rotterdam, 26 juni. In het Motown-museum aan de West Grand Boulevard in Detroit, verdringen de bezoekers zich om een klein glazen kastje. „Dit herkennen jullie natuurlijk allemaal”, zegt de Afro-Amerikaanse gids met haast gewijde stem. In het publiek dat in dit museum langs vele hoogtepunten uit de Afro-Amerikaanse muziekgeschiedenis wordt geleid, ontstaat beroering.

Daar zag ik hem liggen, vorige maand in Detroit, achter glas. Die ene, met glittertjes beplakte handschoen die Michael Jackson droeg tijdens zijn legendarische optreden op het 25-jarige jubileum van zijn eerste platenlabel Motown. Het optreden waar Jackson voor het eerst zijn moonwalk toonde. Het ultieme moment dat het schattige jongetje van weleer zich met veel machtsvertoon definitief kroonde tot de grootste popster van zijn generatie.

In de zwarte gemeenschap werd ook in zijn nadagen maar weinig gegniffeld om Michael Jackson, een enkele beroepsgrappenmaker daargelaten. De zuurstoftent, de plastische chirurgie en de rechtszaken hebben in zwart Amerika niets veranderd aan zijn status als de eerste zwarte koning van de popmuziek.

Zo donker als de wortels van de popmuziek zijn, zo lelieblank was lang de huidskleur van haar populairste vertolkers. Zwarte artiesten, in Nederland en Amerika, maken zich vaak oprecht boos over de wijze waarop naar hun mening blanke artiesten jarenlang de zwarte muziek kaapten. Met Michael Jackson had de zwarte gemeenschap voor het eerst haar eigen megaster die de ultieme crossover maakte; een ster die ze hadden zien opgroeien en nu in alle uithoeken van de wereld totale hysterie veroorzaakte.

In het Motown-museum staat de bank waarop Marvin Gaye een dutje deed, hangen de podiumjurken van The Supremes en de snackautomaat waar Stevie Wonder altijd precies wist in welk vakje zijn favoriete hapje zat, maar die ene handschoen is het hoogtepunt omdat de drager verreweg de grootste ster onder de sterren was van het label dat de Afro-Amerikaanse popmuziek in een stroomversnelling bracht.

Hele generaties stonden met die ene handschoen aan tussen de schuifdeuren. Veel zwarte artiesten noemen Michael Jackson als voorname, zo niet hun voornaamste inspiratiebron. De 22-jarige Surinaamse zanger Damaru werd eerder deze week in een persbericht van zijn label nog ‘Michael Jackson van Suriname’ genoemd. „Dat komt omdat ik op mijn 16de bekend was en iedereen in Suriname mijn liedjes kent”, zegt hij aan de telefoon. „Michael Jackson was een belangrijk voorbeeld voor me omdat die man alles over had voor zijn muziek.”

De mensen die zijn naam de afgelopen jaren niet konden uitspreken zonder in de lach te schieten, waren verrassend vaak blank. Na zijn successen met albums Thriller en in ietwat mindere mate Bad en Dangerous, gingen de grappen en geruchten zijn artistieke carrière steeds meer overheersen. Het blanke poppubliek had de popkoning al voor zijn geruchtmakende rechtszaken onttroond en hem, met zijn afbrokkelende neus, zijn huischimpansee en zijn publiekelijk beleden obsessie met het droomuniversum van Walt Disney, tot hofnar gemaakt.

Maar in de zwarte gemeenschap bleef Michael Jackson voor alles nog steeds de eerste zwarte koning van de popmuziek. En dat leverde hem tot de dag dat hij stierf een onaantastbare status op. Terwijl hij in de media steeds harder bespot werd, bleven de belangrijkste Afro-Amerikaanse muzikanten hem als lichtend voorbeeld bewieroken. Hedendaagse hitproducers als Kanye West en will.i.am vertelden me als trotse schooljongens dat ze met Hem hadden mogen werken.

In zijn hoogtijdagen was Michael Jackson een koning voor iedereen. Voor veel zwarte muzikanten bleef hij dat tot aan zijn dood. Vanwege zijn muzikale en artistieke invloed, die in de moderne r & b in alles terug is te horen en te zien. Maar vooral omdat hij met overtuiging de ene grens na de andere had opgerekt en op vrijwel elk aspect van zijn vak een nieuwe standaard neerzette. Naar aanleiding van de dood van Michael Jackson, twitterde hiphopproducent Diddy: „He made me believe in magic. I will miss him!”

De eerste zwarte koning van de popmuziek zal inderdaad gemist worden. In de geschiedenis van de moderne cultuur zullen de bizarre verhalen over het leven van de mens Michael Jackson uiteindelijk betrekkelijk onbeduidende voetnoten zijn. Net zoals hij de laatste jaren ook artistiek snel aan invloed en kwaliteit inboette.

Wat blijft is zijn invloed als muzikant en performer, als de eerste echte megaster in de moderne popgeschiedenis, maar vooral ook als de eerste zwarte man die de muziekindustrie naar zijn hand wist te zetten en uitgroeide tot een icoon van de popmuziek en een positieve inspiratiebron voor de zwarte gemeenschap wereldwijd.

Daarom werd vorige maand in het Motown-museum in Detroit niet gegniffeld toen we met alle bezoekers om dat glazen kistje met die ene handschoen stonden. En zal zijn verlies vooral in de zwarte gemeenschap hard aankomen. De koning is dood. En hoeveel artiesten de afgelopen decennia die handschoen ook gepast mogen hebben, een nieuwe koning heeft zich nog niet aangediend.