Dirigent Gustav Leonhardt (83) overleden

Gustav LeonhardtFoto NRC H'Blad, Maurice Boyer991210

Gustav Leonhardt geldt als de vader van het op authentieke wijze uitvoeren van oude muziek. Foto NRC / Maurice Boyer

door:
Cultuur

In Amsterdam is gistermiddag de klavecinist, dirigent en organist Gustav Leonhardt op 83-jarige leeftijd overleden. Hij geldt als de vader van het op authentieke wijze uitvoeren van oude muziek.

Gustav Leonhardt, zoon van fanatieke amateurmusici, kampte al geruime tijd met gezondheidsproblemen. Hij was een pionier van de authentieke uitvoeringspraktijk van oude muziek; muziekstukken worden uitgevoerd op instrumenten die gangbaar waren in de tijd waarin zij werden gecomponeerd.

Leonhardt studeerde klavecimbel aan de Schola Cantorum in Bazel en, aansluitend, orkestdirectie in Wenen bij Clemens Kraus. Hij was verantwoordelijk voor de allereerste plaatopnames van de verzamelde cantates van J.S, Bach, in samenwerking met dirigent Nikolaus Harnoncourt. J.S. Bach beschouwde hij als de allergrootste componist, musici slechts als dienaren van componisten. Dat inzicht tekende hem als musicus. Uitvoeringen die niet uitgingen van de wensen van de componist wees hij op principiële gronden af, maar uiteindelijk achtte hij de muziek zelf het belangrijkst. “Een instrument is voor mij alleen maar een middel, geen uitgangspunt.”

‘Latere muziek dan van Mozart doet met weinig

In een interview in 2006 met kunstredacteur Kasper Jansen van NRC zei hij destijds over het op ‘authentieke’ wijze uitvoeren van oude muziek:

“Latere muziek dan van Mozart doet me weinig. Maar als ik Beethoven hoor, vind ik die subliem in vergelijking met tijdgenoten. Schubert ook. En dan houdt het bij mij eigenlijk op.”

Leonhardt woonde ruim een halve eeuw in het monumentale Bartolottihuis uit 1617 aan de Amsterdamse Herengracht, waar hij gisteren ook is overleden. Leonhardt was in zijn eigen stad actief als organist van de Nieuwe Kerk en docent aan het Sweelinck Conservatorium. In 2008 ontving hij de Zilveren Medaille van de stad. Leonhardt bleef tot het laatst actief als musicus, zijn laatste concert gaf hij op 12 december vorig jaar nog in Parijs. Bij wijze van toegift speelde hij toen, volgens de plaatselijke pers zeer broos, de 25ste variatie uit de Goldbergvariaties van Bach.

Bekijk beelden van dit laatste concert:

http://www.youtube.com/watch?v=OUF76iNzJOc

Lees morgen in NRC Handelsblad een uitgebreide necrologie van kunstredacteur Mischa Spel over Gustav Leonhardt.

Lees meer over:
Gustav Leonhardt

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief