Agent mag bezwaar tegen zichzelf beoordelen en beslissen

alcoholcontroleMag een individuele politieagent bezwaarschriften van de burger afhandelen tegen beslissingen die hij zelf nam? Het klinkt niet logisch. En daarom ging een automobilist die een rijverbod van zeven uur had gekregen wegens overmatig alcoholgebruik door tot de hoogste bestuursrechter. Maar die vond het goed.

Lees hier het bericht in het blad Binnenlands Bestuur en hier de uitspraak van de Raad van State. Het rijverbod werd opgelegd op 26 mei 2008. Dat blijkt juridisch een ‘beschikking’ te zijn, opgelegd door een ‘bestuursorgaan’. Zo’n rijverbod is dus geen strafrecht, maar bestuursrecht.

In het bestuursrecht is de hoofdregel dat de onafhankelijke rechter zich pas over je protesten buigt als de burger éérst een bezwaar heeft ingediend bij dat bestuursorgaan. Dat deed de automobilist. En die kreeg tweeënhalve maand later, op 14 augustus, van diezelfde politieagent een uitspraak. De agent had nog eens naar zijn eigen beslissing gekeken en niet geheel onverwacht besloten dat de automobilist geen gelijk had.

Daarna was de weg naar de rechtbank open. Maar ook daar ving de automobilist bot. Ook de bestuursrechter vond dat het rijverbod terecht was opgelegd. En een agent die zijn eigen beschikkingen opnieuw beoordeelt, is geen probleem.

Waarna alleen de Raad van State overbleef. Daar betoogde burger dat zijn bezwaar nooit serieus opnieuw bekeken is. Als het bestuursorgaan en een natuurlijke persoon dezelfde zijn is er geen sprake van onafhankelijkheid, zorgvuldigheid en onpartijdigheid.

Daar is de hoogste bestuursrechter het echter ook niet mee eens. De redenering in de definitieve uitspraak onder 2.3.1 luidt aldus: Bij het maken van bezwaar gaat het dus om een heroverweging van een besluit door het orgaan dat dat besluit heeft genomen. Dit geldt evenzeer indien dat bestuursorgaan een natuurlijke persoon is. Van vooringenomenheid is niet gebleken.

Is dit een cirkelredenering? Het is niet zo omdat het niet zo is?

Welke bestuursrechtelijke hobbyist of kenner wijst ons aan waar in de Algemene Wet Bestuursrecht te lezen is dat een en dezelfde ambtenaar mag beslissen op bezwaren die tegen zijn beschikkingen worden ingediend? En hoe zich dat verdraagt met het verbod van vooringenomenheid? En waarom dit strookt  met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur?

Voorlopig kon de redactie van dit blog in de AWB alleen artikel 10:3, derde lid vinden. Daarin staat iets wat sterk op het tegenovergestelde lijkt: ´Mandaat tot het beslissen op een bezwaarschrift of op een verzoek als bedoeld in artikel 7:1a, eerste lid, wordt niet verleend aan degene die het besluit waartegen het bezwaar zich richt, krachtens mandaat heeft genomen.´ En in lid 2 van artikel 2:4 staat: ´Het bestuursorgaan waakt ertegen dat tot het bestuursorgaan behorende of daarvoor werkzame personen die een persoonlijk belang bij een besluit hebben, de besluitvorming beïnvloeden.`

Of mag je niet zomaar aannemen dat een agent een persoonlijk belang heeft bij het afwijzen van bezwaren tegen zijn eigen beschikkingen?

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.