Rutte loodst begroting zonder veel problemen door Kamer

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn nu definitief ten einde. In de stemming werden drie moties aangenomen. De motie van Van Haersma Buma (CDA) over een  ’kennisdeal’ om talent op de Nederlandse arbeidsmarkt te behouden. De motie van Sap over een minimale hoogte van de ontwikkelingssamenwerking en een motie van Van der Staaij over een andere verdeling van de 200 miljoen euro op het kindgebonden budget.

Met deze stemming sluiten we ook dit liveblog. Na twee lange dagen van soms fel debatteren heeft premier Rutte zijn begroting dus zonder al teveel problemen door de Tweede Kamer geloodst.

De vergadering is hervat. Voordat er wordt gestemd over de moties die zijn aangehouden komt Arie Slob (ChristenUnie) nog met een stemverklaring.

Met de tweede termijn van Rutte komt er een eind aan de Politieke Beschouwingen. Dat het ditmaal geen nachtwerk wordt, komt volgens onze politiek redacteur Freek Staps doordat Rutte veel kon wijzen naar een binnenkort te verwachten rapport, brief of besluit.

“Alles is dichtgetimmerd door het kabinet, er was geen ruimte voor vuurwerk. Rutte zorgde ervoor dat heel veel moties werden aangehouden doordat de meeste onderwerpen waar de moties over gingen in gang zijn. Er was nu niks om over te onderhandelen.”

Na de schorsing wordt er alleen nog gestemd. PvdA-kamerlid Diederik Samsom is ontevreden over de Beschouwingen.

diederiksamsom Diederik Samsom Politieke Beschouwingen 2011 afgelopen. Eindconclusie: de inhoud onbevredigend, de vorm beschamend. #slechtvoordepolitiek #werkaandewinkel 22 September

Kamervoorzitter Verbeet heeft de vergadering geschorst tot 22.20.

Met het ontraden over de motie van Marianne Thieme over het stapelen van dieren sluit volgens Rutte het debat. Nadat Thieme hem herinnert aan eerdere woorden van Rutte over de bioindustrie, vraagt Rutte aan Thieme om de motie aan te houden aangezien er binnenkort een rapport over megastallen wordt gepresenteerd. Daarin neemt het kabinet een duidelijk standpunt in. Van alle ingediende moties kan Rutte zich er maar in drie vinden.

Onder voorwaarde dat er een brief komt over de zonnepanelen op de daken van Rijksgebouwen houdt Jolande Sap (GroenLinks) haar motie aan. Op het dak van de Tweede Kamer liggen overigens al zonnepanelen, liet voorzitter Verbeet – onder luid gelach – aan Rutte weten toe hij stelde dat hij geen voorstander is van de verplichte zonnepanelen.

Rutte gaat snel door de moties heen. Tot nu toe kan Rutte zich pas in een motie vinden, namelijk die van Van Haersma Buma (CDA) over extra werkplekken voor mensen voor wie het moeilijk is een baan te vinden.

Rutte wil de motie van Van Haersma Buma (CDA) aanhouden. Er komt een brief van minister Donner, naar aanleiding van het bestuursakkoord, over het beschikbare budget voor huisvestingsmiddelen voor scholen.

Rutte excuseert zich tegenover de SP voor een opmerking dat de SP nooit met oplossingen zou komen als het gaat om de zorgkosten. Rutte stelt dat de SP de afgelopen jaren veel plannen heeft ingediend. Roemer accepteert de “oprechte” excuses.

Kamervoorzitter Verbeet heropent de vergadering. Aan het woord is premier Rutte, die na een paar opmerkingen een reactie zal geven op de moties.

Volgens onze politiek redacteur Freek Staps ging de tweede termijn van de Kamer in een rap tempo voorbij:

“Het was vooral interessant dat niemand interrumpeerde toen Wilders aan het woord was. Daardoor gaven ze hem geen ruimte voor nogmaals een pittig debat. De Kamer leek, na de felle woorden van vanmiddag, zoiets te hebben van ‘laat maar’. “

Op dit moment bereidt premier Rutte zich voor op de antwoorden die hij zodadelijk gaat geven in zijn tweede termijn.

Kamervoorzitter Verbeet schorst voor een half uur. Rond kwart over negen worden de Algemene Beschouwingen hervat. Dan begint premier Rutte aan zijn tweede termijn.

De laatste spreker in de tweede termijn van de kant van de Kamer is Marianne Thieme (Partij voor de Dieren). Volgens haar heeft het huidige kabinet te weinig oog voor natuur en milieu. In haar moties vraagt ze om de afschaffing van milieuschadelijke subsidies, het stoppen van de verkoop van natuurgebieden, een doorstart van zonnecellenfabriek Helianthos, opschorting van de bezuinigingen op het natuurbudget en een einde aan het stapelen van dieren.

In een motie verzoekt Kees van der Staaij (SGP) om een positieve prikkel binnen het subsidiebeleid voor maatschappelijke organisaties als ze ook eigen inkomsten genereren.

Pieter Omtzigt, Tweede Kamerlid voor het CDA, reageert op Twitter op de motie van GroenLinks om op alle rijksgebouwen zonnepanelen te plaatsen.

PieterOmtzigt Pieter Omtzigt Groenlinks, eerste motie, dus belangrijkste punt: zet zonnepanelen op publieke gebouwen. Ieder heeft zijn eigen prioriteiten. 22 September

Slob dient ook twee moties in. Een over de schuldenproblematiek onder studenten, de ander over de kinderbijslag en kindgebonden budget.

Arie Slob (ChristenUnie) noemt de toon van het debat ‘beschamend’. Daarbij verwijst hij naar het Jakobus 3:5. Daarin staat:

“Het is maar een klein orgaan, maar met verkeerd gebruik ervan kan vernietigende gevolgen hebben. Een vuurtje kan op plek A ontstaan, maar zich uitbreiden tot plek Z. Met onze tong kunnen we verwoesting teweeg brengen in families, in de gemeente, in zakenrelaties en noem maar op.”

Volgens Jolande Sap laat het kabinet het “groene goud” liggen. De overheid zou een voorbeeldfunctie meoten vervullen en daarom dient GroenLinks een motie in voor het installeren van zonnepanelen op alle beschikbare daken van de rijksgebouwen. In een tweede motie stelt de partij dat er ieder jaar minimaal 0,7 procent van het BBP aan ontwikkelingssamenwerking moet worden uitgegeven. Een derde motie behandelt de economische zelfstandigheid van vrouwen.

De PVV wil dat er een referendum komt waarin Nederland zich kan uitspreken over de financiële steun aan Griekenland.

Wilders is aan zijn tweede termijn begonnen. Ook hij begint over de toon van het debat, maar stelt opnieuw dat er sprake is van een selectieve verontwaardiging. Volgens Wilders valt het hele politieke establishment over hem heen wanneer hij Cohen een bedrijfspoedel noemt, maar blijft het “oorverdovend stil” als hij voor rotte vis wordt uitgemaakt. Of met een schaar is zijn borst wordt afgebeeld, zoals bij een recente cartoon op de VARA-site Joop.nl.

Pechtold dankt het kabinet ook voor een paar toezeggingen. Zo is hij blij met een toezegging naar een onderzoek over de effectiviteit van gevangenis- en werkstraffen. En hij is blij – maar nog een beetje sceptisch – over het voornemen van de minister van Onderwijs om de voorlichting over homoseksualiteit op scholen te verbeteren.

In een motie vraagt D66 om een lijst met alternatieven voor het vkostendekkend makend van de griffierechten. Ook wil de partij dat naar Amerikaans voorbeeld het aantal banen in de duurzame industrie in kaart wordt gebracht. Een derde motie gaat over een onderzoek naar de benodigde investeringen om Nederland in de top vijf van onderwijslanden te krijgen.

Net zoals Blok maakt Alexander Pechtold (D66) zich zorgen over het imago van de Nederlandse politiek, stelt hij in zijn tweede termijn. De reputatie van Nederland zou volgens hem gevaar lopen.

Van Haersma Buma (CDA) dient drie moties in. Hij wil dat het beschikbare budget voor huisvestingsmiddelen voortaan direct aan scholen wordt overgemaakt en niet aan de gemeenten. Er zou teveel geld niet op de goede manier besteed worden. Een tweede motie behandelt het tekort aan hoogopgeleide kenniswerkers. Van Haersma Buma wil dat er een ‘kennisdeal’ komt die onorthodoxe oplossingen niet schuwt. In een derde motie stelt Van Haersma Buma dat er afspraken moeten worden gemaakt voor extra werkplekken voor mensen voor wie het moeilijk is een baan te vinden.

Roemer verwijt Rutte dat hij het onmogelijke vraagt van mensen. In de woorden van Rutte hoort hij de weerklank van de  Britse oud-politica Margaret Thatcher dat de samenleving helemaal niet zou bestaan. “Helaas, u kost te veel,” zegt Rutte volgens Roemer tegen de burger. “U bent een kostenpost geworden.” Volgens Roemer moet je zorg niet kopen, maar kunnen bieden.

Roemer dient een aantal moties in. Hij wil dat er een plan komt om mensen met een beperking aan de slag te gaan en hij dient een motie in die stelt dat er geen extra bezuinigingen op de zorg en de sociale zekerheid komen. Een derde motie stelt het verhogen van de griffierechten aan de kaak. Hij wil niet dat die worden verhoogd. Ook wil hij dat het kabinet afziet van een verhoging van de eigen bijdrage in de geestelijke gezondheidszorg.

Bij de NOS besprak debatexpert en imagodeskundige Rudy van Belkom de Beschouwingen tot nu toe.

Ook Stef Blok (VVD) begint zijn tweede termijn over de toon van het debat. Volgens hem moet de Kamer zich niet laten provoceren en zich concentreren op de inhoud. Hij dient geen moties in.

In zijn tweede termijn spreekt Cohen zich uit tegen PVV. “De coalitie wordt besmeurd door de grofheid van de PVV,” aldus Cohen. Ook hekelt hij de retorische trucjes die Rutte keer op keer gebruikt en daarmee de waarheid geweld aandoet. Namens de PvdA dient hij drie moties in. In de eerste roept hij op om alle inkomensgevolgen van alle maatregelen van dit kabinet op een rij te zetten. Ook wil de PvdA dat de bezuinigingen op het pgb met een jaar worden uitgesteld. En de PvdA wil dat het kabinet afziet van de huishoudsinkomenstoets.

In de tweede termijn worden de moties ingediend. Onze politiek redacteur Freek Staps daarover:

“Vlak voor het debat weer begon was het in de Kamer druk met moties; er werd onderling overlegd.”

Kamervoorzitter Verbeet heeft de vergadering heropend. De Algemene Beschouwingen worden hervat met de tweede termijn van de Kamer. Job Cohen (PvdA) spreekt als eerste.

Staps verwacht nog een spannende avond omdat de emoties na twee lange dagen debatteren hoog op kunnen lopen:

“De kans bestaat dat het vanavond allemaal wat expliciet er gaat worden. We hebben twee volle dagen debatteren achter de rug. Iedereen is moe en geïrriteerd. De atmosfeer is licht ontvlambaar.”

Onze politiek redacteur Freek Staps denkt dat de Beschouwingen nog tot diep in de nacht kunnen duren en dat de (linkse) oppositiepartijen zullen proberen een verdere wig te drijven tussen Rutte en gedoogpartner Wilders:

“Niemand weet wat er nog precies gaat gebeuren. Er zijn nog een hoop losse eindjes, zoals moties die ingediend kunnen worden, bijvoorbeeld over het PGB. De oppositie zal ook proberen een wig te drijven tussen de coalitiepartijen en de PVV door misschien wel moties over het taalgebruik van Wilders in te dienen.”

Over ongeveer een kwartier gaan de Algemene Beschouwingen verder met de tweede termijn van de kant van de Kamer.

GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi laat weten dat hij nog altijd niet kan lachen om de woordenwisseling tussen Rutte en Wilders:

TofikDibi Tofik Dibi Veel grapjes over clash Wilders & premier. Ik kan niet lachen. Voel vooral schaamte. Straalt af op hele parlement. Dit is geen kroeg #APB 22 September

Voor wie de mededeling eerder gemist had: het debat is vanwege de dinerpauze tot 19.15 uur geschorst. Bij hervatting van het debat spreken alle fractievoorzitters nog in tweede termijn, waarna Rutte namens het kabinet later op de avond weer zal antwoorden.

Geert Wilders zelf liet in de schorsing weten te vinden dat hij “geen millimeter” te ver is gegaan tegenover premier Rutte:

CDA-fractievoorzitter Van Haersma Buma liet in het debat ook weten dat Wilders’ taalgebruik hem te ver gaat:

PvdA-leider Cohen sprak tijdens het debat ook zijn verontwaardiging uit over de woordkeuze van Wilders:

CDA-vicepremier Verhagen zei tijdens de schorsing dat hij vond dat Wilders een grens heeft overschreden. Rutte reageerde zelf laconiek. “We hebben een heel goed debat gehad, het is zes uur over de inhoud gegaan”, zei hij tijdens de schorsing. Dat het ook ‘een halfuurtje over de vorm’ is gegaan, dat is onvermijdelijk en hoort erbij, aldus de premier. Hij heeft ook geen problemen met de uitval van Wilders. In een scherp debat mag dat, vindt hij.

De samenwerking in de gedoogcoalitie staat niet ter discussie, zei PVV-leider Geert Wilders zojuist tijdens de schorsing van de Algemene Beschouwingen. Tijdens de schorsing probeerde Wilders zijn woorden te relativeren. “Het zijn normale woorden die mensen thuis ook gebruiken.” Hij sprak van ‘linkse en christelijke selectieve verontwaardiging’, aangezien zijn partij volgens hem ook voortdurend voor rotte vis wordt uitgemaakt.

Hieronder het fragment waarin Rutte op verzoek van de Kamer uitgebreid inging op het taalgebruik van Wilders:

Jordi van den Bovenkamp heeft naar aanleiding van het ruzietje tussen Rutte en Wilders al al een VVD-shirt ontworpen met de tekst ‘Doe zelf eens normaal man!’

JOR_ID Jordi v/d Bovenkamp Oké mensen, hij is er! Tientje per shirt! (cc: @Hoof) http://t.co/fT9fvkXy 22 September

Hier het linkje naar de site waar je het t-shirt kunt bestellen.

Het ruzietje tussen Rutte en Wilders ging allemaal om een optreden van PVV-Kamerlid De Roon in het Vragenuurtje van dinsdag 13 september. Daarin zei De Roon letterlijk het volgende toen hij sprak over de “Turkse oorlogsretoriek” tegen Israël:

“De islamitische aap is weer eens uit de mouw gekomen, hij zetelt ditmaal in Ankara en hij heet Erdogan.”

De uitzending van het Vragenuurtje is via Uitzending Gemist terug te bekijken. Het bewuste fragment met De Roon is vanaf ongeveer 50.44 minuten te zien.

Rutte en Wilders kwamen eerder vanmiddag ook al met elkaar in aanvaring, toen over de overlast van Marokkaanse jongeren:

Deze tweet van econoom Matthijs Bouman geeft de gevoelens van veel mensen weer over het debat van vanmiddag weer:

mathijsbouman Mathijs Bouman "Meneer Rutte, wat deed u op de dag dat de beurzen onderuit gingen?" "Ik bekvechtte met Wilders over Islamitische apen" 22 September

Onze politiek redacteur Freek Staps, die de Algemene Beschouwingen in Den Haag op de voet volgt, reageert nogmaals op het akkefietje tussen Rutte en Wilders:

“Coalities vallen niet op irritaties. Maar dat de premier not amused was, is wel duidelijk door zijn reactie in de richting van Wilders.”

Even terug naar het akkefietje tussen Rutte en Wilders. Hieronder het moment waarop Kamervoorzitter Verbeet besloot in te grijpen:

Rutte sloot zijn eerste termijn zojuist af met een samenvattende, beschouwende conclusie:

“De Miljoenennota streeft naar een kleinere overheid die bedrijven niet in de weg loopt en de groeimachine op gang brengt. Nederland moet een land zijn dat toonaangevend is in de wereld. Uiteindelijk willen we dat Nederland sterker, welvarender en veiliger uit de crisis komt. Dit kabinet is ervan overtuigd dat de samenhang in onze maatschappij sterker wordt als burgers ruimte en verantwoordelijkheid krijgen en zich in vrijheid met anderen kunnen verbinden. Die overtuiging en ambitie ligt aan de grondslag van alle maatregelen waarover wij de komende tijd met de Kamer van gedachten zullen wisselen.”

Rutte heeft zojuist zijn eerste termijn afgerond, waarover zometeen meer. Het debat is door Kamervoorzitter Verbeet tot 19.15 uur geschorst. Kamer en kabinet krijgen dus de gelegenheid om op het gemak te dineren. Bij hervatting van het debat spreken alle fractievoorzitters nog in tweede termijn, waarna Rutte namens het kabinet later op de avond weer zal antwoorden.

En daar zijn eindelijk de beelden van “het incident” van vanmiddag. Voor degenen die het gemist hebben: hieronder het akkefietje tussen Rutte en Wilders (‘Doe eens normaal man!’)

Op Twitter regent het serieuze en grappige reacties op het akkefietje tussen Rutte en Wilders. Een kleine selectie:

FemkeHalsema Femke Halsema Dus we hebben de #damschreeuwer en de #kamerschreeuwer 22 September

martijnvdam Martijn van Dam Hoe kun je nog met gezag spreken als je accepteert dat je zo door je belangrijkste politieke partner wordt toegesproken? 22 September

dijkshoorn Nico Dijkshoorn Gaat het eens een keer over honden, hoor je die Thieme niet. 22 September

inekevangent Ineke van Gent De MP zegt dat Wilders af en toe een stuk rood vlees in de arena gooit. Tja en dan reageren als een vegetariër. #slappehap 22 September

Rutte gebruikte even geleden een aantal mooie woorden om zijn afkeer van Wilders’ taalgebruik duidelijk te maken. Hij noemde de woorden van zijn gedoogpartner een “balorige en flagrante schending van de hoffelijkheid”.

CDA-fractievoorzitter Van Haersma Buma, die zich gisteren en vandaag zichtbaar ergert aan het optreden van Wilders, zei het volgende:

“Uw woorden zijn niet in strijd met de wet en de afspraken in het gedoogakkoord, maar ze zijn wel in strijd met de meest elementaire regels van fatsoen.”

Onze politiek redacteur Freek Staps, die het debat in Den Haag volgt, gaat in op de mogelijke gevolgen van het geruzie tussen Rutte en Wilders voor de positie van de premier:

“Rutte zegt “geen seconde bang te zijn dat dit mijn gezag zou aantasten”. Sommige van zijn collega-politici denken daar blijkbaar anders over.”

Wilders liep zojuist naar de interruptiemicrofoon om zichzelf en zijn partij te verdedigen:

“Met stijgende verbazing zit ik dit debat aan te horen. [...] Het ergste vind ik de dubbele moraal en de selectieve verontwaardiging. [...] De PVV is binnen en buiten de Kamer voor rotte vis uitgemaakt: wij zijn xenofoben, racisten en extremisten genoemd. [...] Dat moeten wij ons allemaal laten zeggen. Dan is er niemand die wat roept of zegt.”

Rutte ging zojuist uitgebreid in op zijn akkefietje met Wilders en het taalgebruik van de PVV-leider:

“Het staat ons vrij in alle openheid van mening te verschillen over alle onderwerpen waarover geen afspraken zijn gemaakt. Wilders maakt daarvan volop gebruik en dat is meer dan zijn goed recht. [...] Wat mij betreft moet het debat op z’n scherpst gevoerd worden. [...] Als ik vind dat hij te ver gaat, neem ik daar afstand van. [...] Wilders heeft gisteren mijn grenzen van fatsoen ver overschreden.”

ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob zegt zich diep te schamen voor het niveau van Wilders’ taal. “Ik heb dit in mijn tien jaar als Kamerlid niet eerder meegemaakt”, zegt Slob. “We hebben een dieptepunt bereikt en zijn over de grens gegaan.”

Tofik Dibi (GroenLinks) twitterde zojuist het volgende over het incident:

TofikDibi Tofik Dibi Wilders tegen Rutte: 'doe eens normaal man!' #APB #vleesgewordenhufterigheid 22 September

De oppositiepartijen vinden dat Rutte meer afstand moet nemen van het taalgebruik en het opereren van zijn gedoogpartner Wilders. Sap (GroenLinks) spreekt haar zorgen uit over de “verhuftering van het parlement”. Rutte vraagt zich af of hij en de rest van de Kamer steeds maar weer op Wilders’ uitspraken moeten reageren.

Frits Wester voorziet het akkefietje tussen Rutte en Wilders van enige historische duiding:

fritswester frits wester Wilders tegen Rutte:"Doe es normaal man" In 1988 zei Voorhoeve (VVD) tegen Lubbers de premier ziet hersenschimmen. Toen viel kabinet bijna. 22 September

Op Twitter wordt onder de hashtag #APB erg veel gesproken over het akkefietje tussen Rutte en Wilders. Pechtold (D66) en Cohen (PvdA) zeggen ondertussen in de Kamer zich zorgen te maken om de internationale reputatie van Nederland. Het geruzie tussen Rutte en Wilders zou Nederlands reputatie in het buitenland schaden.

Onze politiek redacteur Freek Staps reageert vanuit Den Haag op het akkefietje tussen Rutte en Wilders:

“Eerder kondigde Rutte al aan later pas terug te komen op Wilders’ taal. Dat Wilders en Rutte nu tegen elkaar “doe eens normaal man” en “doe zelf eens normaal man” zeggen, maakt hun relatie er niet vriendelijker op.”

Wilders en Rutte hadden zojuist een korte en felle woordenwisseling over PVV-Kamerlid Raymond de Roon, die de Turkse premier Erdogan onlangs tijdens het Vragenuurtje een “islamitische aap” zou hebben genoemd. Rutte zegt hiervan “in de meest felle bewoordingen” afstand te nemen. Wilders werd daarop boos, verweet Rutte De Roon verkeerd te citeren en zei tegen de premier: “Doe ‘ns normaal man”, waarop Rutte antwoordde: “Doe zelf eens normaal man!”

Rutte noemt het plan van de Palestijnse president om bij de VN om erkenning van de Palestijnse staat te vragen “eenzijdig” en “onverstandig”. “De Palestijnen belasten het hele vredesproces”, aldus Rutte.

Rutte ging zojuist in op het regeringsstandpunt over het Israëlisch-Palestijns conflict:

“Ons doel is de hervatting van de vredesbesprekingen. Alles wat in de VN gebeurt moet daaraan bijdragen. Unilaterale  stappen werken averechts. Beide partijen moeten bereid zijn om stappen te zetten om de risico’s te beheersen. Onderhandelingen zijn de eerste aangewezen weg. Laten we hopen dat gesprekken tussen beide partijen weer op gang komen.”

Rutte heeft zijn onderwijsparagraaf afgerond en begint zometeen aan zijn paragraaf over het Nederlandse buitenlandbeleid.

Leuk voor tijdens de Algemene Beschouwingen: onderzoeksbureau Synovate heeft een nieuwe Politieke Barometer gepubliceerd. De VVD verliest daarin twee zetels en staat op 32 zetels, twee minder dan twee weken geleden. De PVV verliest een zetel en staat nu op 24. Het CDA is stabiel op achttien zetels. De gedoogcoalitie als geheel zakt naar 74 zetels, net geen meerderheid. De PvdA verliest een zetel en komt op 23 zetels. D66 gaat het voor de wind. De partij van Alexander Pechtold stijgt twee zetels, van dertien naar vijftien. Eén zetel winst is er voor GroenLinks en de ChristenUnie.

Sap (GroenLinks) zegt te snappen dat Rutte compromissen heeft moeten sluiten met CDA en PVV, maar vindt het onbegrijpelijk dat het kabinet ervoor heeft gekozen om juist niet extra in onderwijs te investeren. Volgens Sap levert elke euro investeren in onderwijs veel op voor de economie. Rutte blijft erbij dat het in deze financiële moeilijke tijden niet mogelijk is om het onderwijs miljarden extra te geven. Bovendien gelooft hij dat de onderwijswereld het geld efficiënter kan besteden.

Debatexpert Lars Duursma twitterde even geleden dat hij vindt dat Rutte zich vandaag prima staande houdt:

LarsDuursma Lars Duursma Kan niet anders dan constateren dat Rutte het prima doet. Inhoudelijk goed voorbereid, serieus waar het moet, luchtig waar het kan #APB 22 September

D66-leider Pechtold verwijt Rutte dat zijn kabinet niet voldoende doet om het Nederlandse onderwijs te verbeteren. Zo wijst hij erop dat in het VVD-verkiezingsprogramma miljardeninvesteringen werden beloofd, maar dat het kabinet nu helemaal geen extra geld in het onderwijs steekt. Rutte stelt daartegenover dat er nu simpelweg geen geld is om extra te investeren in het onderwijs.

Derk Stokmans haakt vanuit Den Haag op de kwestie in:

“Interessante vraag van Pechtold voor Rutte: in uw verkiezingsprogramma wilde u 18 miljard bezuinigen en investeerde u bijna een miljard in onderwijs. Waarom is daar niets van terecht gekomen?”

Rutte is begonnen aan zijn onderwijsparagraaf. Hij benadrukt de ambitie van het kabinet om op het gebied van onderwijs tot de internationale te blijven behoren. Volgens de premier is dat niet per se een kwestie van meer geld in het onderwijs steken, maar eerder van een betere organisatie.

Derk Stokmans, onze politiek redacteur die in Den Haag de Beschouwingen volgt, stuurde even geleden nog een toelichting op het immigratiedebat van zojuist:

“Rutte legt nu uit dat spanningen in de samenleving strenge regels voor migratie nodig maken. Anders vervalt volgens hem het “draagvlak” voor migratie.”

‘Officieuze’ gedoogpartij SGP haalde zojuist weer een klein succesje binnen, zo twittert Kamerlid Elbert Dijkgraaf:

elbertdijkgraaf Elbert Dijkgraaf MP zegt toe op vragen SGP om vrijwilligersorganisaties te belonen die meer private financiering organiseren. 22 September

Vanwege technische problemen konden we het afgelopen kwartier geen updates plaatsen. Rutte is inmiddels klaar met zijn zorgparagraaf en vervolgt zijn betoog zometeen met een passage over onderwijs.

Rutte is begonnen aan zijn paragraaf over de zorg en erkent dat de zorgkosten ook onder zijn leiding blijven stijgen. Wel zijn nu maatregelen nodig om die stijging te beheersen, zegt Rutte. Het kabinet gaat bij het tegengaan van de zorgkostenstijging uit van twee zaken: eigen verantwoordelijkheid en ruimte geven aan zorgverleners- en ondernemers.

Onze politiek redacteur Derk Stokmans gaat verder in op de discussie van zojuist:

“Rutte probeert uit te leggen dat hij strengere migratieregels doorvoert, maar dat het doel daarvan niet is het om het aantal migranten terug te dringen. Waarom het kabinet die strengere regels dan wel wil, is niet helemaal duidelijk.”

Rutte en de oppositie soebatten nu over het asiel- en immigratiebeleid van het kabinet. Rutte stelt dat het geen doel van het kabinetsbeleid is om de instroom van het aantal immigranten te beperken, hoewel hij wel verwacht dat dit het gevolg is van de strengere maatregelen. GroenLinks-fractievoorzitter Sap snapt dit niet en vindt dat Rutte een verwarrend beeld schetst van het immigratiebeleid van het kabinet.

Rutte gaat nu over op het thema ‘asiel en immigratie’. Rutte gaat in op Wilders’ voorstel om een referendum te houden over het verbod op minaretten. De coalitie is tegen zo’n verbod, los van een referendum, aldus Rutte.

“We leven in een traditie waarin iedereen zijn gebedshuizen kan bouwen…” – Rutte

Steeds meer lokale politiebureaus sluiten, zo klinkt het verontrustend vanuit de oppositie. Het lokale gezag wordt juist versterkt door de invoering van een nationale politie, reageert Rutte. Hij spreekt van ‘korte lijntjes’. Vanaf volgend jaar moet de nationale politie een feit zijn. Volgens het kabinet levert dit “meer daadkracht op straat” op.

Rutte verduidelijkt wat de winst is van zijn beleid: We gaan van 25 regio’s naar een nationale politie. We gaan niet naar tien regio’s, zo moet je dat niet zien, aldus Rutte. Die tien hebben we enkel nodig om de zaken af te stemmen. We gaan er echt op vooruit, zo luidt zijn boodschap. Volgens Slob (CU) presenteert Rutte een papieren werkelijkheid. Komt er een super iemand in Den Haag die alles aanstuurt? Nee, reageert Rutte. “De burgemeester blijft in positie wat betreft de openbare orde en veiligheid.” – Rutte
Cohen vertrouwt er niet op dat met dit beleid straks alle politie de straat op gaat.

Verslaggever van dagblad De Pers Marcia Nieuwenhuis:

m_nieuwenhuis Marcia Nieuwenhuis Zei #Wilders nou: "Helaas zijn dat vaak Marokkaanse daders van Marokkaanse afkomst.." #APB #griffiekanvastsnellertypen 22 September

Wilders wil politievrijwilligers inzetten en wil overzichtelijk hebben waar in de steden straatterreur plaatsvindt en wat het kabinet daaraan gaat doen. Rutte verwijst naar een eerdere brief en erkent de urgentie van de problematiek.

Achtergrond over de verhoging van de griffierechten: minister Opstelten van Justitie (VVD) heeft het voornemen om de griffierechten kostendekkend te maken: wie de rechter wil spreken moet er zelf voor betalen. Met een verhoging van de griffierechten, de eigen bijdrage die betaald moet worden om te procederen, hoopt het kabinet 240 miljoen te besparen. Onze juridisch expert Folkert Jensma zei hier eerder over:

“Daarmee is de rechtspraak dus geprivatiseerd. Politiek een monumentale stap – in de verkeerde richting. Gelijkgeschakeld met het wegrestaurant en de benzinepomp.” – Jensma

De oppositie is kritisch over de verhoging van de griffierechten. De kritiek is dat het mensen moeilijker wordt gemaakt om hun recht te halen, aldus Roemer. Het wordt daarom gezien als een aantasting van de rechtsbescherming.

Roemer: “We leven in een rechtsstaat en daarin moeten we blijven leven. Dit zorgt voor een tweedeling. [...] We gaan een drempel opleggen met als enige doel mensen te weerhouden de weg naar het recht te vinden. Dat is – en dat ben ik met de heer Cohen eens – principieel onjuist. Ik had dat niet van een liberale premier verwacht.”

NRC-politiek redacteur Derk Stokmans over het debat tot dusver:

“Na de opwinding van gisteren was het een ochtend zonder veel vuurwerk. Alleen in de ochtend borduurden de oppositiepartijen nog even door op ophef die Wilders gisteren met zijn persoonlijke aanvallen veroorzaakte. Maar Rutte weigerde daar inhoudelijk op te reageren en ging over tot de orde van de dag.”

Rutte is opnieuw aan het woord. Hij begint zijn betoog over veiligheid. Een greep uit de voorstellen: het verhogen van de pakkans, aanrijtijden politie verkorten op het platteland, geen verlof meer voor tbs’ers die zich eerder aan verlof hebben onttrokken, krachtig beleid tegen drugshandel en witwassen, het uitbreiden van spreektijd voor het slachtoffer, verruiming preventief fouilleren.

De Kamer neemt een aantal praktische zaken door (regeling van werkzaamheden) alvorens de Algemene Beschouwingen te hervatten.

Rutte:

“De regering kijkt altijd naar plannen b, c en d. Maar het is niet verstandig om daarover mededelingen te doen. Zo werkt het.”

Onze inzet is dat de omvang van het efsf afdoende is. Het kabinet waakt ervoor dat het efsf aan flexibiliteit inboet.

D66-Europarlementariër Sophie in ‘t Veld:

SophieintVeld Sophie in 't Veld Thuis, zet TV aan, val midden in platitudes van MP Rutte over "Brusselse bureaucratie" en pleidooi voor status quo (die zo heeft gefaald) 22 September

Roemer pleit opnieuw voor een schuldsanering van Griekenland.

Afgelopen maandag werd het pensioenakkoord aangenomen na jaren van onderhandeling. De prijs die de vakcentrale ervoor heeft moeten betalen is hoog. De positie van FNV-voorzitter Jongerius staat onder druk.

keesvdstaaij Kees van der Staaij Goed nieuws dat premier Rutte positief reageerde op SGP-voorstel om kindgebonden budget niet te stoppen bij tweede kind! 22 September

elbertdijkgraaf Elbert Dijkgraaf MP zegt toe bij herziening fiscaal stelsel te kijken naar ongelijke fiscale behandeling 1- en 2verdieners en mantelzorgers 22 September

“Ecologische hoofdstructuur, meneer Rutte. Wat een Freudiaanse verspreking”, reageert Pechtold. Er wordt hard gelachen.

NOS-verslaggever Ron Fresen:

ronfresen Ron Fresen De @MinPres over de mooie natuur in ons land #ecologischehoofdstructuur: "vlieg er maar eens overheen met een helicopter.." 22 September

Debatexpert Lars Duursma:

LarsDuursma Lars Duursma Thieme blijft hameren op waarde van natuur voor economie. Maar legt niet uit waarom en negeert goed voorbereide repliek van premier #APB 22 September

TofikDibi Tofik Dibi Als k Rutte zo beluister dan weet hij kille bezuinigingen vlot te verpakken als hervormingen & oogt hij als premier v verkeerde kabinet #APB 22 September

“De meeste van uw kiezers wonen in de grachtengordel.”

Pechtold:

“Ik woon in Wageningen!”

Rutte in een reactie:

“We hebben nog eens gekeken naar de tegenbegroting van D66. Nou, poeh poeh.”

PvdA-Kamerlid Agnes Wolbert:

agneswolbert Agnes Wolbert APB nu over het pgb, #Rutte #VVD zegt steeds dat het over ménsen gaat. Inderdaad. Juist daarom zijn de pgb bezuinigingen zo onverdraaglijk. 22 September

GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman:

lindavoortman Linda Voortman Kabinet heeft mond vol van hervormingen, maar meest progressieve vorm van zorg, het #Pgb, gaat eraan. 22 September

SP-Kamerlid Renske Leijten:

RenskeLeijten Renske Leijten Wat de MP vergeet is dat veel mensen juist door PGB geen verblijfsindicatie nodig hebben. Die komen straks daar wel voor aankloppen #APB 22 September

thijsvn T Niemantsverdriet De #APB zijn nu al ruim een uur bijzonder inhoudelijk. Niets voor Wilders natuurlijk: die blijft dan ook lekker zitten. #wsw #wajong #pgb 22 September

FemkeHalsema Femke Halsema Het is toch gek: eerst trots zijn op lage werkloosheidscijfers, dan mopperen dat teveel mensen bij een sociale werkvoorziening werken #rutte 22 September

mathijsbouman Mathijs Bouman Rutte: "Nederland heeft laagste werkloosheid van 27 EU-landen" Ai. Mis. Oostenrijk heeft laagste werkloosheid. http://t.co/hwxsLrF6 22 September

Ter achtergrond: Het kabinet wil dat 90 procent van de mensen met een pgb (nu zo’n 156.000) dat verliest. Het zou 900 miljoen euro opleveren (op 3,7 miljard euro aan uitgaven in 2015).

Onder invloed van de Wet werken naar vermogen, die in 2013 in werking moet treden, worden regelingen rond bijstand, jonggehandicapten en de sociale werkplaatsen samengevoegd. In totaal gaat het om 500.000 mensen.

Het pgb is een regeling waarbij zieken en gehandicapten geld op hun rekening krijgen om zelf zorg te kopen bij zorgprofessionals of naasten. 90 procent van de 156.000 mensen met een pgb verliest het recht daarop. Er komt wel een vergoeding voor mensen die veel en complexe zorg nodig hebben.

Onlangs berekende het Centraal Planbureau (CPB) dat het kabinet “nagenoeg niets” bespaart als de staatssecretaris haar beloftes nakomt. De oppositie eiste toen intrekking van de plannen.

LarsDuursma Lars Duursma Rutte opereert sterk: 'framet' slim debat van Wilders naar crisis en legt uit hoe maatregelen pijnlijk, noodzakelijk en eerlijk zijn #APB 22 September

“Een samenleving heet niet voor niets een samenleving”, aldus Roemer. “Niets uit uw omschrijving wijst daarop”.

Rutte reageert door te zeggen dat Roemer en zijn SP niet het monopolie hebben op ‘sociaal’. We zitten in de top vijf van duurste sociale zekerheidsstelsels, werpt Rutte tegen. Dat wil hij graag in stand houden.

D66-Kamerlid Kees Verhoeven:

KeesVee Kees Verhoeven Handig. Premier Rutte werpt #SP-er Roemer voor de voeten dat zijn inzet op oa de zorg onbetaalbaar is en voor ieder slecht zou uitpakken. 22 September

“Bezuinigen is onvermijdelijk en tegelijkertijd is groei essentieel. Nederland heeft veel in huis om internationaal sterk te opereren. We moeten nu de mouwen opstropen.” – Rutte

NRC-politiek redacteur Freek Staps over het ordedebat over het taalgebruik:

“Nog geen kwartier later heeft iedereen zijn punt gemaakt. Het enige opvallende was dat Van Haersma Buma zijn verontwaardiging van gisteren niet doorzette.”

Wilders reageert aan de interrruptiemicrofoon. Foto NRC / Roel Rozenburg

“Ons is verweten dat wij racisten en xenofoben zijn, maar waar was meneer Roemer toen om te zeggen dat dat niet kan? Ik mag blijkbaar Cohen geen bedrijfspoedel noemen, maar wij mogen wel racisten en xenofoben genoemd worden. U kunt allemaal de boom in.” – Wilders

“Ik heb me ook kapot geërgerd gisteren. [...] De hele berichtgeving werd gisteren gedomineerd door de aanvallen van de heer Wilders.”