Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

De gedomesticeerde journalist

De berichten zijn niet geruststellend. Maar sussers en tut-tutzeggers genoeg. Het zal vast zo’n vaart niet lopen. Man, je ziet spoken. Dat gezeur kennen we nu wel. Henk en Ingrid zijn echt heus heel aardig.

Ik bedoel de berichten over de botsing tussen staat en internet. Er bloeit ook veel moois tussen de overheid en internet. Maar wat telt is dat er bewegingen zijn van bovenaf, bedoeld om de zaak onder de duim te houden, en bewegingen van onderaf, al die rebellen en snotneuzen die steeds weer in de reet van internet kruipen om de gezellige orde te verstoren. Uiteindelijk moeten die twee een keer botsen. Uiteindelijk zal de staat haar machtswoord laten gelden. Daar moeten we vierentwintig uur per etmaal acht op slaan, en niet op de lui die ons telkens komen voorhouden dat er ook veel moois te beleven valt aan de vrijage tussen politiek en propaganda.

Hun naïveteit grenst soms aan het misdadige. ‘Terwijl de dromers dromen in hun nieuwe wereldje vol perspectieven zijn de cynici, de profiteurs, de snelle baasjes al bezig om te zien hoe ze die wereld naar hun hand kunnen zetten,’ schreef ik de vorige keer. En: ‘Het niveau van elke nieuwe droom zal uiteindelijk worden bepaald door het niveau van de overwinnaars.’ En: ‘Het uitwisselen van dromen en ideeën is, waar je bij stond, vervangen door het uitwisselen van polshorloges en hypotheken.’ Ik had het in dit geval over de commercie. Ik had het ook over de politie kunnen hebben, de veiligheidsdiensten of de Chinezen die voor de deur staan. Allemaal ook echt heus heel aardig.

Vrijwel onmiddellijk nadat dit geplaatst was op het NRC blog dook de volgende tweet op: ‘Ach, Komrij. Hij heeft goede punten, maar soms heb ik het idee: dat was vijf jaar geleden actueel.’

Ik ben er maar moeilijk van te overtuigen dat de strijd om wie de baas speelt op internet niet langer actueel zou zijn.

Dat is een beetje jammer van die snelle wisseling van problematiekjes en van die populaire aanstellerij om al op 1 januari 2012 te zeggen ‘dat is zóóóóó 2011!’ – de schurken en de baasjes kunnen gewoon met hun armen over elkaar afwachten, omdat die makke schapen morgen toch al zijn vergeten wat ze gisteren nog gevaarlijk vonden. Ze hoeven niet eens hun neus meer te snuiten of de buit is binnen.

Voelde mijn twitteraar zich misschien aangesproken? Was hij zelf iemand van de commercie? Meteen naar de website van meneer. Nee, hij verkoopt geen polshorloges of hypotheken. Wel presenteert hij zich als internetredacteur en als een van de enthousiaste pioniers uit de wereld van dromers waarover ik schreef. Ik begrijp hem wel. ‘Als wij, pioniers, het er al eens over gehad hebben, vijf jaar geleden, bestaat het probleem niet meer,’ moet hij hebben gedacht. Het is loffelijk het daar vijf jaar geleden over gehad te hebben. Maar het probleem is daarmee niet de wereld uit.

De pionierende twitteraar schrijft op zijn website over een bezoek aan het Mozilla Festival in Londen, waar internetjournalisten en programmeurs samenkomen ‘om te bouwen aan het openbare web van de toekomst’. Vol bewondering schrijft hij: “Wat hebben gaten in de weg, illegale prostitutie en zwerfkatten met elkaar gemeen? De locatie van al die dingen kan worden gecrowdsourcet. Die informatie kan worden gebruikt door overheden om problemen op te lossen.” Meneer is opgetogen over die toepassing van crowdsourcing. Burgers kunnen via apps op hun gsm problemen melden (hoeren en katten in mijn straat) en de lokale overheid kan er mee aan de slag. Niet één kritische noot voegt meneer daar aan toe. De lichte kant is zo mooi dat de duistere kant niet langer actueel is.

Maar in gedachten blijf ik, amechtig achteraanhollend, die gaten in de weg, prostituees en zwerfkatten, met hun precieze lokatie als stippen op het overheidsscherm opduikend, vervangen door joden, homo’s en zigeuners.

Ja, die had je ooit, beste nieuwsjager – en die heb je nog.

Ik zie al de eerste gecrowdsourcete lynchpartij. Maar ik ben dan ook een gedesactualiseerde sukkel.

De berichten zijn niet geruststellend. Deze week was er het bericht dat Kristiaan Schimmel, hoofdredacteur van de website Gay.nl, bij de KNVB een verzoek had ingediend om, naast vrouwen en kinderen, ook homo’s toe te laten tijdens de bekerwedstrijd Ajax – AZ. Je kunt dat afdoen als een zieke grap. Maar Schimmel voegde er doodernstig aan toe, na de vraag of daar geen misbruik van kon worden gemaakt: “Bijna iedere Nederlandse homo heeft wel een profiel op Gay.nl en anders kan via een COC-lidmaatschap gecheckt worden of iemand daadwerkelijk homo is.”

Hoeveel schimmel in je hersens kun je hebben?

De journalisten hebben het blijkbaar opgegeven.

In de verwarrende en woeste nasleep van de vette jaren van de wereld zijn de censuurfanaten de structuur al aan het vastleggen voor de magere jaren.

De hackers zijn de ware helden van onze tijd.

Geplaatst in:
Lees meer over:
Ajax
AZ
internet
journalisitiek
KNVB
Mozilla Festival
overheid

14 reacties op 'De gedomesticeerde journalist'

Johannes Blanksma

Geachte heer Komrij.
Ik ben maar een eenvoudige BL’er (boereluller) dus ik leun op mensen zoals u. Ik denk dat het nog erger is dan u schetst. Mensen als Albert Verlinde, Jack van Gelder, Heleen van Rooien etc. zijn onze roergangers en zeg nou zelf ; was die tweede wereldoorlog wel zo heftig?
Mensen zoals u zijn zeldzaam.
J.Blanksma ( muzikant/autohandelaar)

Patrick de Roos

Crowdsourcen. Doet me denken aan The invasion of the bodysnatchers.
Wie bepaalt trouwens of zo’n kat zwerft? Ik bedoel: ik zag laatst everzwijnen. Zijn dat dan zwerfeverzwijnen?

Wilma de Koning

U heeft helemaal gelijk! Fantastisch verwoord…ik hoop dat velen uw uitleg aandachtig zullen lezen.

Reinaert de Vos

Graag was ik toch ook zo’n hacker geweest als die u voor mij tovert. Wie ziet die hacker waar u het over heeft toch uit? Welke eigenschappen heeft hij? Wat doet hij, wat eet hij, welke schoenen draagt hij, waar denkt hij over na, waarom is hij een hij? Is die hacker een echte persoon of ook een fantasie? Is het iemand die met krediet kaarten sjoemelt of iemand die muziek steelt? Of is het een zenderamateur die journalistje speelt?

Pieter Keesen

CTRL – ALT – DEL

Pieter Keesen

“I saw the best minds of my generation destroyed by
madness, starving hysterical naked,

lost battalion of platonic conversationalists jumping

yacketayakking screaming vomiting whispering facts

who threw their watches off the roof to cast their ballot”

Niels Schoot

Hear hear! We hebben de luizen in de pels nodig, de bits of freedom.

Herwin Thole

Als “pionierende twitteraar” in kwestie voel ik mij geroepen om te reageren. Laat ik voorop stellen dat ik het grotendeels eens ben met de strekking van de post. Bedrijven en overheden proberen steeds meer grip te krijgen op internet. Zoals Evgeny Morozov terecht opmerkt kan internet ook gebruikt worden om de bevolking te onderdrukkken. Het is daarom zaak voor journalisten om uitermate kritisch te blijven.

Komrij gebruikt mij als voorbeeld van een internetpionier die blijft dromen en zijn ogen sluit voor de duistere kant. Dat doet hij naar aanleiding van één tweet: ‘Ach, Komrij. Hij heeft goede punten, maar soms heb ik het idee: dat was vijf jaar geleden actueel.’ Deze tweet had betrekking op zijn columnreeks als geheel, niet op het artikel ‘De wereld van dromers’.

Waarom tweette ik het bericht? Omdat de problemen die Komrij aankaart an sich niet nieuw zijn. De discussie over de toenemende invloed van commercie en overheden op internet loopt al enkele jaren. Toegegeven, daarom is het niet minder actueel. Eerder schreef Komrij over het enorme aanbod aan informatie op internet en dat hij niet weet op wie hij kan vertrouwen. Een terechte opmerking, maar zeker niet nieuw. Dat bedoelde ik met mijn tweet: de zaken waar Komrij tegen aanloopt door over zijn digitale leven te bloggen ben ik enkele jaren geleden al tegengekomen. Voor mij zijn de kwesties niet nieuw en dus niet actueel.

Het verwijt dat in mijn blogpost over het Mozilla Festival (http://www.denieuwereporter.nl/2011/11/mozfest-crowdsourcen-van-data-voor-nieuws/) een kritische noot ontbreekt, vind ik flauw. Dat artikel is geschreven voor De Nieuwe Reporter, een specialistisch blog over de toekomst van de journalistiek. In het artikel probeer ik een gerichte vraag te beantwoorden: hoe kunnen nieuwsorganisaties crowdsourcing toepassen om nieuws te maken?

Als ik een algemeen verhaal had geschreven over crowdsourcing had ik naast de positieve kanten natuurlijk ook de negatieve kanten belicht. Dat is goede journalistiek. Maar voor een specialistisch artikel voor een specialistisch blog hoef ik mijns inziens niet scenario’s over gecrowdsourcete lynchpartijen uit te werken.

Nogmaals, ik deel Komrijs zorgen. Echter, zijn kritiek op datgene wat ik geschreven heb vind ik misplaatst.

Lacus

Uw kritiek op wat Komrij geschreven heeft vind ik misplaatst. U bent een internetpionier dus u bent de problemen allang tegengekomen. Dit is echter geen site voor internetpionieers specifiek maar voor een algemener publiek. In het algemenere publiek zijn deze onderwerpen denk ik nog vaak nieuw en minder bekend.

Het geheel is misschien vooral een misverstand door het gebrek aan context van tweets (140 characters laat weinig over voor het onderbouwen van argumenten)?

Rob Aalbers

Nu houd ik gelukkig niet zo van voetbal…Maar ik zou zijn geweerd zonder gay.nl-profiel of COC-lidmaatschap.
Pas “echt” wanneer je je gedraagt volgens de vooroordelen van een halve-gare? Hoeveel schimmel inderdaad.

Meer bij het onerwerp blijvend: hoezeer de zegeningen van internet, Twitter en wat dies meer zij worden bezongen (Arabische Lente), er is een infrastructuur waar de Stasi jaloers op zou zijn. En die het mogelijk maakt om i.p.v. een ludieke “flash-mob”, een gevaarlijke “lynch-mob” te organiseren.

In in een tjd van opkomend populisme, spanningen tussen bevolkingsgroepen en economische recessie, kan dat een helse cocktail vormen.

Oplossingen weet ik ook niet. Het help niet om een Luddiet te worden. De vooruitgang is niet te stoppen, en dat moeten we ook niet willen.

Toch is een mens meer dan een samenstel van kind-dossier,EPD,reis- en betaalgegevens, kentekenregistratie en burgerservice-nummer en vastgelegde commerciele voorkeuren (eindeloos aan te vullen).

De “big-data” die over u zijn opgeslagen, gaan u echter steeds meer definieren en bepalen. U valt in categorie “x” en wordt dus behandeld als categorie “x”. Eenmaal een jeugdige indiscetie, een naaktfoto voor je vriend…je raakt ze nooit meer kwijt. Hoe lang duurt het voor ik, met de beste bedoelingen uiteraard, de voedings-hulpverlener aan de deur krijg die op grond van mijn aankopen heeft geconcludeerd dat ik te zout en te vet eet en mijn 5 porties groenten/fruit niet haal ?

Petter Derhaag

Geachte heer Komrij,

Dank voor verhelderende en heerlijke stukken. Dat u zo over deze dingen weet te schrijven vind ik bewonderenswaardig. Daar waar jongeren altijd ten koste van de ouderen met vernieuwing weglopen weet u die trend bijzonder goed het hoofd te bieden. Chapeau, ik lees u met plezier.
Hartelijk dank.

Johannes Blanksma

Herwin Thole geeft de definitie van zijn generatie bondig weer :
Iets is niet actueel wanneer het niet nieuw is.

Ron van Middendorp

@Herwin Thole:

Zonder het te merken – vermoedelijk dus ook zonder het te weten – drukt u de vinger op de pijnlijkste plek van de huidige journalistiek. “… hoe kunnen nieuwsorganisaties crowdsourcing toepassen om nieuws te maken.”

Nieuws maken? Hoe haalt u het in uw hoofd? De taak van de journalistiek is het nieuws te verslaan, niet het te creëren!

Uw opmerking over een ´specialistisch artikel´ daarbij opgeteld – specialisten belichten slechts een kant van het verhaal – kan ik slechts concluderen dat de kritiek van de heer Komrij terecht is.

peter van der sloot

Tweevoudig international John (26) naar Iran (Het Parool, 13 jan)

Lijkenpisserij (Het Parool, 13 jan)

Beatrix ging door roeien en ruiten. En dat met een kopvod om (NRC, 13 jan)

‘Reageren er eikels op je site? Eigen schuld’ (NRC, 13 jan)

Sinds je niet meer kunt reageren op de ‘ikjes’ van deze krantensite zijn ze het Libelle- en Margriet-niveau niet meer onstegen. Nu het volgende:

=Tweevoudig international John (26) naar Iran (Het Parool, 13 jan)

=Lijkenpisserij (Het Parool, 13 jan)

=Beatrix ging door roeien en ruiten. En dat met een kopvod om (NRC, 13 jan)

=‘Reageren er eikels op je site? Eigen schuld’ (NRC, 13 jan)

De geselecteerde items en de volgorde waren niet willekeurig maar bijeengegraaid in 20 seconden, uiteraard na het lezen van de inhoud en doelbewust verzameld. Op deze manier kun je er een dagelijkse en een burnout-opbouwende bezigheid van maken.

Dat het NRC daar de afgelopen tijd ook tegenaan is gelopen en dat nu probeert te verhullen door geen reaguurders meer toe te staan onder de ‘ikjes’ en een kulartikel als ‘Reageren er eikels op je site? Eigen schuld’ (NRC, 13 jan) dan neem ik Komrij niets meer kwalijk dan dat hij als mede slachtoffer van het NRC ‘blog- cq-reaguurder beleid gewoon zijn centen wil verdienen.

Meneer Komrij, Uw betoog is meer dan waar, het gevecht om ‘vrijspraak’ op het Internet is al jaren geleden begonnen en Uw redactie heeft dat met het uitschakelen van reageren onder de ‘ikjes’ onderkend en haar verlies toegegeven.
U verdient een éénjaarlijkse column met behoud van Uw huidige jaarsalaris, actualiteit daargelaten!

PS. In het Parool kún je niet reageren en in de Telegraaf word je reactie sowieso niet geplaatst als je het niet eens met met de strekking van de inhoud.