Liveblog van vrijdag over aanslagen Noorwegen

Buitenland


Noorwegen is vandaag opgeschrikt door een grote bomexplosie in Oslo en een schietpartij op een jongerenbijeenkomst van de partij van de premier op een eiland nabij de hoofdstad. De politie vermoedt dat er een verband is tussen beide incidenten.

Bij de bomexplosie in een overheidsgebouw vielen zeker zeven doden en raakten een aantal andere mensen zeer ernstig gewond. Het aantal slachtoffers bij de schietpartij op het eiland Utoya is volgens de politie voorlopig negen of tien.

Lees hieronder ons liveblog terug en hier de laatste berichtgeving:

0.00u Het is precies middernacht, een mooie tijd om dit liveblog te sluiten. Het nieuws uit Noorwegen droogt op. Vanaf morgenochtend zeven uur is nrc.nl terug met het laatste nieuws over de aanslagen.

23.44u The Sun noemt de aanslagen van vandaag morgen op zijn voorpagina ‘het 9/11 van Noorwegen’:

23.34u De Noorse premier Stoltenberg heeft vanavond voor het eerst na de terreurdaden getwitterd. “Dit is een zeer ernstige situatie”, twittert hij. “Mijn gedachten zijn nu bij alle betrokkenen. Ik ben regelmatig in contact met mijn ministers en de autoriteiten.”

Twitter avatar jensstoltenberg Jens Stoltenberg Dette er en svært alvorlig situasjon, og mine tanker går nå til alle som er rammet. Jeg er i løpende kontakt med statsråder og fagmynd. 22 juli 2011

23.31u De Britse kranten pakken morgen op hun voorpagina’s groot uit met de gebeurtenissen in Noorwegen. Onder meer The Guardian en The Daily Star brengen het prominent op hun voorpagina. The Independent plaatst een hele heftige foto:

23.24u De politie heeft onontplofte explosieven gevonden op het eiland Utoya, meldt persbureau Reuters. Verder is bekend geworden dat de dader van de schietpartij op het eiland 32 jaar is.

23.19u De dader van de schietpartij kon met een boot van de organisatie van het jeugdkamp naar het eiland, meldt de Noorse krant VG. Hij heeft een legitimatiebewijs laten zien en zei dat hij naar Utoya moest vanwege een routinecontrole in verband met de bomaanslag in Oslo. De man was in het bezit van een pistool en een geweer met een kijker erop, aldus VG.

23.08u Stoltenberg zegt te vrezen dat het dodental als gevolg van de schietpartij op Utoya zal oplopen tot boven de negen à tien doden die de politie tot nu toe heeft bevestigd.

23.05u Ook meer nieuws uit de persconferentie: Stoltenberg zegt dat alle inwoners en aanwezigen van Utoya worden geëvacueerd. Eerder vanavond gingen er geruchten dat er nog explosieven op het eiland zouden liggen.

23.02u Meer van premier Stoltenberg:

“Een van de meest vreedzame plaatsen, een politiek jeugdkamp, aanvallen is bijzonder wreed - een daad van lafheid. [...] We zullen reageren met verdere democratisering om te laten zien dat we niet bang zijn.”

22.46u Nieuws uit de persconferentie: minister van Justitie Knut Storberget zegt dat de dader van de schietpartij op Utoya een Noor is.

22.45u Premier Stoltenberg zei zojuist onder meer het volgende op de persconferentie:

“Vandaag zijn wij getroffen door twee brutale en laffe terroristische aanvallen. [...] Ik heb een boodschap aan degenen die ons aangevallen hebben: jullie zullen ons niet vernietigen. Jullie kunnen onze democratie niet vernietigen. [...] We zijn een klein, maar trots land. Morgen zullen wij de wereld tonen dat onze democratie hierna alleen maar sterker is.”

22.40u De Noorse premier geeft op dit moment een persconferentie. Volg hem via de livestream van de BBC.

22.36u De Noorse tv-zender TV2 heeft een zeer schokkende foto van lichamen bij Utoya gepubliceerd. Op de wazige foto is niet goed te zien of de mensen nog leven.

22.34u Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor Noorwegen aangescherpt. Het ministerie schrijft het volgende:

“Na een tweetal aanslagen in Noorwegen op 22 juli 2011 wordt aangeraden het centrum van Oslo en andere drukbezochte plaatsen te mijden en elders waakzaamheid te betrachten. Het is van belang alle aanwijzingen van de autoriteiten op te volgen.”

22.23u De schutter wordt momenteel verhoord door de politie in Utoya. Dat heeft een politiewoordvoerder vanavond tegen de BBC gezegd.

22.21u Alle treinen die richting het vliegveld van Oslo rijden zijn stil gezet omdat er verdachte pakketjes aan boord zouden zijn, meldt de Noorse krant Dagbladet.

22.19u De politie zoekt in het water rondom Utoya nog altijd naar vermiste jongeren, meldt SkyNews.

22.17u De Noorse publieke omroep meldt dat de politie denkt dat de aanslagen van vandaag geen (moslim)terroristisch karakter hebben. De dader(s) zou(den) hebben willen protesteren tegen het politieke systeem in Noorwegen. De Noorse krant Aftonposten meldt ook dat de dader van de schietpartij een Scandinavisch uiterlijk heeft. Dagbladet meldt op basis van ooggetuigen dat de man 1,90 meter lang was en blond haar heeft.

21.58u Premier Jens Stoltenberg en minister van Buitenlandse Zaken Jonas Gahr-Store geven over een klein half uur een persconferentie.

21.57u De Britse premier Cameron heeft gereageerd op de aanslagen in Noorwegen. Hieronder zijn volledige verklaring:

“I was outraged to hear about the explosion in Oslo and attack in Utoya today that have killed and injured innocent people. My thoughts are with the wounded and those who have lost friends and family, and I know everyone in Britain will feel the same. These attacks are a stark reminder of the threat we all face from terrorism. I have called Prime Minister Stoltenberg this evening to express my sincere condolences and to let him know that our thoughts are with the Norwegian people at this tragic time. I have offered Britain’s help, including through our close intelligence cooperation. We will work with Norway to hunt the murderers who did this and prevent any more innocent deaths. We can overcome this evil, and we will.”

21.50u De Noorse krant Dagbladet meldt dat de dader van de schietpartij voorafgaand aan de bomaanslag gezien is in de buurt van het getroffen regeringskwartier. Een vrouw zegt in de krant dat zij twee minuten voor de explosie een verdacht figuur in politie-uniform heeft gezien. De politie meldt dat meerdere mensen deze verdachte hebben gezien voor de explosie.

21.44u De Noorse politie heeft op een nieuwe persconferentie bevestigd dat er negen à tien doden zijn gevallen bij de schietpartij op Utoya. Ook zijn er volgens de politie meerdere gewonden gevallen. De dader droeg inderdaad een politieuniform, maar werkt(e) niet bij de politie.

21.36u De NOS legt in onderstaande video uit waarom Noorwegen een doelwit van moslimterroristen kan zijn:

21.27u Zie.nl heeft een video gepubliceerd met beelden vanaf Utoya:

21.21u Onze buitenlandredacteur Chris Hensen sprak vanavond met Alf Endre Magnussen, journalist van de krant Aftenposten. Hij was ten tijde van de aanslag op 1 kilometer van de plek in zijn kantoor bezig met het maken van de krant van morgen:

“We hoorden een enorme explosie. Het hele gebouw schudde. Op een 1 kilometer afstand natuurlijk. We wisten meteen: dit is geen onweer. Het moest iets anders zijn. Vervolgens zagen we dat de lucht zich vulde met rook en wat leek op papier. Waarschijnlijk van de kantoorgebouwen in de buurt. We hebben nog een uurtje gewoon doorgewerkt. Maar daarna werd het centraal station dat om de hoek ligt afgesloten. Er was angst voor nieuwe explosies. Het station is een goed doelwit. Toen werden we geëvacueerd. Het is surreëel voor Noren. We zijn maar een klein land. Natuurlijk, we zijn in Afghanistan en Libië actief. De mensen wisten ergens wel dat dat ons een doelwit maakt. Maar toch. Niemand had dit verwacht.”

21.17u De Noorse journalist Rune Thomas Ege van de krant VG is op Utoya en twittert vanaf het eiland de laatste nieuwsupdates door.

Twitter avatar rtege Rune Thomas Ege Ambulances on docks close to lake surrounding Utøya. Paramedics still working to save lives/treat injured in front of our eyes #osloexpl 22 juli 2011

21.15u Gisteren nog was de Noorse minister van Buitenlandse Zaken Jonas Gahr Store (in het midden van onderstaande foto) te gast op het politieke jongerenkamp op Utoya. Persbureau AFP gaf vanavond de onderstaande foto’s vrij van haar bezoek:

21.05u Foreign Policy interviewde Kristian Berg Harpviken, directeur van het Norway’s Peace Research Institute Oslo, over waarom Noorwegen een doelwit van moslimterroristen is. Lees het interview hier.

21.05u De Noorse krant VG meldt dat de schutter op Utoya een kogelvrij vest droeg.

20.58u Het Britse Channel4 heeft een nieuwe video op zijn YouTube-kanaal geplaatst waarin de schade die de bomexplosie veroorzaakt heeft goed te zien is:

20.56u De politie zou de schutter op Utoya hebben neergeschoten. Dat meldt Sky News op basis van anonieme bronnen. De schutter zou gewond zijn geraakt.

20.51u De Noorse politie houdt op dit moment een persconferentie over de gebeurtenissen op Utoya. De politie kan nog niet bevestigen hoeveel doden en/of gewonden er bij de schietpartij zijn gevallen. Wel bevestigde de politie dat de schutter is gearresteerd. Hij zou ook betrokken zijn bij de bomaanslag in Oslo van eerder vandaag. De politie adviseert alle inwoners van Oslo binnen te blijven omdat niet gegarandeerd kan worden dat er niet nog meer bommen in Oslo liggen.

20.40u De Helpers van de Globale Jihad zouden hun verklaring weer hebben ingetrokken, meldt de site Jihadica, die internationale terreurgroepen in de gaten houdt.

20.36u Een ooggetuige zei zojuist tegen de Noorse publieke omroep dat er mogelijk twintig tot dertig jongeren gedood zijn bij de schietpartij op Utoya. De ooggetuige zegt dat hij de lichamen van tientallen jongeren heeft zien drijven aan de oever van het eiland. De politie heeft nog geen dodelijke slachtoffers kunnen bevestigen.

20.32u The New York Times brengt meer informatie over de terreurgroep Helpers van de Globale Jihad, die de bomaanslag in Oslo eerder vandaag zouden hebben opgeëist in een verklaring. Hoewel nog onduidelijk is of de verklaring echt is, zou de aanslag een reactie zijn op de aanwezigheid van Noorse militairen in Afghanistan en het beledigen van de profeet Mohammed. Met dat laatste wordt gedoeld op de herpublicatie van de Deense Mohammedcartoons door een Noorse krant. “Wat jullie zien is nog maar het begin, en er komt nog veel meer”, aldus de verklaring.

20.24u Obama heeft gereageerd op de aanslagen in Noorwegen. Hij heeft zijn condoleances overgebracht aan het Noorse volk en zegt dat de gebeurtenissen in Oslo “een herinnering zijn dat de wereld een rol heeft in het voorkomen van terreurdaden”.

20.21u De leden van de Noorse regering komen vanavond nog voor een spoedberaad bij elkaar, meldt persbureau AFP.

20.15u Koningin Beatrix heeft vandaag gebeld met de koning van Noorwegen, Harald V. De vorstin heeft haar medeleven betuigd naar aanleiding van de aanslagen in Oslo, laat de Rijksvoorlichtingsdienst weten via Twitter:

Twitter avatar KHtweets Koninklijk Huis Koningin Beatrix heeft gebeld met de Koning van Noorwegen om haar medeleven te betuigen naar aanleiding van de aanslagen. 22 juli 2011

20.11u Een gisteren genomen luchtfoto van het eiland Utoya, waar eerder vanavond de schietpartij plaatsvond.

20.05u De Nederlander Steven Båss is in Oslo en had contact met iemand die vanmiddag in het regeringscomplex was op het moment van de explosie. De NOS interviewde hem via Skype:

20.00u De Noorse politie kan nog niet bevestigen dat er dodelijke slachtoffers zijn gevallen bij de schietpartij op Utoya, meldt persbureau Reuters.

19.58u De secretaris-generaal van de NAVO, Anders Fogh Rasmussen, noemt de aanslagen in een reactie op Twitter “gruwelijke en laffe daden”:

Twitter avatar AndersFoghR AndersFogh Rasmussen On behalf of #NATO, I condemn in the strongest possible terms the heinous acts of violence in Norway. #Oslo 22 juli 2011

Twitter avatar AndersFoghR AndersFogh Rasmussen My sincere condolences to Norwegian government, people, families and loved ones of all who suffered in these cruel and cowardly acts. #Oslo 22 juli 2011

Twitter avatar AndersFoghR AndersFogh Rasmussen #NATO‘s solidarity with Norway remains steadfast. NATO countries stand united in the battle against these acts of violence. #Oslo 22 juli 2011

19.50u We kregen net via Twitter toestemming op onderstaande foto van de bomexplosie in Oslo te gebruiken.

Foto Twitter/geirolavFoto Twitter/geirolav

19.39u De Noorse politie zegt te vrezen dat er misschien explosieven liggen op het jongerenkamp van de partij van de Noorse premier. De politie zei tegen de Noorse omroep NRK dat er goede redenen zijn om aan te nemen dat de explosie in Oslo en de schietpartij op het kamp met elkaar in verband staan.

19.36u: Persbureau Reuters meldt zojuist dat er zeven mensen om het leven zijn gekomen bij de bomexplosie in Oslo. Het leger patrouilleert momenteel in het centrum van de stad.

19.26u: Ook William Hague, de Britse minister van Buitenlandse Zaken, heeft gereageerd:

Twitter avatar WilliamJHague William Hague Horrific attacks in Oslo - we condemn all acts of terrorism and will stand shoulder to shoulder with Norway in the face of such atrocities. 22 juli 2011

19.23u: De Noorse zender TV2 meldt meerdere doden op het eiland Utoya, het aantal is onduidelijk.

19.16u: De Noorse omroep NRK meldt dat een onbekende groep genaamd ‘Helpers of the Global Jihad’ een bericht heeft geplaatst dat dit slechts het begin is van een antwoord op Noorse bladen die de Mohammed-cartoons gepubliceerd hebben. Het bericht is afkomstig van de Noorse journalist Andrew Boyle. Zodra er meer bekend is over deze mogelijk boodschap van de groep, melden we het zo snel mogelijk.

19.10u: Volgens Reuters is er iemand gearresteerd op de jongerenbijeenkomst van de partij van de Noorse premier op het eiland Utoya. Het persbureau meldt dit op basis van de Noorse omroep NRK.

19.01u: Bekijk een Google Maps-kaart van het eiland Utoya. Volgens de Noorse omroep NRK is daar nog steeds een schietpartij aan de gang, waarbij ten minste vijf mensen gewond zijn geraakt. Een lokale omroep sprak eerder op deze avond van vier doden. Dit aantal is echter niet bevestigd.


Grotere kaart weergeven

18.54: Het blijft onduidelijk hoeveel slachtoffers er zijn gevallen bij de bomexplosie in het centrum van Oslo, inmiddels een paar uur geleden. Twee doden zijn bevestigd. Persbureau Reuters meldt net dat tien mensen zijn overgebracht naar het universitaire ziekenhuis in Oslo. Verscheidene mensen zouden ernstig gewond zijn, volgens een woordvoerder.

18.53u: Ook premier Rutte heeft inmiddels gereageerd:

Twitter avatar MinPres Minister-president ‘De aanslag in Oslo getuigt van volstrekt gebrek aan eerbied voor mensenlevens. Ik wens MP Stoltenberg en het Noorse volk veel kracht toe.’ 22 juli 2011

18.51u: Bekijk hier nieuwe beelden van de explosie in Oslo:

http://www.youtube.com/watch?v=zbCCR3YKnM8&feature=youtu.be

18.46u: Secretaris-generaal van de VN Ban Ki Moon komt straks met een verklaring over de doden in Noorwegen. Europees president Herman Van Rompuy condoleert de nabestaanden van de slachtoffers.

18.42u: Varden, een lokale krant maakt melding van vier doden op het zomerkamp. Dit nieuws is echter nog niet bevestigd. De Noorse omroep NRK houdt vooralsnog op vijf gewonden. De schietpartij is mogelijk nu nog aan de gang. Lees hier een uitgebreider bericht op onze site.

18.38u: De Noorse publieke omroep meldt dat de redactie van Aftenbladet uit voorzorg wordt geëvacueerd.

18.31u: Voor de mensen die net dit liveblog binnenvallen. Bij een jongerenkamp van de partij van premier Stoltenberg zijn schotengelost, na de bomexplosie in het centrum van Oslo. Oorspronkelijk had Stoltenberg voor vandaag een bezoek gepland aan dit kamp. Op het kamp zijn meer dan 700 jongeren. Een anti-terreureenheid is op weg naar het kamp.

18.24u: Meer over de schoten die zijn gelost tijdens een jongerenkamp van het Noorse Labour buiten Oslo, in Utoya. De Noorse omroep NRK meldt net dat ten minste één persoon neergeschoten is. Hans Torgersen, journalist in Oslo, meldt tegenover de BBC dat een gewapende man verkleed als politieagent het vuur opende.

18.21u: Inmiddels staat er een In beeld van de bomexplosie op deze site met 12 foto’s, bekijk deze hier.

18.15u: De Noorse politie meldt zojuist het Noorse Aftenbladet dat er schoten zijn gelost in de buurt van Oslo op een jongerenbijeenkomst van het Noorse Labour, de partij van de premier Jens Stoltenberg. Het is volkomen onduidelijk of dit in verband staat met de bomexplosie. Zodra hier meer over bekend is, melden we het gelijk.

18.12u: Onze redacteur Pim van den Dool is op dit moment bezig met een In Beeld van de bomexplosie in Oslo. Die komt binnen “enkele minuten” op de site.

18.04u: Op het NOS Journaal meldde correspondent Dirk Evers zojuist dat het centraal station wordt geëvacueerd.

VS-correspondent Erik Mouthaan van RTL Nieuws meldt via Twitter het volgende:

Twitter avatar erikmouthaanRTL erikmouthaanRTL Bom Oslo; mogelijk link met geplande uitzetting haatspuwende imam http://bit.ly/qIkRxx zie uitlatingen op tv VS http://youtu.be/PTBk1Z9NkG4 22 juli 2011

18.02u: Persbureau AP meldt nu dat er twee doden en vijftien gewonden bevestigd zijn.

17.59u: De Noorse premier Stoltenberg meldt dat alle ministers van de regering in veiligheid lijken te zijn. Stoltenberg, die op advies van de politie niet wil laten weten waar hij zich bevindt, zei verder dat het nog te vroeg is om te zeggen of het om een aanslag gaat.

17.52u: Beluister op de site van The Guardian een verslag van een bewoner van Oslo: ‘My entire building was shaking’. De Noorse journalist Ingunn Andersen beschrijft op de site van BBC News de chaos in Oslo.

17.49u: Op de livebeelden van de Noorse televisie, die hier te bekijken zijn, valt te zien dat er nog steeds rookwolken opstijgen op de plek van de explosie.

17.47u: In een verklaring heeft de politie van Oslo bevestigd dat het gaat om “één of meerdere” explosies.

17.44u: Noorse media melden nu dat twee verdachte voorwerpen zijn gevonden bij het gebouw van TV2 in Oslo.

17.41u: Nieuw artikel op nrc.nl over de bomexplosie in Oslo. Bekijk hoe het overheidsgebouw er uitzag voor de bomexplosie van vanmiddag, via Google Streetview.

17.39u: Er zitten vermoedelijk nog mensen in het getroffen gebouw. Dat zei een Noorse minister zojuist tegen de BBC. De hulpdiensten doen er alles aan om ze te redden.

17.32u: Hoewel het nog niet zeker is dat moslimterroristen achter de explosie zitten, wordt daar op internet wel druk over gespeculeerd. The Atlantic publiceerde vorig jaar zomer een in dat kader interessant artikel: ‘Al-Qaeda’s problem with Norway’.

17.28u: De BBC heeft de verhalen van een aantal ooggetuigen gebundeld in een apart nieuwsartikel.

17.19u: ABC News meldt op basis van Amerikaanse diplomatieke bronnen in Oslo dat de explosie vermoedelijk is veroorzaakt door een “hele grote autobom”.

17.15u: Volg rechtstreekse beelden van de Noorse televisie in ons aparte artikel.

17.10u: De politie in Oslo meldt dat de explosie veroorzaakt is door een bom. Waarschijnlijk een aanslag dus.

17.08u: Nog een heftige foto van de chaos rond het getroffen gebouw.

17.07u: Over de oorzaak van de explosie is nog niets bekend. Of er een aanslag is gepleegd is dus niet duidelijk. Daarover komt straks ongetwijfeld meer informatie in de persconferentie.

17.02u: De Noorse publieke omroep meldt dat de politie twee doden heeft bevestigd. Om half zes geven de autoriteiten een persconferentie.

16.58u: Een video van de Noorse krant Aftenposten met beelden van de chaos en interviews met ooggetuigen:

16.56u: Er zijn twee schokkende foto’s opgedoken van vermoedelijk dodelijke slachtoffers (foto1, foto2).

16.51u: Een foto van persbureau AP van de schade:

16.49u: Op Journaal24 zijn rechtstreekse beelden van NRK te volgen (zonder vertaling).

16.47u: Meer nieuws van Noorse omroep NRK: zeven mensen zouden zwaargewond zijn geraakt. Alle wegen naar het centrum van Oslo zijn afgesloten.

16.44u: De Noorse publieke omroep meldt nu dat er minstens één dodelijk slachtoffer is gevallen als gevolg van de explosie.

16.40u: Bekijk via deze webcam livebeelden van het centrum van Oslo.

16.38u: Bekijk hier een heftige foto van de schade en de paniek na de explosie.

16.33u: Hoewel er tegenstrijdige berichten over de toestand van de Noorse premier op internet circuleren, meldt een woordvoerder van de premier aan persbureau AFP dat hij niet gewond is geraakt, zoals het Noorse persbureau NTB eerder ook al meldde.

16.31u: Onze internetredacteur Dirk Wijnand de Jong sprak met de Nederlander Martijn Bosmann, die in Oslo is voor een bruiloft. Hij zat in een hotel vlakbij de plek waar de explosie plaatsvond:

“We zaten in ons hotel, ongeveer vijfhonderd meter verder, toen we een enorme knal hoorden. Het pand trilde op zijn grondvesten. Het leek op een bomaanslag, maar het kan natuurlijk net zo goed een gasexplosie kunnen zijn. We zijn direct naar de dertigste verdieping gegaan, waarvandaan we veel rookpluimen op zagen stijgen. De hulpdiensten kwamen traag op gang, maar inmiddels zijn de straten eromheen afgezet.”

16.29u: Op onderstaande video is de schade te zien die de explosie heeft aangericht.

16.25u: Hieronder de eerste beelden die van de omgeving zijn opgedoken:

Lees meer over:
noorwegen
Oslo
Utoya

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief