Vijf vragen over de nieuwe noodsteun aan Griekenland

2012-02-20T163645Z_01_YH30_RTRMDNP_3_GREECE-EUROGROUP

De Griekse premier Papademos en minister van Financiën Schaeuble zijn vandaag bijeengekomen met de Eurogroep in Brussel. Foto Reuters / Yves Herman

Buitenland

In Brussel vergaderen vanavond de Europese ministers van Financiën over een nieuw noodfonds aan het noodlijdende Griekenland. Besluiten de ministers tegen, dan is het land bankroet. Wordt Griekenland hiermee vandaag gered, en is dit een houdbare oplossing? Vijf vragen over het besluit van de Eurogroep.

Waar wordt vandaag over besloten?
De ministers van Financiën maken vanavond een definitieve beslissing over het noodfonds van 130 miljard euro, waarmee een faillissement van Griekenland voorkomen kan worden. De afgelopen weken en maanden zijn al heel wat hindernissen genomen die moesten leiden tot de nieuwe miljardensteun, zo verklaart onze correspondent Marloes de Koning:

“Alles bij elkaar is het besluit van vanavond te beschouwen als een extra complex regeerakkoord: er zijn overeenkomsten gesloten binnen de verschillende partijen in Griekenland over enorme bezuinigingen in het land, die als voorwaarde golden voor de EU. Tussen Europa en Athene is dan ook veelvuldig overlegd over de precieze aard van deze voorwaarden, en de manier waarop Griekenland daaraan kan voldoen. Daarnaast is er dan nog zeer uitgebreid gedebatteerd tussen de EU en het Internationaal Monetair Fonds over de hoogte van het bedrag dat het IMF zou bijdragen aan het fonds, om ook daadwerkelijk tot 130 miljard te kunnen komen.”

Al deze ‘puzzelstukjes’ zijn nu bij elkaar gelegd, en het is nu helemaal aan Brussel om te besluiten of de economie van Griekenland wordt gered ten koste van een recordbedrag dat Europa ooit aan noodsteun heeft uitgegeven.

Bestaat de kans dat het bedrag niet wordt overgemaakt?
De kans is volgens De Koning groot dat de Eurogroep vanavond wel instemt met het overmaken van het bedrag, aangezien Griekenland heeft toegezegd om aan de strenge eisen van de EU te voldoen. Door het akkoord dat enkele dagen geleden werd gesloten in Athene is is opgehelderd hoe Griekenland de benodigde bezuinigingen door wil voeren, wat de kans op miljardensteun door Europa vergroot.

Volgens De Koning zijn er echter nog een paar pijnpunten die een goedkeuring van de ministers vanavond zouden kunnen verhinderen:

“Ten eerste is nog altijd niet helemaal duidelijk hoeveel het IMF bij wil dragen aan het fonds, en of de 130 miljard daadwerkelijk bij elkaar is verzameld door de Eurolanden. Ook zijn de onderhandelingen met privé-obligatiehouders ook niet helemaal rond. Er moet nog besloten worden hoe hoog het verlies is dat zij moeten gaan nemen.”

Is het bedrag van 130 miljard genoeg om Griekenland te redden?
Die garantie is er niet. De Koning stelt dat het mogelijk is dat het bedrag niet genoeg is om bankroet van Griekenland te voorkomen:

“De Griekse economie is in korte tijd met bijna zeven procent gekrompen, een hele sterke krimp dus. Het is slecht te voorspellen hoe deze economie zich de komende maanden en jaren ontwikkelt. De Griekse staatsschuld zou naar huidige verwachtingen dalen tot 129 procent in 2020, met de steun van Europa. Tegelijkertijd wordt 120 procent als beheersbaar gezien, voor enkele landen, waaronder Nederland, is dat een groot obstakel. Daarnaast is het nog de vraag of Athene zich wel gaat houden aan de strenge voorwaarden waar het land aan moet voldoen om vanavond groen licht voor het fonds te krijgen.”

Gaat Europa Griekenland controleren op het naleven van de toegezegde bezuinigingen?
De Nederlandse minister van financiën, Jan Kees de Jager heeft vooraf aan de bijeenkomst van vanavond aan AP gemeld dat het voor hem een “essentiële voorwaarde is” dat er door het IMF en het ECB een permanente controle wordt ingesteld op Athene:

“Voor Nederland is het echt een probleem dat er een enorm bedrag wordt geleend aan een land dat zich in het verleden herhaaldelijk niet aan de afspraken heeft gehouden. Het is voor mij en de Nederlandse overheid essentieel dat we de controle houden over het geld dat we gaan lenen.”

Verder wordt er gesproken over een geblokkeerde rekening waar de nieuwe hulpgelden op zou kunnen worden gestald volgens persbureau AP. Met het bedrag op deze rekening kunnen internationale schulden worden afgelost, om ook op de lange termijn bankroet van het land te voorkomen. Volgens De Koning zou dit een verregaande maatregel zijn:

“Dat is een voorwaarde waar veel wantrouwen uit spreekt vanuit Europa.”

Wat betekent de miljardensteun voor de Grieken?
Tot dusver betekent de mogelijke noodhulp dat Athene is gedwongen om rigoureuze bezuinigingen door te voeren in het land. Paul Kidner schreef afgelopen weekend in NRC Handelsblad over de verregaande gevolgen die de besparingen van de regering hebben voor het Griekse volk:

“Vooral de middenklasse wordt getroffen. Sinds de bezuinigingen in werking traden, sluit het ene bedrijf na het andere. De werkloosheid is van 11 procent in 2011 omhooggeschoten tot het huidige niveau van 21 procent, en stijgt nog. [...] Uit de wijze waarop de nieuwe belasting werd ingevoerd, blijkt dat het Rijk wist hoe impopulair ze zou zijn. Dus werd de eigendomsbelasting via de elektriciteitsrekening geheven.Bij wanbetalers werd de elektriciteit afgesloten. Wat de één besparing noemt, noemt de ander afpersing. [...] De meeste Grieken zullen beamen dat het land behoefte heeft aan een fiscale herstructurering en een automatisering van het belastingstelsel om de corruptie te verminderen, dat de bureaucratie moet worden teruggedrongen en dat er een ondernemingsvriendelijk klimaat moet worden ingevoerd.
Maar de huidige maatregelen worden alleen maar als hardvochtig, oneerlijk en onhoudbaar gezien.”

Lees meer over:
Athene
ecb
eurocrisis
Europese Unie
Griekenland
IMF

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief