Gezichtsherkenning, of het einde van de anonimiteit

Kan het stadionverbod beter? De benevelde hooligan die onlangs bij Ajax-AZ op het veld de keeper aanviel, lokte enige journalistieke controle uit. De club die de stadiontoegang het best bewaakt, blijkt ADO Den Haag. Daar vergelijken camera’s standaard de gezichten en de foto’s op de toegangspassen met een database. Alle stadionbezoekers zijn daar kennelijk tevoren

Kan het stadionverbod beter? De benevelde hooligan die onlangs bij Ajax-AZ op het veld de keeper aanviel, lokte enige journalistieke controle uit. De club die de stadiontoegang het best bewaakt, blijkt ADO Den Haag. Daar vergelijken camera’s standaard de gezichten en de foto’s op de toegangspassen met een database. Alle stadionbezoekers zijn daar kennelijk tevoren bekend. De poort gaat alleen open als de camera het goed vindt – je gezicht als vingerafdruk.

Onze redacteur Henk Stouwdam noteerde dat dit systeem al vier jaar functioneert naar volle tevredenheid van ADO. „De volgende stap moet zijn dat de toegangspoort open blijft en alleen bij een mismatch tussen foto en gezicht dicht gaat. In dat geval zou de kaart zelfs niet uit de zak of de portemonnee hoeven te worden gehaald” (NRC Handelsblad, 23 december). Zo ziet de toekomst eruit. Als de camera je herkent, blijft de deur voortaan open.

Nu is het bezoeken van het ADO-stadion vrijwillig. Als ik daar geen zin in heb, laat ik me niet fotograferen voor de stadiondatabase. Bij dit stukje had ook geen foto hóéven staan. Die had ik ook niet hoeven gebruiken als profielfoto voor Twitter en LinkedIn. Toch deed ik dat, omdat het erbij hoort en min of meer van je wordt verwacht. Een pasfoto in het publieke domein is niets bijzonders meer. Mijn smartphone plaatst in mijn contactenlijstje automatisch de profielfoto’s die mijn bellers van zichzelf plaatsten op sociale media. Als de zaktelefoon gaat, zie ik dus het gezicht van de beller. Dat is vooral grappig is als die zijn huisdier of pasgeboren kind heeft gebruikt als profielfoto.

Ook mijn foto is inmiddels als digitaal visitekaartje op reis door de wereld – buiten mijn blikveld. Dat voelt toch anders.

De software voor gezichtsherkenning wordt intussen beter, sneller en goedkoper. Nieuwe toepassingen dienen zich aan. Facebook vergelijkt sinds vorig jaar automatisch alle gezichten op nieuwe foto’s met vrienden uit je lijst. Die gezichten kun je dan taggen, ofwel labelen met de herkende namen. Facebook herbergt miljarden foto’s en genereert daar dus zo veel mogelijk namen bij. Ik heb geen Facebookaccount, maar ik kom af en toe voor op andermans foto’s. De combinatie van mijn naam en mijn gezicht is bekend op Twitter en LinkedIn. Het is een klein kunstje voor Facebook om de naam bij mijn gezicht even te oogsten van deze sociale media. Zo ontwikkelt Facebook een wereldbibliotheek van Herkende Gezichten.

Dit biedt nieuwe vergezichten. Vorig jaar koppelde professor Alessandro Acquisti van de Carnegie Mellon University in Pittsburgh software voor gezichtsherkenning aan een aantal sociale media en een krachtige computer. Hij deed drie experimenten. In één ervan werden alle publiek toegankelijke Facebookprofielen van een Amerikaanse stad ‘bovenop’ een populaire datingsite gelegd. Bij een op de tien contactzoekers werd zo prompt het pseudoniem doorgeprikt en de echte naam gevonden. In het tweede experiment werden willekeurige studenten gefotografeerd en vergeleken met internetinformatie. Binnen drie seconden werd een op de drie gezichten voorzien van de juiste naam. In het derde experiment werd met succes voorspeld welke hobby’s en zelfs welke social security- nummers hoorde bij deze gefotografeerde gezichten. Het onderzoeksteam ontwikkelde vervolgens een app voor de smartphone die gezichtsherkenning draagbaar maakte.

De conclusie van Acquisti was dat complete toegang tot alle informatie over iedereen op basis van het gezicht nog niet mogelijk is, maar de technische grenzen zijn snel aan het vervagen. De databases groeien. Het lijkt erop dat iedereen op straat over een jaar of vijftien via een smartphonecamera kan worden thuisgebracht op naam, woonplaats, interesses en dergelijke – het gezicht als een loper voor alle internetinformatie. Iedereen kan erbij. Dit is het einde van de anonimiteit, met dank aan de sociale media. Gezicht-op-naamzoeken is straks even ingeburgerd als trefwoordzoeken. Het zinnetje ‘Ken ik jou niet ergens van’ kan in de prullenbak.

Ook de overheid is hier natuurlijk mee bezig. De beelden van de bewakingscamera’s kunnen straks rechtstreeks de gezichtsherkenner in. Of iemand deugt of niet is al van afstand, realtime, vast te stellen. Dit is fijn voor de agent of voor de controleur die op straat werkt, of voor de bedreigde burger. Volgens het rapport Overvallen in Nederland past de politie gezichtsherkenning al toe bij juwelierszaken. Daar moeten klanten vaak eerst door een sluisdeur. Daar hangen camera’s die uitzoeken of u voorkomt in de politiedatabase. De provincie Utrecht gebruikt al gezichtsherkenning bij cameratoezicht in winkelcentra – maar Facebook gaat voorlopig nog harder.

Bekijk op deze video van RTV Rijnmond de voorbereiding van gezichtsherkenning op de Rotterdamse tram.

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=B97gqvIGr-U&feature=fvsr[/youtube]