Video: gefopte springspin springt mis

Wetenschap

Springspinnen hebben groen licht nodig om diepte te zien, ontdekten Japanse biologen. In rood licht schatten de spinnen afstanden altijd te dichtbij. Het spinnetje in deze video komt tot tweemaal toe nét te kort om zijn prooi te pakken. Gelukkig bevat het daglicht ook groen licht, zodat de spinnen in het dagelijks leven prima functioneren.

Hoe dit experiment precies werkt, is een beetje ingewikkeld. Ik probeer het uit te leggen.

Springspinnen zijn kleine spinnetjes met vier vooruitkijkende ogen op hun kopje, in totaal hebben ze er acht. Deze soort Hasarius adansoni (6 - 8 mm) is in Nederland bekend als de ‘kasspringspin’ omdat hij vaak in plantenkassen te vinden is. De ogen van springspinnen zijn een verhaal apart. Hij heeft er vier: twee heel grote, en twee iets kleinere ernaast. Het gaat hier verder even om die grote ogen in het midden.

Wij mensen – en de meeste andere dieren – zien diepte door het beeld van twee ogen met elkaar te vergelijken. Springspinnen kunnen ook diepte zien met één oog. En ze doen dat op een manier die niet eerder vertoond is, beschrijven de Japanse wetenschappers vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

Ogen springspin hebben vier netvliezen boven elkaar

De grote ogen van de springspin hebben niet één netvlies, maar vier, boven elkaar. De twee onderste netvliezen zijn gevoelig voor groen licht. Tegelijkertijd heeft dat spinneoog maar één lens. Die kan dat groene licht natuurlijk niet op twee netvliezen tegelijk scherp afbeelden. Op het bovenste ‘groene’ netvlies is het beeld altijd onscherp, op het onderste scherp. Dat verschil gebruikt de springspin om afstanden te schatten. Want voorwerpen (zeg: smakelijke vliegjes) die dichtbij zijn, zien er onscherper uit dan verre vliegjes.

Duidelijk? Nu het experiment met het rode licht. Zoals elke lens vertoont de ooglens van de spin ‘chromatische aberratie’: licht van verschillende kleuren breekt er anders doorheen. Een beeld dat in groen licht onscherp is, is in rood licht nóg onscherper.

Hé, moet de spin onder de rode lamp gedacht hebben. Ik zie een heel onscherp vliegje. Die moet wel dichtbij zijn. Gefopt! Gevolg: spin springt mis.

Een springspin van dichtbij in actie zien? Bekijk dan onderstaande video:

Dit artikel is geschreven door Hester van Santen, wetenschapsredacteur van NRC Handelsblad.

Lees meer over:
kasspringspin
spinnen
springspinnen

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief