Meer orkanen, of tellen we beter

Sinds de orkaan Katrina in 2005 New Orleans onder water zette, vraagt heel Amerika zich af of dit natuurgeweld iets te maken heeft met klimaatverandering. Verschillende wetenschappers suggereren dat er een directe relatie bestaat tussen aantal en vooral ook de kracht van de orkanen en de stijgende temperaturen van het oppervlaktewater van oceanen. Deze week

Opname van 18 augustus van de orkaan Bill op de Atlantische Oceaan (Foto NOAA/Reuters)

Satellietopname van 18 augustus van de orkaan Bill op de Atlantische Oceaan (Foto NOAA/Reuters)Satellietopname van 18 augustus van de orkaan Bill op de Atlantische Oceaan (Foto NOAA/Reuters)

Sinds de orkaan Katrina in 2005 New Orleans onder water zette, vraagt heel Amerika zich af of dit natuurgeweld iets te maken heeft met klimaatverandering. Verschillende wetenschappers suggereren dat er een directe relatie bestaat tussen aantal en vooral ook de kracht van de orkanen en de stijgende temperaturen van het oppervlaktewater van oceanen.

Deze week verscheen in Nature een studie van Michael Mann en anderen waarin die link opnieuw nadrukkelijk wordt gelegd. Mann vergelijkt recente gegevens over orkanen met die uit het verleden. Historische informatie baseert hij op onderzoek naar sedimenten die op het vaste land zijn teruggevonden en op een recent computermodel dat een link legt tussen temperatuurschommelingen en stormfrequentie. Beide methodes leiden volgens Mann tot dezelfde conclusies.

Het meest opvallende resultaat van zijn onderzoek is volgens Mann dat er zo’n duizend jaar geleden eenzelfde, afwijkende toename van het aantal orkanen was als de laatste tijd. Logisch, stelt hij, want ook toen was er sprake van een toenemende oppervlaktetemperatuur van het zeewater. Kortom, er bestaat een directe relatie tussen orkanen en temperatuur. Critici vinden Manns conclusies wel erg ferm, zeker gezien het beperkte aantal resten van vroegere orkanen dat hij gebruikt voor zijn historische data.

Door NOAA bewerkte opname van de orkaan Bill (Foto AP)

Door NOAA bewerkte opname van orkaan Bill (Foto AP)Door NOAA bewerkte opname van orkaan Bill (Foto AP)

Dit voorjaar kwam Christopher Landsea van het Hurricane Center in Miami met andere ontnuchterende cijfers (lees hier de html-versie van zijn studie, de link naar het pdf-bestand werkt niet). De toename van het aantal orkanen moet met een korreltje zout worden genomen. De laatste jaren, mede onder invloed van nauwkeurige satellietregistratie, wordt iedere storm geteld. Wat zeelieden vroeger (aan het begin van de twintigste eeuw) nog gewoon beschouwden als een zware depressie, niet bedreigend voor de scheepvaart, wordt tegenwoordig meegeteld als een tropische storm. Dat verklaart, stelt Landsea, de opvallende toename van kortdurende stormen in de datagegevens.

Cubaanse bij haar huisje dat vorig jaar verwoest werd door de orkaan Ike (Foto AP)

Cubaanse bij haar huisje dat vorig jaar verwoest werd door de orkaan Ike (Foto AP)Cubaanse bij haar huisje dat vorig jaar verwoest werd door de orkaan Ike (Foto AP)

Sommige wetenschappers doen Landsea’s onderzoek van af als irrelevant of zelfs onjuist (lees hier een artikel in een lokale krant). Volgens Michael Mann heeft Landsea bijvoorbeeld te weinig rekening gehouden met andere aspecten van de waarnemingen, zoals mogelijke dubbeltellingen. Voorlopig zullen de onderzoekers het waarschijnlijk nog wel oneens blijven.