Sluiting luchtruim om IJslands vulkaanas was ‘terecht’
De rookwolk uit de Eyjafjallajökull over een weg in IJsland, april 2010. Foto AFP / Halldor Kolbeins
De sluiting van grote delen van het Europese luchtruim na de uitbarsting van de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull in april vorig jaar is een juiste beslissing geweest. Uit een Deens-IJslandse studie, gepubliceerd in het tijdschrift PNAS, blijkt dat de asdeeltjes die het luchtruim in werden gestoten “ongebruikelijk” fijn en schadelijk waren.
De samenstelling van het as was anders dan normaal vanwege de krachtige explosieve uitbarsting van de Eyjafjallajökull, veroorzaakt door de vermenging van heet magma met gletsjer-ijs. Voor het onderzoek zijn een aantal monsters van net na de uitbarsting vergeleken met as van een “meer doorsnee” uitbarsting.
De asdeeltjes van de vulkaan Eyjafjallajökull waren dusdanig scherp en schurend dat ze schade aan vliegtuigmotoren hadden kunnen toebrengen. Zelfs na wekenlang doorroeren in verschillende oplossingen bleven de deeltjes scherp en in potentie schadelijk voor vliegtuigmotoren.
Nog nooit een crash door vulkaanas
Tweemaal in de geschiedenis van de luchtvaart crashte een groot passagiersvliegtuig bijna door vulkaanas. In 1982 vloog een Boeing 747 van British Airways boven Indonesië in een wolk vulkanische as, waardoor alle vier motoren uitvielen. Op lagere hoogte slaagde de bemanning erin de motoren te herstarten. Zeven jaar later overkwam een Boeing 747 van KLM hetzelfde boven Alaska. Het toestel maakte een geslaagde noodlanding.
Voor zover bekend is nog nooit een vliegtuig verongelukt doordat het met vulkanische as in aanraking kwam. Vanuit de luchtvaart kwam veel kritiek op overheden die achter elkaar aan zouden hebben gelopen met hun beslissingen om de verschillende luchtruimen te sluiten. De autoriteiten zouden, uit angst voor calamiteiten, te rigide hebben opgetreden en zo onnodig commerciële schade hebben berokkend.
