Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Spruitjeslucht snuiven in de geurbios

door

Psssst, kinderen die geen lof lusten, luister: misschien hoef je het niet meer te eten. Misschien ben je een superproever. Dat betekent dat je alles superintens proeft. Dat witlof voor jou smaakt als een verpulverd paracetamolletje. Op de tentoonstelling ‘Watertanden’ kun je dat testen. Misschien heb je wel een superexcuus om nóóit meer witlof te hoeven eten. Dus knip deze alinea eraf en laat de rest aan je ouders lezen.

- – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – -

Vorige week werd het boek Watertanden gepresenteerd. Weer een boek over eten? Ja, weer een boek over eten. Maar ook weer niet. Het gaat niet over eten¹ (het; ~), maar over eten² (ov.ww.; at, h. gegeten; eter). Niet over wát we eten, maar hóé we eten. Over eetcultuur, over gewoontes. Over hoe eten je leven beïnvloedt.

Drie jaar werkten fotograaf en grafisch vormgever Andreia Costa, product- en eetontwerper Karlijn Souren en onze eigen nrc.next-collega Renske de Greef eraan. Het is opgebouwd in vijf hoofdstukken die ieder een andere levensfase beschrijven. Bij de kinderen gaat het meer om herkenning en bewustzijn van herkomst. In het laatste hoofdstuk, dat van de ouderen, is het thema ‘herinnering’. Er staan interviews in (Lisa van vier vertelt ons dat ham van de hamster komt), experimenten en ook een paar recepten. Renske schreef vier moderne sprookjes.

Alles is bedoeld om de lezer te prikkelen anders over eten na te denken. Om stil te staan bij onze gewoontes. Op de bijbehorende tentoonstelling van Mediamatic zijn onder meer de prototypes te bezichtigen van de eetproducten die Souren ontwierp bij elk hoofdstuk.

Bijvoorbeeld een rol lunchpakpapier (zo’n afscheurhouder zoals bij de bloemist), waarop Souren een patroon ontwierp dat gebruikt kan worden om een placemat, een klein tasje of een grote te vouwen, afhankelijk van waar je het afscheurt. Of een set stickers met simpele logo’s die in een oogopslag de herkomst van producten duidelijk maken.

Achterin de zaal staat een geurbioscoop. Naast de stoelen staan kratjes met apothekersflesjes om aan te ruiken. In het potje met het label ‘pan met bloemetjesmotief’ zit de geur van doorgekookte spruitjes. Aroma doet herinneren.

Nog zo’n nostalgische is het originele recept voor arretjescake van de Nederlandsche Oliefabrieken Calvé Delft uit begin jaren 30. Hieronder wat aangepast, zonder sch’s en vetproducten uit vervlogen tijden.

Roer de eieren met de suiker glad. Voeg lepel voor lepel de cacao toe, eventueel met een beetje koffie-extract. Smelt de margarine en voeg die al roerend toe. Breek de biscuits in kleine stukje en roer die door het mengsel. Stort het mengsel in een bakblik, bekleed met bakpapier, en zet in de koelkast totdat de cake is opgesteven en snijdbaar is.

Oh ja, de tentoonstelling is ook heel leuk voor kinderen. Nog tot en met 7 oktober in de Mediamatic Fabriek in Amsterdam.

Arretjescake

250 g margarine

5 el cacaopoeder, afgestreken

200 g suiker

1 à 2 eieren

200 g mariakoekjes

2 reacties op 'Spruitjeslucht snuiven in de geurbios'

S.F. van Hest

Margarine, bah!
Nu werd in het oorspronkelijke recept frituurvet gebruikt, maar lekkerder is natuurlijk boter. Of zelfs meringe-botercrème, meer werk maar minder zoet en vet.

Met de biskwietjes kan gevariëerd worden, en met speculaas of bastognekoeken is ook lekker.
En de cacao kan simpel door diverse jams en/of wat sterke drank vervangen worden. Dan iets minder suiker gebruiken.
Een versie van Brusselse Kermis met een botercrème van ananas-en gemberjam is lekker, en een van speculaas met abrikoos bijvoorbeeld ook.

‘t Is trouwens Arretjecake enkelvoud, zonder ‘s’, naar Arretje Nof, de mascotte van de N.O.F.
(Dat kereltje was overigens afkomstig uit Perzië… Nou ja.)

Julie

Dit recept brengt goede herinneringen naar boven aan een oude Twentse buurvrouw, die regelmatig arretjescake voor me maakte. Het viel als een bom in je maag, maar was met liefde bereid. Ook zij gebruikte (spek)vet ipv margarine..