Een donderslag bij heldere hemel. Zo noemde jurylid Mark Cloostermans de gisteravond met de Libris Literatuurprijs bekroonde roman Godverdomse dagen op een godverdomse bol van Dimitri Verhulst, maar die kwalificatie gold evenzeer voor de toekenning van de prijs aan Verhulst.

De grote favoriet voor de prijs was immers niet de 36-jarige Vlaming, maar Charlotte Mutsaers en haar lovend ontvangen roman Koetsier herfst. Mutsaers erkende voor aanvang van de uitreiking moeite te hebben met haar rol als favoriet en zei te hopen dat zij ‘wijs, volwassen en onrancuneus’ op een eventuele teleurstellende uitslag zou reageren.

Toen de verzamelde pers zich eenmaal rondom Verhulst had verzameld, erkende Mutsaers toch wel aangeslagen te zijn door de uitslag. Mutsaers dankte haar favorietenrol mede aan de aanwezigheid van hoogleraar Nederlandse letterkunde Yhomas Vaessens in de jury, die vorige maand De revanche van de roman publiceerde over het engagement in de Nederlandse literatuur en literatuur prees die zich bezighield met actuele maatschappelijke kwesties.

Hij prees Mutsaers’ Koetsier herfst als ,,een vitale roman" die ,,de verbeelding in de wereld brengt en de wereld in de literatuur". Het bleek echter niet genoeg voor de prijs. Die ging naar de roman die, in de woorden van de jury, ,,het Nederlands had opgepimpt tot een kunsttaal" en de mens beschreef als ,,een deerniswekkende ellendeling".

Juryvoorzitter Ivo Opstelten zei: ,,behalve als geschiedenis van een haperende mensheid valt het ook te lezen als een weergaloze stijloefening". De jurykeuze was unaniem, al was er "tot op het bot gestreden". De andere genomineerden waren Rob van Essen (Visser), Anna Enquist (Contrapunt), Arnon Grunberg (Onze oom) en Robert Vuijsje, die een week eerder nog de Gouden Uil won met Alleen maar nette mensen.

Grunberg liet zich in het Amstel Hotel vertegenwoordigen door majoor Niels Roelen, een militair die hij in Afghanistan leerde kennen. Roelen verklaarde alle genomineerde boeken gelezen te hebben, mede dankzij de grote hoeveelheid tijd die een soldaat wachtend doorbrengt. Hij omschreef het winnende boek van Verhulst als een ,,knappe" roman. Binnenkort publiceert Roelen zelf een boek.

In Godverdomse dagen op een godverdomse bol – een boek dat wegens de titel in sommige Nederlandse boekhandels niet wordt aangeboden – beschrijft Verhulst de geschiedenis van de mensheid als een roman. Werkelijke personages kent het boek niet, de hoofdpersoon wordt aangeduid als ‘’t’.

Het boek kende in Vlaanderen een enorme verschijning doordat het in een oplage van 300.000 werd meegeleverd bij het tijdschrift Humo. ,,Die uitgave is tweedehands voor 1 euro te koop", zei de winnaar na afloop. Zijn uitgever zei te hopen dat de prijs Verhulst ook bij een Nederlands publiek grote bekendheid zal geven.

In Vlaanderen werd Verhulst drie jaar geleden een bestsellerauteur met De helaasheid der dingen. Verhulst schreef sinds zijn debuut in 1999 negen boeken. Hij werd eerder genomineerd voor zowel de AKO als de Librisprijs, wat hem voor de prijsuitreiking de opmerking ontlokte dat hij liever elk jaar genomineerd zou zijn en nooit zou winnen, dan dat hij eenmaal werkelijk bekroond zou worden.

Wie won de eerst Libris Literatuurprijs? Beantwoord de vraag van de dag op de voorpagina van nrc.nl.