Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Napoleons favoriete vissaus

Deze week tweehonderd jaar geleden kwam Napoleon terug uit Rusland. Hij had geen goed humeur. Zijn half miljoen man tellende Grande Armée was die zomer het tsarenrijk binnengevallen en vervolgens gemangeld door de Russische generaal Kutuzov, maar vooral door de generaals Honger en Winter. Twintigduizend soldaten kwamen levend terug – overtocht over de Berezina en zo, reuze-ongezellig.

Dat was niet de enige reden dat de kleine korporaal shaggy zijn Empire bereikte. Hij had zijn beste chef, Dartois Laguipierre, moeten achterlaten onder het witte doodstapijt.

Volgens de fameuze ‘koning van de chefs, chef van de koningen’ Marie-Antoine Carême was Laguipierre de beste cuisinier ter wereld. Reden genoeg om hem hier eens uit de vergeethoek te halen.

Dat Laguipierre ook in de historie is ondergesneeuwd, heeft vooral te maken met de afwezigheid van een magnum opus met eigen recepten. Dat waren er nogal wat, getuige de gerechten op hedendaagse menukaarten die nog vaak het achtervoegsel ‘à la Laguipierre’ dragen. Meestal gaat het om machtige schotels met rundvlees, een overmaat aan boter, plakken ganzenlever en truffels – zware kost. Over zijn laatste uur zijn geen betrouwbare getuigenissen voorhanden, maar je kunt je voorstellen dat zijn keukenwagen zich in grote belangstelling mocht verheugen van de terugtrekkende, hongerige poilus.

Napoleons chef maakte ook frivoler gerechten. Zo had hij een consommé van fazant, sherry en gepocheerde duiveneieren in zijn repertoire, net als crêpes met gehakte noten, geflambeerd met cognac en cointreau.

Zijn pièce de résistance is een saus voor bij gepocheerde vis waar, zegt men, Napoleon dol op was. Er zijn veel varianten, waaronder deze ‘keizerlijke’ tarbot.

De paddenstoelenessence moet even apart gemaakt: neem een pond fijngesneden bospaddenstoelen en laat die afgedekt sudderen in het sap van een halve citroen met wat zout. Laat afkoelen en druk prut dan door een aardappelpers. Doe in een sauspan een krul boter, andere fijngesneden champignons, gehakte sjalot, knoflook, verkruimeld chilipepertje, drie draaien peper en laat een kwartier op laag vuur sudderen. Voeg de essence toe, kneep citroen en roer goed. Bind saus met vier eidooiers, room en monteer met koude boter.

Giet de melk in een platte pan, voeg laurierblad, zout en peper toe, breng aan de kook, zet het vuur laag en vlij de filets erin. Laat ze een kwartier pocheren.

Serveer met pommes vapeurs en fijne groentes.

Tarbot à la Laguipierre

4 tarbotfilets

liter volle melk

2 glazen witte wijn

100 ml room

200 gram boter

100 gram champignons

100 ml paddenstoelenessence

citroen

laurierblad

4 eieren

1 sjalotje

knoflookteen

gedroogd chilipepertje

zout, peper

10 reacties op 'Napoleons favoriete vissaus'

Peter van der Meer

Het leek me erg lekker, tot ik me begon af te vragen waar die 2 glazen witte wijn voor zijn die bij de ingredienten zijn. Moeten die soms in de kok?

Marijn Smit

Beste Menno, recept klinkt heerlijk, maar waar voeg je de glazen wijn toe (ik gok bij de sjalotjes) en wordt er met het pocheervocht (de melk) nog iets gedaan?? Merci!!

L'empereur

waar moet de witte wijn bij?

Marjan

ik ben wel benieuwd wanneer de glazen witte wijn er aan te pas komen. Bij het opeten pas?

bert de jonge

“A la laguipiere” , eindelijk weet ik waar dat vandaan komt. Nu maar hopen dat deze bataille tot succes leidt. 4 eieren, is dat niet wat veel?

jack van ham

monteer met koude boter. Wat is dat, monteren met koude boter?

Menno Steketee

Blokjes snijden, toevoegen, roeren. Dat bindt….

J.R.M.M. Serraris

Ik reageer even niet op het recept, maar op het artikel in dezelfde krant van Wouter Klootwijk met zijn artikel ‘Sloom snelkoken’. Het is beestachtig gevaarlijk om op het ventiel, tel ik het goed op de foto, 6 munten te leggen. De druk in de pan kan daardoor zo enorm oplopen dat óf, in het gunstigste geval, het veiligheidsventiel doorsmelt óf de pan ontploft en dan kun je er, ook weer in het gunstigste geval, een scheur van in je broek oplopen.
Wouter mag zijn advies wel zeer terdege redresseren of met zijn redactie overleggen dat het misschien allemaal niet zo een vaart zal lopen!! Met vriendelijke groet. Jan

Menno Steketee

Gribus, de wijn is eruit gevallen. Die moet bij de sjalotjes inderdaad – én er mogen er óók twee in de kok. Ik zat inderdaad ook nog met dat pocheervocht. Wat daarmee te doen? Suggesties quelqu’un?

Debora Cessford

Kook nog wat fijngesneden blokjes aardappel in het pocheervocht, haal het laurierblad eruit en pureer. Vries is en serveer als wachtsoepje.