Mijn vader zei niet veel, hij keek uit het raam/ Mijn vader zei niet veel, hij keek naar een scherm
“Men kan niet tweemaal in dezelfde rivier stappen,” zei de Griekse filosoof Heraclitus.
De wereld verandert iedere dag en toch blijft alles hetzelfde; er worden al eeuwen en eeuwen grenzen verlegd, nieuwe dingen uitgevonden, onmogelijke plannen waargemaakt. Ineens is er het wiel, geluid kan worden opgenomen, de televisie wordt een standaard huiskamerapparaat, een man springt van negenendertig kilometer hoogte door de geluidsbarrière, een groep avonturiers meldt zich aan voor een enkele reis naar Mars om zich daar te laten filmen voor een realityshow. Op ieder nieuw ding volgt een nieuw ding en vrijwel iedere generatie zegt dat de veranderingen niet bij te houden zijn, dat vroeger alles beter was. Vroeger was niet alles beter, vroeger was alles hetzelfde, maar dan anders.
Een vriendin van mij vertelde dat ze aan haar vriend vroeg of hij zijn iPhone weg wilde leggen. Haar vriend stond in de keuken en speelde met zijn telefoon, hij keek mijn vriendin niet aan. Ze zei: ‘Ik meen het, ik vind dit heel irritant.’ Haar vriend keek op en swipete door de lucht met zijn vinger, alsof hij haar weg kon swipen, de iPhone kreeg de prioriteit, daar viel nog zoveel aan te ontdekken. De reactie van haar vriend is, net als dit stukje over de technologie, niet nieuw. Vroeger hadden mannen een afstandbediening waarmee ze denkbeeldig hun vrouw uitzetten. (En andersom.) Of nog vroeger: een knuppel, maar zo ver wil ik niet gaan.
Ook herinneren we ons vast allemaal het verhaal dat er afgelopen zomer een recordaantal kinderen zijn zoekgeraakt op het strand omdat hun ouders alleen oog hadden voor hun telefoon of iPad. De mobiele telefoon en onze obsessie ermee is een even dankbaar als uitgekauwd onderwerp. Toch wil ik graag een briefje citeren dat vorige week verscheen in de VPRO gids, in Achterwerk. (De achterpagina van de gids waar kinderen brieven en vragen naartoe kunnen sturen.) Het maakt alle columns over de invloed van mobiele telefoons overbodig.
“Hallo papa, ik vind het heel vervelend dat je continu op je iPhone of iPad bezig bent. Je bent alleen maar bezig met mailtjes lezen en versturen, het nieuws lezen en andere dingen die je op je iPhone doet. Ik wil je vragen of je een keer (of altijd) je iPhone/iPad weg kan leggen, bijvoorbeeld na het eten. Ik vraag het maar zo, omdat je het nooit serieus neemt als ik het normaal vraag. Groetjes van je kind.”