Intakegesprekken voor studenten in spe
Gisteren bezetten UvA-studenten een gebouw van hun universiteit, uit protest tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs. Foto NRC / Bram Budel
Staatssecretaris Halbe Zijlstra (Onderwijs) stelt in een brief (pdf) aan de Tweede Kamer hervormingen in het hoger onderwijs voor. Zo krijgen universiteiten en hogescholen die willen selecteren aan de poort ruimte om met elke student intakegesprekken te voeren, als het aan het kabinet ligt.
Zijlstra reageert in de brief op het rapport van de commissie-Veerman (pdf), die in april vorig jaar de toekomstbestendigheid van het hoger onderwijs onder de loep nam. Het vorige kabinet kon vanwege de demissionaire status niet meer op het rapport reageren, maar Zijlstra maakt nu bekend welke adviezen hij overneemt.
Intakegesprekken voor aanstaande studenten
De intakegesprekken voor alle aanstaande eerstejaars zijn volgens Zijlstra een wens van de universiteiten. Met het selecteren aan de poort kunnen aanstaande studenten die niet genoeg gemotiveerd of gekwalificeerd zijn worden afgewezen. NRC-onderwijsredacteur Bart Funnekotter sprak Zijlstra over de schijnbaar tijdrovende selectieprocedure. De staatssecretaris benadrukt dat niet elke student in spé op gesprek hoeft, maar geeft daar wel de voorkeur aan.
“We gaan de uiterste inschrijfdatum naar voren halen. Het is de bedoeling van dit kabinet dat elke student op de juiste plek terechtkomt. Daaraan kan zo’n gesprek een grote bijdrage leveren. Universiteiten en hogescholen moeten daar dan wel de tijd voor krijgen. Als een onderwijsinstelling aan iemands papierwerk kan zien dat hij of zij bij uitstek geschikt is voor een bepaalde opleiding, dan hoeft zo’n gesprek niet. Maar dat is wat mij betreft uitzondering en geen regel.”
Zijlstra wil ook de route van hbo naar universiteit voor studenten afknijpen. Op die manier moet het aantal langstudeerders op de universiteiten worden teruggebracht. Studenten met een hbo-diploma kunnen zich in de plannen nog altijd inschrijven bij een universiteit, maar de instelling zelf bepaalt of er gehoor wordt gegeven aan dat verzoek.
‘De wildgroei in opleidingen mag wat minder’
Universiteiten en hogescholen moeten zich in de voorstellen bovendien meer gaan specialiseren. Er moet daarom gesnoeid worden in het aantal opleidingen. Volgens de staatssecretaris mag ‘de wildgroei wel wat minder’.
“Op het moment is het zo dat te veel instellingen dezelfde opleidingen aanbieden. Het kabinet wil dat elke universiteit en hogeschool zich gaat specialiseren. Zo zou de ene hogeschool ervoor kunnen kiezen zich te richten op het aanbieden van bachelors en tweejarige associate degrees voor afgestudeerde mbo’ers, terwijl de andere mikt op hbo-masters en toegepast onderzoek. En universiteiten kunnen zich gaan profileren als specialist in geesteswetenschappen of juist als typische bèta-instelling.”
Geen extra geld
Extra geld komt er niet beschikbaar volgens de staatssecretaris, terwijl Veerman zei dat de plannen niet uit te voeren zijn zonder extra geld. Zijlstra vertrouwt erop dat een deel van het geld wordt opgehaald door de bezuinigingen op langstudeerders. De sector moet in 2015 uitkomen op een ‘kleine min, van 10 miljoen euro’, zegt de staatssecretaris.
Het gemis aan inkomsten voor instellingen wil Zijlstra opvangen met aanpassingen aan het bekostigingssysteem. Instellingen werven nu vaak juist studenten met veel opleidingen, waar hun budget op wordt gebaseerd. Zijlstra zegt dat het niet zal meevallen om daar goede meetinstrumenten voor te vinden, maar zegt het ‘te gaan proberen’. De sector zou in 2015 uit moeten komen op een kleine min, van 10 miljoen euro.
