Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Oranje soep voor zware tijden

door

Thee trekt, treft met zijn warmte, ieder uuuuuuur, de juiste toooooon…(zacht geneurie).

Er is iets bijzonder troostrijks aan warme drank. En thee is natuurlijk de moeder aller troostdranken. In mijn bescheiden ervaring klopt het cliché dat de gemiddelde Engelsman in de meest hopeloze toestand eerst een kop thee gaat zetten. En hij heeft gelijk. Onderzoek heeft uitgewezen dat mensen optimistischer zijn als ze hun handen rond een kop met warme drank gevouwen hebben.

Maar toen de wedstrijd gisteren nog geen twintig minuten bezig was, had ik al zes koppen thee op. Het hielp niet. Niet hier, en niet daar.

Het werd tijd voor iets krachtigers. Iets dat vereiste dat ik de wedstrijd even uitsluitend op gehoor zou volgen, onder wat licht hak- en maalwerk. En iets dat daarna, in de tweede helft, zacht pruttelend in de perfecte hart-onder-de-riem soep zou veranderen. Lichtoranje soep, maar liefst. Had ik tenminste iets om naar uit te kijken.

Soep wordt vaak onderschat, in ieder geval in mijn omgeving. Stevige soep met brood en boter, dat krijg je helaas niet vaak als je ergens komt eten. Terwijl bijvoorbeeld bodemvandegroentela soep lekker, goedkoop en gezond is. Licht bejaarde groente doet het vaak nog heel goed in een non-descript brouwseltje met bouillonblokje.

Maar er zijn natuurlijk ook trotsere soepen, met een uitgesproken smaak. Helemaal fijn is het als die soep ook een maaltijd op zich is. Linzen zijn daar heel goed voor. Oranje linzen, in dit geval, die zijn wat weker dan de groene, en verliezen bij verhitting sneller hun vorm.

De Britse tv-kok Madhur Jaffrey geeft in haar boek voor beginners in de Indiase keuken een geweldig recept voor Mulligatawny. En deze geurige, aardse en toch frisse soep is de perfecte maaltijd in moeilijke tijden – tijdens of na de wedstrijd.

Het is voor dit recept handig als je eerst maalt, perst, snijdt en wast, en dán pas de pan op het vuur zet. Alles moet er namelijk snel achter elkaar in. De kruiden kan je in een vijzel malen, maar ook handig is een kruiden- of pepermolen met een keramisch maalmechanisme. Snijd na het malen en persen de kip in kleine blokjes en was de linzen tot het water helder blijft.

Verhit dan de olie in een pan met een dikke bodem. Doe de gember en de knoflook er in, fruit even. Voeg dan komijn, korianderzaad, kerriepoeder en cayennepeper toe, roer even kort door. Nu gaan de gesneden kippendijen de pan in. Ze bakken even mee, een halve minuut, voordat linzen, bouillon en zout erbij gaan. Draai, als de soep kookt, het vuur laag. Laat 40 minuten pruttelen, tot de linzen van gaarheid uit elkaar zijn gevallen. Citroensap erbij, fijngehakte koriander en goed roeren.

Echt errug lekker.

Mulligatawny

3 el olijf- of arachideolie

1 tl geraspte gemberwortel

1 flinke knoflookteen, geperst

1 tl gemalen komijn

1 tl gemalen korianderzaad

1,5 tl kerriepoeder

mespunt cayennepeper

200 g kippendij

175 g rode linzen (masoor dal)

1,25 l kippenbouillon

1 el citroensap

1 el fijngesneden korianderblaadjes

8 reacties op 'Oranje soep voor zware tijden'

natascha adama

Zeker geen olijfolie gebruiken,in Indiase en Aziatische gerechten is dat echt niet lekker. Een alternatief is Ghee.

S.F. van Hest

@ natascha adama

Helemaal correct: traditioneel wordt raapolie gebruikt.
(Gewonnen uit koolzaad. Tegenwoordig ook populair als ‘biodiesel’…)

Ook Madhur Jaffrey schrijft dat voor.
Die doet er bovendien nog aardappel en –ipv kerrie– kurkuma door, en geen korianderblad.
(In de vegetarische versie vervalt de kip, gebruikt ze groentenbouillon en voegt nog kokosmelk toe.)

Overigens: Dit recept is wederom niet van Joël Broekaert, maar van Elsje Jorritsma. Waarvan akte.

rob

wat is dit toch voor een …rubriek? Olijfolie in een aziatisch gerecht!

Bernard Weiss

“bodemvandegroentela soep” leuke term. Zo kennen wij thuis afvalsoep. De overgebleven afsnijsels en schillen van asperges, stronkjes van broccoli, schillen en kapjes vamn courgette: in een lekker bouilonnetje trekken, en hé presto: aspergesoep, broccolisoep, courgettesoep. Lepeltje crême fraîche of room er door en smullen maar.

S.F. van Hest

@rob
Tja, dit keer in elk geval geen marshmallows: count your blessings!
(Maar het scheelde náx of het was wederom een vegetarisch recept, op de plek van Fleischmeister Broekaert; het ís een complot, ik weet het nu zeker!)

Overigens is de verborgen ironie van de laaste zin van de zesde alinea me niet ontgaan: “Oranje” en “verliezen” in één zin. Mij maak je–ook subliminaal– echter niet gek.

Terzijde en in dat kader: Oranje linzen worden in hedendaags Türkiye al sinds enige jaren vermarkt als “Mercimek FUTBOL”, ‘voetbal-linzen’, naar de kleuren van het Nederlands Elftal.
Een sympathieke, onderbelichte geste, in mijn optiek.

@Bernard Weiss

Was het niet Witold Gombrowicz die ooit beweerde “Soep is de beste uitvinding van de mensheid.”?

Uw aanpak deed me denken aan Jan Cremer’s legendarische Stenensoep trouwens –ik haalde ‘m al eens eerder aan–:

“Ik had een grote pan met zorgvuldig gewassen kiezelstenen. Klopte tegen etenstijd aan elke voor mij op dat tijdstip gesloten deur. ‘Ik ben stenensoep aan het maken, heb jij misschien een Maggiblokje voor me?’,’Een beetje gehakt?’, ‘Een stukje prei?’ Iedereen kwam, inwendig lachend, naar de mafketel kijken die stenensoep maakte en bracht wat mee. Proestend verlieten ze mijn armoedige souterrain waar het inmiddels lekker begon te ruiken. Ik haalde de stenen uit de pan en hield een prima soeppie over.”

(Uit het voorwoord door Jan Cremer van het boek ‘Gratis en toch voor niks’ van Rik Zaal, 1973. Het verhaal speelt in Cremer’s Arnhemse academietijd, 1956/57.)

S.F. van Hest

@rob

Ik zie pas nu dat u met “…” waarschijnlijk kaa-uu-tee bedoelt.
(Dominee met een puzzelboekje in de trein vraagt de coupé hardop om hulp: Lichaamsdeel, drie letters, met een ‘U’ in het midden…?” Iedereen zwijgt verschrikt, een klein meisje echter antwoordt ‘rug’…)

Of, meer culinair: “Het begint met een ‘K’, het eindigt op een ‘T’ en je stopt er je worst in…”
(ʇsɐʞlǝoʞ)

Het zou me overigens niet verbazen als Joël –eenmaal terug van zijn reis naar de maan ofzo– e.e.a. recht trekt met een eh… klotenrecept. Maar dan letterlijk.
Bij mijn Kasabi liggen er altijd verse kloten van de bok. Mijn hond is er dol op, gekookt met rijst. Zelf zou ik niet weten wat ik er mee moest. Toen ik eens aan een blakaman (Surinaamse creool, ‘no disrespect’, zo noemen ze dat gewoon, ter onderscheid van b.v. koelies, snesi of bakra, resp. Hindoestaanse, Chinese en Nederlandse Surinamers, no span!) vroeg wat hìj ging doen met de nootjes die hij kocht zei ‘ie “Gewoon! Lekker bakken, lekker opeten! Beetje ui, beetje knoflook, maggiblok, klaar.”)

Talking about which: Jimmy and The Giant Supermarket!
Een BBC-programma waarin boer, kok en wereldverbeteraar Jimmy Dogherty Engeland’s Appie uitdaagt tot duurzamer en biologische etensproduktie tegen een gelijkblijvende kostprijs. En waarom ik dat zeg: hij maakt de bij het ontbijt zo populaire ‘bangers’ worstjes, met een vulling van schapenhersens, -tong, en vooral -kloten, en lijkt daar nog mee weg te komen ook, qua proefpanels en andere eisen!)

@Bernard Weiss

Wat ook nog kan, als er zelfs geen courgetteschillen- en kapjes meer in de vuilnisbak liggen: een aangekoekt tomatenpureeblikje opkoken met wat water: tomatensoep!

En met “een lepeltje zure room” maak je natuurlijk zelfs een kakkerlak nog lekker, maar dan moet je het wél in huis hebben natuurlijk.
Maar kijk nou voor de gein eens tussen de rubbers van uw koelkast: wit, zurig spul, helemaal voor niks! Perfecte combi!
Afmaken met wat –gratis!– lichtgezouten grassprieten uit de hondenuitlaatzône and Bob’s your er, chef.
(Extra feestelijk is het om de kinderen met wat eindjes touw naar kroeg, kerk of kermis te sturen opdat ze dien vol laten zuigen met gemorste wijn: gebruik deze als smaakmaker en decoratie in één; het is immers feest!) :-0

menno

“bodemvandegroentela soep” is werkelijk een term die in een kookrubriek niet thuis hoort. Dan liever de tomatensoep van S.F. van Hest.
De onvolprezen en oer-thuiskok Elizabeth David schreef ondermeer in haar French Provincial Cooking (heeft niets met Mulligatawnysoup te maken) dat het ergste wat je kunt doen is restjes uit de ijskast gebruiken om een fatsoenlijk gerecht te maken (met of zonder een lepeltje zure room). Dus geen verlepte slablaadjes, slappe worteltjes, oude boontjes, halfbeschimmelde citroenen, uitgelopen aardappels met groene of paarse plekken.
Al zijn vaak de kooktijden zoals ze in French Provincial Cooking genoemd worden wat achterhaald is het boek nog steeds een onuitputtelijke bron van informatie en ideeën, evenals haar andere boeken. Ook als leesboeken nog steeds geweldig. Maar dus nooit bodemvandegroentela ingredienten.
Ik zie dat de Thuiskok veranderd is in Koken. Is dat een verbetering?

menno

Merkwardig, ik heb gisteren bij voortduring geprobeerd dit bericht te posten met Safari op mijn Mac en dat lukte niet, ook zojuist niet.
Nu met Firefox ook op m’n Mac staat hij er wel (nog ongemodereerd weliswaar).