D66 en PvdA eisen uitleg over Nederlandse blokkade EU-standpunt Israël

palestijnen

Palestijnse kinderen zwaaien met de Palestijnse vlag tijdens een pro-Palestijnse betoging in de Libanese hoofdstad Beirut. Foto Reuters / Jamal Saidi

Binnenland

D66 en PvdA eisen uitleg van minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal over het blokkeren van een gezamenlijk EU-standpunt over de mensenrechten in Israël en de Palestijnse gebieden. Ook Luxemburg heeft scherpe kritiek op Nederland, meldt NRC Handelsblad.

Bronnen in Brussel bevestigen tegenover NRC Handelsblad dat Rosenthal deze week een gezamenlijk EU-standpunt heeft geblokkeerd omdat de tekst te kritisch over Israël zou zijn. EU-landen waren het eens over een verklaring voor de VN-Mensenrechtenraad waarin mensenrechtenschendingen aan beide kanten werden veroordeeld – totdat Nederland plots bezwaar maakte.

Rosenthal (VVD) gaf volgens het Duitse weekblad Der Spiegel maandag persoonlijk instructies aan de Nederlandse ambassadeur bij de VN in Genève, vlak voordat het VN-debat over de kwestie zou beginnen. Der Spiegel verwijst nadrukkelijk naar de joodse achtergrond van Rosenthal en het feit dat hij met een Israëlische is getrouwd.

Rosenthal wilde dat verwijzingen naar een twee-statenoplossing, naar de arrestatie van mensenrechtenactivisten door Israël en naar de verwoesting van Palestijnse huizen uit de tekst geschrapt werden.

In de EU-verklaring zou onder meer de Israëlische blokkade van de Gazastrook worden veroordeeld, net als recente Palestijnse terreuracties.

Rosenthal reageert tegenover NRC:

“De concepttekst van de EU-verklaring was niet evenwichtig en sloot niet aan op de inhoudelijke ontwikkelingen van het EU-overleg bij de VN. De tekst stond verder op gespannen voet met het doel om tot hervatting van de onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen te komen. Nederland wil dat directe onderhandelingen tot een twee-statenoplossing leiden.”

De minister zegt verder dat de Nederlandse bezwaren gesteund werden door “onder andere Duitsland, Italië en Tsjechië”, maar diplomaten zeggen dat de tekst pas van tafel ging na het Nederlandse bezwaar.

Dat Rosenthal zich verzet tegen verwijzingen naar een twee-statenoplossing is opmerkelijk. In het regeerakkoord staat dat een twee-statenoplossing het “uitgangspunt” van een vredesakkoord moet zijn. Het Nederlandse verzet komt hard aan in Brussel – en gaat verder dan EU-bronnen van Nederland hadden verwacht. Het is allang EU-beleid om zo’n oplossing van twee staten te steunen. Ook Israël aanvaardt dit.

Luxemburgse minister reageert fel op blokkade

De Luxemburgse minister Asselborn, die aanzien geniet in de EU door zijn lange staat van dienst, reageert vanochtend ongekend fel op de Nederlandse blokkade. In een interview met de Luxemburgse krant Tageblatt zei Asselborn dat er van het Europees buitenlands beleid niets overblijft als landen zich zo gedragen.

“Ik hoop dat de Nederlandse collega’s nog eens goed gaan nadenken. Ik hoop dat dit een faux pas is, die snel rechtgezet wordt.”

Asselborn gaat ervan uit dat de Nederlandse houding sterk beïnvloed wordt door de PVV.

“Dat Geert Wilders in de binnenlandse politiek een rol speelt, gaat mij als Luxemburgse minister niets aan. Daar wil ik niets over zeggen. Maar als zijn ‘filosofie’ een Europese dimensie krijgt, wordt het problematisch. We hebben een probleem als Geert Wilders de Europese buitenlandse politiek bepaalt.”

D66 en PvdA hebben opheldering gevraagd over de zaak. Kamerlid Alexander Pechtold:

“Dit kabinet zegt een constructieve rol te willen spelen. Maar Rosenthal lijkt zich steevast pal achter Jeruzalem te scharen, mogelijk zelfs ten koste van één EU-stem. Dat is geen constructieve houding.”

Sinds Rosenthal minister is, betrekt Nederland actiever een pro-Israëlstandpunt. In het regeerakkoord staat dat Nederland verder wil investeren in de band met Israël. Onlangs bleek dat bij het verzoek van de Palestijnse staat om erkenning als lid van de VN, Nederland, samen met onder meer Tsjechië, bij de felste tegenstanders hoorde.

Een EU-functionaris zei gisteren dat Catherine Ashton, de Hoge Vertegenwoordiger voor het Europees buitenlands beleid, er niet meer van uit gaat dat de 27 EU-landen het nog eens worden over het Midden Oosten. “Het zal al heel mooi zijn als de overgrote meerderheid achter één Europese aanpak staat. Als we maar niet in twee helften uiteen vallen.”

Lees meer over:
EU
Israël
Uri Rosenthal

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief