Schrijver Hans Keilson (101) overleden

Hans Keilson. foto VINCENT MENTZEL/NRCH.2009. Niet voor publikatie in Nederlandse dagbladen!

De Duits-Nederlandse schrijver Hans Keilson (1909), gefotografeerd in 2009. Foto NRC/Vincent Mentzel

door:
Cultuur

De 101-jarige schrijver en psychiater Hans Keilson is overleden. Hij kwam in 2010 nadrukkelijk in de publiciteit nadat een boek van zijn hand, In de ban van de tegenstander, uit 1959 onder de aandacht kwam door een artikel in de New York Times.

Dit leidde tot een herdruk van de titel in Nederland. Andere boeken van zijn hand zijn Het leven gaat verder, Daar staat mijn huis en Komedie in mineur.

Keilson was ook te gast op het boekenbal dit jaar. Arjen Fortuin, boekenredacteur van NRC Handelsblad volgde hem die avond.

Hans Keilson werd op 12 december 1909 als zoon van liberaal-joodse ouders in Bad Freienwalde geboren. Op 24-jarige leeftijd debuteert Keilson bij de prestigieuze Duitse uitgeverij Fischer met de roman Das Leben geht weiter. Eine Jugend in der Zwischenkriegszeit. Later schrijft hij over dat debuut: ‘Dit was mijn entree in de Duitse literatuur en tegelijkertijd ook mijn vertrek daaruit.’ Kort na de verschijning van de roman kwam het op de lijst van verboden boeken te staan.

In de boekenbijlage van NRC Handelsblad (maart 2011) noemde schrijver Arnon Grunberg Keilsons oeuvre “een poging om vijandschap te doorgronden.”

In In de ban van de tegenstander komt Keilson dicht bij Hitler. ‘Ik heb in hem liefgehad wat ik in mijzelf niet kon vernietigen’, staat er. Een raadselachtige, misschien wel mystieke zin, die tegelijkertijd aangeeft wat Keilsons centrale gedachte is in dit boek. Vijandschap en vriendschap liggen in elkaars verlengde. Vijanden ‘rekruteren zichzelf uit vroegere vrienden’. Hij weet ‘dat er altijd vijanden en haters op aarde zullen blijven’. Daarom stelt hij zich ook niet ten doel de vijand te bestrijden, maar de dialectiek van de vijandschap te doorgronden. Hij begrijpt dat er tussen vijanden net als tussen geliefden altijd wederzijdse afhankelijkheid zal bestaan. Precies dat inzicht en de consequente uitwerking van die gedachte maken het boek zo krachtig en origineel. - Arnon Grunberg, NRC Boeken.

Naar aanleiding van zijn plotselinge internationale roem in het najaar van 2010 nodigde De Wereld Draait Door Hans Keilson uit.

Lees meer over:
Hans Keilson

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief