Bot tegen VS: Antillen zijn de Nederlandse Falklands

ben bot

Ben Bot in 2005. Foto NRC/Vincent Mentzel

door:
-Binnenland

De Antillen zijn de Nederlandse “Falklands”, vond oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot. “Als we morgen zouden vertrekken, zijn ze de volgende dag van Venezuela.” Dat zei hij in mei 2005 tegen de Amerikaanse ambassadeur Clifford Sobel, blijkt uit cables via Wikileaks.

De diplomatieke post is uitgelekt en in het bezit van NRC Handelsblad en RTL Nieuws. Daaruit blijkt dat Nederland de dreiging van Venezolaanse destabilisatie of zelfs annexatie van de Antillen in 2005 erg serieus nam. Bot verwees niet zomaar naar de Argentijnse inval in de Britse Falkland-eilanden in 1982.

De zorgen over de infiltratie van Venezuela stonden “in de top” van de buitenlandse prioriteiten. Voor militair machtsvertoon in samenwerking met de Verenigde Staten schrok de regering echter terug. Nederland wilde de Venezolaanse president Hugo Chávez niet onnodig “provoceren”. Die zou volgens Bot de geschiedenis willen ingaan als anti-koloniale strijder. En helaas vormen Aruba, Curaçao en Bonaire voor de kust van Venezuela de “dichtstbijzijnde en sappigste gelegenheden” om die ambitie te verwerkelijken, zo schreef ambassadeur Sobel aan Washington.

Invloed Chávez op politici
Volgens Nederlandse ambtenaren had Chávez verschillende instrumenten tot zijn beschikking om een “krachtig destabiliserend effect” op de eilanden uit te oefenen. Hij zou “serieuze problemen” voor Den Haag kunnen veroorzaken. Chávez zou “zelfs criminele groepen” aansturen die invloed op politici probeerden uit te oefenen.

De Nederlandse regering vond het tijd voor een krachtig tegengeluid maar was tegelijkertijd huiverig voor al te veel wapengekletter. ‘GEEN STEUN VOOR DRAMATISCH KRACHTVERTOON’, kopte een ambtsbericht aan Washington van september in 2005. Bot wilde Chávez niet onnodig uitdagen. Voor “nucleair aangedreven vaartuigen” en “vloten van ongewoon grote afmetingen” bedankte het “Koninkrijk” de VS vriendelijk.

Bot: Zapatero een dwaas
Venezuela probeerde de Nederlandse invloed op de Antillen te elimineren of te ondermijnen – “zonodig met geweld”, aldus Sobel in 2006. Al realiseerde Den Haag zich dat Chávez geen “nieuwe Castro” was. De Spaanse premier José Zapatero was volgens Bot “een dwaas” omdat hij vond dat Europa in deze situatie juist toenadering tot Chávez moest zoeken. Overigens was het enige commentaar dat Bot vanochtend na lezing van dit artikel gaf dat hij de woorden van Zapatero nu eerder “merkwaardig” zou noemen.

De Nederlanders blijven zich zorgen maken over Venezuela, becommentarieerde de Amerikaanse ambassadeur Fay Hartog-Levin een bericht uit 2010 na een gesprek met minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) in 2010. Maar ze hebben nog niet het “juiste mechanisme” gevonden tegen Chávez.

Lees vandaag in de digitale editie achtergrondverhalen bij dit nieuws. Meer over de cables die in handen zijn van NRC Handelsblad en RTL Nieuws vindt u hier.

Dit artikel is gebaseerd op de volgende cable:

37875 (3 augustus 2005)

Lees op deze overzichtspagina berichten die we over de cables schrijven en de bijbehorende telegrammen.

Lees meer over:
antillen
Ben Bot
cables
huga chávez
Maxime Verhagen
Venezuela
Wikileaks

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief