinse voorverkiezing van Georgia. Foto AP / Evan Vucci

Vermont dan: daar wint Romney volgens de exit polls met 38 procent, Ron Paul pakt 27, Santorum 23 en Gingrich 8 procent. Geen resultaten die alles overhoop gooien.

In de andere twee staten waar de stembureaus zojuist dicht zijn gegaan, Virginia en Vermont, gaat Romney aan de leiding. In Virginia zou hij 63 procent hebben gepakt, tegenover 37 voor Ron Paul. De andere twee deden hier niet mee.

Gingrich moest ook wel in Georgia, anders had hij net zo goed de handdoek kunnen gooien. "Ik moet hier winnen om geloofwaardig te blijven", zei hij zelf onlangs. Inderdaad, hij wint dus de staat waar vanavond de meeste kiesmannen op het spel staan. Wellicht geeft dit hem weer wat momentum, al voorspellen experts dat zo'n opleving (net als zijn vorige oplevingen) niet lang zal duren.

Super Tuesday is begonnen.

Eerste resultaten: Newt Gingrich wint in Georgia, melden vrijwel alle Amerikaanse media. Exit polls wijzen op 45 procent voor de man die er een thuiswedstrijd speelde, 26 procent voor Romney, 20 voor Santorum en 8 voor Paul.

Er is (uiteraard) ook een Spotify-playlist voor Super Tuesday, samengesteld door The Washington Post. Denk er vooral bij het nummer van de Dropkick Murphy's aan dat het inmiddels 0:56 uur is en dat de buren misschien slapen.

Luister naar Super Tuesday op Spotify

Deze is voor Newt Gingrich.

Ook Santorum is de race nog niet moe: "Als we helemaal tot aan de conventie doorgaan, dan is dat maar zo", zei een woordvoerder vanavond. De conventie vindt plaats in augustus. Obama's kamp zal erop hopen dat het zover komt: zijn tegenstander begint de eindstrijd dan met minder tijd en een uitgedunde partijkas.

Misschien dat Paul daarom zojuist ook tegen John King van CNN zei dat hij verwachtte goed te presteren in Alaska, en ook in Idaho en North Dakota. We zitten hier vannacht niet te livebloggen om al een winnaar te kunnen melden, denkt ook Paul: “We hebben nog wel even te gaan voordat er een winnaar uitgeroepen wordt.”

Na het lezen van een zeven pagina's tellend pdf-document op de hoogte zijn van alles wat je moet weten over de Republikeinse verkiezingen? Hiero.

Geen zin om het helemaal te lezen? Ook begrijpelijk. Een leuk feitje eruit dan: ook uit het aantal dagen dat de kandidaten er aanwezig waren, blijkt dat Ohio vannacht cruciaal is. Romney bracht er dit jaar vijf dagen door, Santorum zes en Gingrich drie. Idaho is de enige staat waar alle vier de kandidaten hun gezicht (even) lieten zien. Ron Paul was de enige die naar Alaska afreisde, al was het maar voor één dagje.

Er wordt op deze Super Tuesday in minder staten gestemd dan in het verleden op Super Tuesday het geval was. Maar de verkiezingsdag van vandaag is niettemin van cruciaal belang, schreef onze internetredacteur Niels Posthumus eerder vandaag op onze site:

"Hoe het ook zij, 419 kiesmannen zijn nog altijd meer dan er tot nu toe in totaal te vergeven zijn geweest. Het geeft aan hoe groot het belang is van aankomende nacht – al draait Super Tuesday dit jaar dan om slechts de helft van het aantal gedelegeerden dat op deze dag in 2008 op het spel stond. Op Super Tuesday blijft een groot gat te slaan.

Maar aan de andere kant: zelfs al wint Romney, dan nog heeft hij maar de helft van het aantal kiesmannen dat hij nodig heeft om zijn presidentskandidatuur zeker te stellen.

Het gaat vannacht echter meer dan ooit om de winning mood. Romney won de laatste paar voorverkiezingen. Als hij nu opnieuw een grote slag slaat, kan hij zich voorlopig met recht presenteren als de leider van alle Republikeinen en als een winnaar. Verliest hij, of wint hij maar in een paar staten, dan zal dit alles een stuk lastiger gaan."

Oké, nog een half uurtje en dan hebben we waarschijnlijk eerste cijfers uit Georgia (met 76 kiesmannen de grootste buit vandaag), Vermont (17 kiesmannen) en Virginia (46 stuks). Je mag verwachten dat Georgia naar Gingrich gaat; hij komt er immers vandaan. In Vermont en Virginia zal Romney waarschijnlijk winnen.

Ondertussen is het wachten op de eerste exit polls. Er komen al wat berichten naar buiten dat Gingrich het goed doet in Georgia en dat Santorum en Romney het spannend maken in Ohio, maar dat lieten de laatste peilingen ook al zien. Vooralsnog niets om van op te schrikken.

Is Super Tuesday wel zo Super? Niet zo Super als in 2008 in elk geval, toen 24 staten tegelijkertijd stemden en meer dan de helft van de kiesmannen ('delegates') op één dag verdeeld werden. Een kort filmpje over de historie van het Super Tuesday-fenomeen.

In Ohio, Tennesse en Georgia hebben veel Gingrich- en Santorum-sympathisanten de gang naar de stembus gemaakt, tweet onze VS-correspondent zojuist. Goed nieuws dus voor de twee kandidaten die het moeten hebben van een streng gelovige achterban.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Veel evangelicals hebben gestemd, blijkt uit eerste exitpolls in Ohio, Tennessee en Georgia. Achterban Santorum en Gingrich gemobiliseerd 6 maart 2012

Wanneer kunnen we de eerste exit-polls en resultaten verwachten? Om 1:00 uur Nederlandse tijd sluiten de stembussen in Georgia, Vermont en Virginia. Het is de verwachting dat de Amerikaanse nieuwszenders over deze staten direct voorspellingen kunnen doen. Nog een uurtje wachten dus. Gingrich is de grote favoriet in Georgia, Romney in Virginia.

Om 1.30 uur sluiten de stembussen in Ohio, misschien wel de belangrijkste staat vannacht vanwege de in de peilingen voorspelde nek-aan-nek-race tussen Romney en Santorum. Omdat het zo spannend lijkt te worden, is het niet de verwachting dat direct duidelijk wordt wie Ohio gewonnen heeft.

Om 2:00 uur gaan de stembussen dicht in een hele reeks staten, te weten Tennessee, Oklahoma, Massachusetts en North Dakota. Romney gaat zo goed als zeker winnen in Massachusetts, waar hij gouverneur was. Santorum moet Oklahoma winnen om kans op de nominatie te houden.

Dieper in de nacht volgen dan nog de uitslagen van de voorverkiezingen in Idaho en Alaska.

Ook het team van tv-komiek Jon Stewart doet met 'Indecision Forever' mee aan Super Tuesday: op de site allerlei updates rond het Republikeinse festijn dat The Daily Show al zo vaak op de hak nam. Uiteraard met humor gebracht: "It's the most important Tuesday we'll have all week".

Mitt Romney heeft in Belmont zijn stem uitgebracht. Hij deed dat samen met zijn vrouw.

Romney voert zijn stembiljet in onder het toeziend oog van stembureau-medewerkers in Belmont. Foto AFP / Justin SullivanRomney voert zijn stembiljet in onder het toeziend oog van stembureau-medewerkers in Belmont. Foto AFP / Justin Sullivan

De aartsconservatieve Santorum staat in de peilingen ongeveer gelijk met favoriet Romney. Hij is de "de zoveelste niet-Romney die een (meestal tijdelijke) opleving doormaakt in de Republikeinse kiezersgunst", schreef onze correspondent Guus Valk gisteren in NRC Handelsblad:

"Michele Bachmann, Rick Perry, Herman Cain en Newt Gingrich gingen hem voor. Ze kwamen op, werden getest, en weer afgedankt.
Hoe verschillend ze ook zijn, één ding hadden ze gemeen: de belofte van ideologische zuiverheid. Was het bij Newt Gingrich de rauwe, zuidelijke woede, bij Bachmann en Cain het geloof, bij Ron Paul een principieel libertarisme, de kandidaten koketteren met een stijl die het tegendeel vormt van de technocratische, bestuurlijk ingestelde Romney. Steeds als die gepredikte zuiverheid getoetst werd, vielen de kandidaten alsnog door de mand."

Dat laatste is het geluk van Romney, maar een probleem voor de kansen van de Republikeinen tegen Obama, schrijft Valk:

"De achterban hunkert naar een kandidaat die authentiek is, compromisloos en die strikt ideologisch denkt. Maar deze drang naar zuiverheid kan tegelijk leiden tot de keuze voor een kandidaat die de partij marginaliseert. Slechts een kleine groep Republikeinen stemt in de voorverkiezingen. Zij maken slechts een fractie uit van het totale electoraat. Alle Amerikaanse kiezers samen, Republikeinen, Democraten en onafhankelijken, kiezen in november de president. Die brede groep is veel minder geïnteresseerd in ideologische scherpslijperij. De partijtop weet dat alleen een presidentskandidaat die acceptabel is voor kiezers in het politieke midden een kans maakt om Obama te verslaan. De elite klampt zich vast aan Romney, de enige kandidaat die de dreigende marginalisering van de Republikeinen kan tegengaan."

Een analyse van de belangrijkste staten op Super Tuesday (inderdaad: Ohio, Tennessee en Georgia) op televisiezender ABC, en een analyse van het imago van Mitt Romney, dat volgens de analisten ongeëvenaard slecht is voor een topfavoriet binnen de Republikeinse voorverkiezingen.

Er zijn drie staten waarop we vanavond extra goed moeten letten, volgens NRC-correspondent in de Verenigde Staten Guus Valk.

1. Ohio. Valk schrijft:

De afgelopen weken wist Rick Santorum hier een indrukwekkende voorsprong op te bouwen. Maar sinds een week is die voorsprong weggesmolten. De meeste peilingen laten zien dat Romney en Santorum ongeveer gelijk staan. Ik zie Romney als favoriet voor Ohio, omdat hij alle staten waar hij zo’n late comeback maakte, wist te winnen.Ohio is nog om een andere reden belangrijk: het is een grote swing state, die in november mogelijk beslissend zal zijn. Als de uiteindelijke winnaar het hier niet goed doet, maakt dat hem kwetsbaar in de strijd met Barack Obama.

2. Tennessee. Valk schrijft:

Wat is er nog over van de Santorum surge? De enige échte test daarvoor is Tennessee. Deze staat, met een evangelisch electoraat, zou Santorum met gemak moeten kunnen winnen. Maar Santorums zwakte is dat hij tot nu toe alleen staten won die zogeheten caucuses hielden (voorrondes waarbij kiezers in groepen beslissen wie ze aanwijzen). Een echte voorverkiezing heeft hij nog altijd niet gewonnen, Tennessee zou de eerste zijn.

3. Georgia. Valk schrijft:

Wint hij [Gingrich] in zijn thuisstaat Georgia, dan pakt hij zomaar de grootste staat die meedoet aan Super Tuesday. Dat zou hem (en zijn geldschieters) nog hoop kunnen geven om door te gaan. Verliest hij hier, dan zal hij nergens anders kunnen winnen. Dat zou zomaar het einde kunnen zijn van Gingrich’ kandidatuur, temeer omdat zijn donoren ongeduldig worden.

Gistermiddag sprak Rick Santorum aanhangers toe in Ohio, de staat waar de strijd vannacht het spannendst is. Hij zag er vermoeid uit, schrijft The Atlantic vandaag. Bovendien raakt de campagneportemonnee leger en leger, terwijl de steenrijke Romney dat probleem niet heeft. Het literair/cultureel magazine durft zelfs te voorspellen dat niet winnen in Ohio wel eens het einde van de opmars van Santorum kan betekenen.

Drie van de vier Republikeinse presidentskandidaten spraken eerder vandaag, nadat Obama dat zondag al deed, de pro-Israëllobby AIPAC in Washington toe. De Republikeinse kandidaten vinden dat Obama te weinig doet tegen de nucleaire ambities van Iran en lieten dat tegenover het pro-Israëlische publiek van AIPAC duidelijk merken.

Romney noemde het Iraanse regime een "terroristisch regime" dat de Amerikaanse waarden niet deelt en waarmee geen zaken te doen valt. Santorum beschuldigde Obama van 'appeasement' in de richting van Iran en zei: "If Iran doesn't get rid of nuclear facilities, we will tear them down ourselves." Gingrich zei dat hij als president niet met Iran zou praten terwijl dat land doorgaat met het ontwikkelen van kernwapens. "De rode lijn is nu bereikt, niet als de bom afgaat", aldus Gingrich.

Newt Gingrich is de kandidaat die beloofde aan het einde van zijn (eventuele) tweede termijn als Amerikaans president een permanente basis op de maan te hebben gevestigd. Niet gek dus dat hij op Super Tuesday een toespraak hield in het U.S. Space and Rocket Center in Huntsville.

Newt Gingrich spreekt in het U.S. Space and Rocket Center van Huntsville. Foto AP / Evan VucciNewt Gingrich spreekt in het U.S. Space and Rocket Center van Huntsville. Foto AP / Evan Vucci

En voor het overzicht nog even een kort overzichtskaartje uit het NRC Handelsblad vandaag over Super Tuesday:

Bron NRC HandelsbladBron NRC Handelsblad

Er zijn staten die een voorverkiezing houden, en staten die hun favoriete kandidaat kiezen via een caucus, een soort buurtbijeenkomsten waar Republikeinen discussiëren en vervolgens samen hun favoriete kandidaat bepalen. North Dakota, Alaska en Idaho stemmen via een caucus, de overige staten via het oude vertrouwde stembiljet.

Uiteraard zijn er in de verschillende staten verschillende aantallen kiesmannen te winnen. Een overzichtje (hoe meer kiesmannen, hoe belangrijker de staat uiteraard):

Georgia 76
Ohio 66
Vermont 17
Massachusetts 41
Idaho 32
North Dakota 28
Alaska 27
Tennessee 58
Oklahoma 43
Virginia 49

Of het met de Republikeinse voorverkiezingen te maken heeft is de vraag, maar voor de Amerikaanse Dow Jones Index is het bepaald geen Super Tuesday. De koers ging met maar liefst 204 punten onderuit. Het betekent: de slechtste beursdag in de VS in meer dan drie maanden

Rick Santorum weet zich in ieder geval gesteund met een liedje. De titel? 'Game On - Song for Rick Santorum'. De naam van de band? 'First Love'. Hij twitterde het zelf.

Overigens is het goed om te benadrukken dat het bij de Republikeinse voorverkiezingen gaat om getrapte verkiezingen. De leden van de Republikeinse partij kiezen zogenaamde kiesmannen die aankomende zomer namens die kiezer een stem zullen uitbrengen op één van de kandidaten. Op Super Tuesday staan er in totaal 437 op het spel, maar achttien daarvan zijn niet gebonden aan de stemming vandaag. Het maximaal aantal te winnen kiesmannen is vandaag dus eigenlijk 419.

In totaal moet een kandidaat 1.144 kiesmannen verzamelen om zijn presidentskandidatuur veilig te stellen. Tot nu toe heeft Romney 203 kiesmannen. Daarmee gaat hij fier aan kop. Maar genoeg is dat dus nog zeker niet. Ook vandaag, op Super Tuesday, zal dus nog niets definitief worden beslist.

Super Tuesday? Het is de dag waar in de Republikeinse voorverkiezingen lang naartoe geleefd is. Tien staten tegelijk spreken zich vandaag uit over hun favoriete Republikeinse presidentskandidaat. Wie vandaag een grote slag slaat, is een aardig eind op weg naar de winst in de voorverkiezingen. In de staten Vermont, Ohio, Massachusetts, Idaho, North Dakota, Alaska, Tennessee, Oklahoma, Virginia en Georgia gaan vandaag Republikeinen naar de stembus.

In Vermont, Massachusetts en Virginia is Mitt Romney de favoriet, in Oklahoma Rick Santorum, in Georgia Newt Gingrich en Ron Paul maakt een kansje in North Dakota en Idaho.

Veruit het spannendst zal het zijn in Ohio, na Georgia de grootste en daarmee belangrijkste staat op Super Tuesday. In Ohio is het een nek aan nek race tussen Romney en Santorum. Romney lag tot gisteren achter in de peilingen, maar is behulp van enorm veel campagnespotjes aan een succesvolle inhaalrace begonnen.

Georgia is de thuisstaat van Gingrich en zou dus in principe naar hem moeten gaan. Wint Gingrich daar niet, dan is zijn rol waarschijnlijk wel uitgespeeld.

Welkom bij ons livelog over Super Tuesday. Tot morgenochtend vroeg zullen we al het nieuws over de Republikeinse voorverkiezingen in maar liefst tien Amerikaanse staten voor je bijhouden.

Lees meer over:
alaska
Georgia
Idaho
Massachusetts
Mitt Romney
Newt Gingrich
North Dakota
Ohio
Oklahoma
Republikeinse voorverkiezingen
Rick Santorum
Ron Paul
Tennessee
Verenigde Staten
Vermont
Virginia

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief