Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Nu doen. Nu. NU!

Lezen van dit recept is niet zonder risico. En het maken ervan is zelfs licht ontregelend. Want als je eenmaal zelfgemaakte vlierbloesemlimonade hebt geproefd, is geen park of fietspad meer veilig, rond deze tijd.

Luilekkerland. Overal hangen de grote witte bloemschermen in de boom-achtige struiken die kennelijk – en terecht – erg populair zijn bij gemeentelijke groendiensten. Dit oversized fluitenkruid ruikt lekker, en smaakt geweldig. En het heeft ook nog de reputatie gezond te zijn: vooral bij koorts en virusinfecties.

Bovendien is het niet moeilijk om van het plukken een mooi kinderevenement te maken. Ook voor jongetjes. Niks poezelige bloesems en een soort manische mei-dans. Jacht met hindernissen, daar hebben we het over. Inclusief zakmessen, scharen, klimmen en wegduiken achter (vlier)struiken.

Het helpt dat het niet ondenkbaar is dat het verboden is om de bloesem te plukken. Ik heb halfslachtige pogingen gedaan om dat te controleren, maar de vage dreiging van arrest en misschien zelfs gevangenis (een vurige wens van mijn zoon) zijn inmiddels een belangrijke attractie van de vlierbloesemjacht. Iemand moet opletten, en iedereen moet wegduiken.

De bloesem moet dus liefst uit afgelegen struiken worden geknipt. Dat heeft als voordeel dat niet alle struiken in het directe zicht kaalgeplukt worden. Dan is het zoeken naar de witste, volste bloemschermen. En als ze zo hoog hangen dat er op schouders moet worden geklommen om ze te kunnen plukken – zo zij het.

Eenmaal thuis is er nog het interessante arsenaal aan insecten te bewonderen dat je uit de bloesems schudt voor je ze verwerkt. Spinnen, torretjes, luizen, allemaal onder het vergrootglas.

Vlierbloesem is erg lekker als snelle thee – een scherm in heet water met wat honing. Ook een scherm in een grote kan water, eventueel met een schijf citroen levert een subtiele dorstlesser op.

Maar ik vind de limonade die je ermee maakt ongeveer de lekkerste drank van de zomer. Ook heel lekker als scheutje in witte wijn. Er zijn nogal wat recepten in omloop, met als belangrijkste verschil de temperatuur van het water als het de bloesem raakt. Dit recept kreeg ik ooit van een vriendin, en vind ik nog steeds ’t lekkerst.

Kook twee liter water in een grote pan. Doe daar, van het vuur, de schermen in en duw ze goed onder. Dan worden de bloemen niet bruin, hoewel dat de smaak niet beïnvloedt. Snijdt twee citroenen in achten en voeg die toe. Los daarna de suiker en het citroenzuur op in het brouwsel, voeg sap van de overgebleven citroen toe, deksel op de pan en laten staan. Dagen, zeggen sommigen. Alleen bij volle maan, zeggen weer anderen. Ten minste een etmaal, zeg ik. Zeef het mengsel door een fijnmazige theedoek en giet het in schone, uitgekookte flessen. Ik vries zelf altijd een deel in, want het is, ook gekoeld, niet onbeperkt houdbaar.

Limonade

Voor twee grote flessen:

Ten minste twintig grote bloemschermen, zo wit en vol mogelijk

2 kg suiker (dit is een beetje naar smaak, minder kan ook)

3 citroenen

2 el citroenzuur

21 reacties op 'Nu doen. Nu. NU!'

ineke

Goed idee, zoooo lekker!!!

ineke

Goed idee, zoooo lekker!!

Hannie

Ik heb net gisteravond 2,5 liter gemaakt. En er hangen nog zoveel bloesems … Ik geloof echt niet dat het verboden is om vlierbloesem te plukken, maar het maakt het natuurlijk wel een stuk spannender! Wel wat bloemen laten hangen, want anders heb je in het najaar geen vlierbessen.

elbertwaal

geen idee hoe dat eruit ziet, die bloemschermen. wel dat ze bij IKEA erg lekkere vlierbessenjam en -sap hebben. scheelt weer een hoop gezoek in de ‘natuur’ en me vergissen in een ander kruid.

S.F. van Hest

Heerlijk goedje, elk jaar weer.

Maar in dit recept zit véél te weinig citroenzuur, waardoor het snel bederft en minder smaakt.
(Ook mag er wel wat meer bloesem in, zeker al ‘ie maar een etmaal macereert.)

Reken 20 bloemschermen per kilo suiker, met 50 gram citroenzuur –5 afgestreken eetlepels–, op iets meer dan een liter water. (Klassieke ‘Symple syrup’.)

Langer trekken (2 nachten) geeft beslist meer smaak: handig als men met weinig bloemen toe moet.

De gebruikte fijnmazige doek moet trouwens steriel zijn, anders hoef je die flessen ook niet te behandelen…
Dat kan door overgieten met kokend water, of door ‘m klamvochtig twee minuten in de magnetron op vol vermogen te leggen –eventueel in een boterhamzakje of folie–, of door ‘m vlak voor gebruik te strijken op hoge stand. Terzijde.

Met dezelfde ingrediënten maak je trouwens ook betrekkelijk eenvoudig geweldige vlierbloesem-’Champagne’.
Heel licht alcoholisch en zeer bruisend krijg je daar helemáál de zomer van in je hoofd! ;-)

(Zie voor werkwijze en recept elders op dit interweb. De literflessen met beugelsluiting die je er voor nodig hebt worden verkocht bij Dille en Kamille. Ook prettig voor bij dit recept wellicht.)

Nu maar hopen dat het snel weer droog is, want natte vlierbloesem zit geen smaak, kraak of aroma meer aan…

S.F. van Hest

@Hannie

“Er mag zo véél niet” zegt men dan terecht.

Maar vergis u niet: –en het kwam al vakker aan de orde, als het over paddestoelen gaat, of zoals eergisteren nog over ‘wilde salade’– op veel plaatsen mag bijna níks, moet je op de paden blijven, rustig zijn om dieren niet te verstoren, en ook je tengels bij je houden.

Dan praat je over ‘natuurgebieden’, maar Vlier komt ook voor langs rivieren, in parken en langs het spoor. Maar zelfs daar zijn verschillende beheerders en gelden er andere regels.
Dat maakt het soms wel héél spannend.

(Bijvoorbeeld op het Eiland van Brienenoord in Rotterdam kun je –naast de politie– nog de Stadswacht, de Havendienst èn controleurs van Landschapsbeheer –een soort boswachters– achter je aan krijgen! En we hebben het dus niet over drugs.)

Wie nu ontmoedigt raakt, of juist de smaak van limonade maken te pakken heeft, nog een tip: vervang de vlierbloesem door 250 gram verse gember, geschild en in niet al te dikke plakjes gesneden.
Kruidnageltje en pimentkorreltje erbij, verder als bovenstaand.

(Deze mag je even opkoken, helemaal in het begin en direct voordat ‘ie de fles in gaat. Dan blijft ‘ie maanden goed. Het kruidnageltje mag mee in de fles, de gember niet. Dat kun je ergens doorheen bakken of over ijs scheppen.)

R. Peters

Jaaaaren geleden toen Marks & Spencer nog een filiaal hadden daar vaak Elderflower water gekocht. Heerlijk subtiel spul.

Gerie Beelen

TIP
Haal de bloesem door een beslag naar smaak, frituren in een olie naar smaak, Heerlijk ! en zo feestelijk.

roderik

Ja das heerlijk. Jaren geleden leerde ik het kennen en maken in Ierland. ……. Waar we allen op gegeven moment aan de schijterij raakte er van. Want dat heeft het voor effect als je het te lang en te vaak dinkt in een tijd. Dus even voorzichtig met de bevlogenheid. Houd maat.
Overigens…. ook heel lekker. De vlierschermen stuk voor stuk even door een dun pannekoek beslagje halen en bakken als een pannekoekje.
Heerlijk met poedersuiker er over!
Zo van het steeltje af eten.

davidb

…en wat ook heeeeeel lekker is: een bavarois maken met de vlier als smaakmaker. Alsof je schuimige honinglucht eet.

Over de houdbaarheid: ik heb in mijn jaren-zeventigjeugd eens mogen helpen met het schoonpoetsen van onze kelder waar een fles van dit spul was ontploft (ooit gaat het gisten), wat een ongelooflijke plakzooi. Alle reden om het voor die tijd op te maken!

Sandra Z.

Voor wie het zelfplukken een té grote aanslag op de zenuwen lijkt: meneer IKEA springt bij met http://www.ikea.com/nl/nl/catalog/products/30117107/ Ook kant-en-klaar in pakjes trouwens.

roderik

nou. IKEA zou bij mij eerder een aanslag op de zenuen zijn. Ik heb de goede gewoonte de IKEA gids zodra deze weer op de mat valt meteen ritueel te verbranden in de vuurkorf in de tuin.Wat een oplichting zeg die vliersiroop van ze. liever zelf de natuur in…

dirk

direct na de koffie denk ik -nu doen, nu of nooit- en vertel mijn vriendin dat ik even wat vlierbloesems ga plukken voor sap. ze reageert als door een wesp gestoken. -wat? mijn keuken weer naar de mallemoer helpen? en dat terwijlde supers van drempel tot plafond vol liggen met de lekkerste sapjes, voor 1.90 het pak! je had 2 eeuwen geleden geboren moeten zijn, het is geen oorlog meer! mijn oma maakte al geen vlierbessensap meer-
-het is geen bessen maar bloesemsap-
-ja nog gekker, geitenwollensokkendrager! tjongejonge, het stenen tijdperk herleeft! als je als vrouw zoiets maakt verklaren je ze al voor gek maar als man?? je had bij Klazina uit Tjalk in de leer moeten gaan-
Ze beluit met een toepasselijk liedje,- Jo met de banjo, Lien met de banjolien, Kaatje met haar mondharmonikaaaaaaatje- en opstaand van haar stoel maakt ze een rondedansje door de kamer voor me
-wij zijn dol op de bossen—- de miertjes de piertjes——in de natuur– een kwartier later humt ze het nog!
ik moet gaan.

anne uuldersma

Dirk, ha,ha,ha…ha,ha wat een leuke vriendin heb jij;-)
Ik zie meteen Klazien weer voor mij en dan dat liedje.
t,Zit nu ook in mijn hoofd.
Vanochtend rond het huis gelopen, volop vlierbloesem aanwezig.Geen zin er iets van te maken. Ik kan heerlijke vlierbloesemsiroop 3km verderop van Waddengoud kopen.
En Dirk,daarvan een beetje door een fles gekoelde Marie Anthoinette of Henriette, van Spa in ieder geval en licht bubbelend. Overgieten in een mooie buikkaraf en een paar bloesems erbij doen.Zet je dat vanavond op de tafel.t,Staat heel mooi en sfeervol en het is heerlijk verfrissend.
Mozart of Vivaldi opzetten, kan de avond niet meer stuk.
Of ook leuk,nog eventjes vanKooten en deBie bekijken, die hadden een parodie op Klazien als ik het wel heb.

dirk

@ anne: inmiddels heeft ze al mijn bloesems voor het sap tot een sierboeketje in vaasje gedegradeerd, nu moet ik er nog eens op uit (er staat hier langs de kade wel op elke 10 mt een struik in volle bloei, gelukkig) het wordt een prestigeslag(niet de eerste, vorige was met de kweeperengekte)

Sandra Z.

De vlierbloesemsiroop zit nu in de flessen. Heb het recept iets aangepast: citroenen tijdens het koken van het water laten meedraaien in de vaatwasser (of schoonschrobben onder de kraan en daarna per citroen 30 sec. in de magnetron verwarmen), in dunne plakjes snijden. In de pan bovenop de bloemschermen leggen. Twee voordelen: er komt door het verwarmen veel meer sap uit de citroenen en de bloemschermen blijven beter onder water. Na het zeven nog even opkoken en gloeiend heet in de flessen gieten. S.F.: er moet beslist niet meer citroenzuur bij op deze manier. De siroop is echt zuur genoeg. Door er op het laatst nog even de kook overheen te laten gaan, leggen verreweg de meeste bacteriën wel het loodje.

Isabel

Van het weekend vlierbloesemgelei gemaakt die nog gelukt is ook. Simpeler kan bijna niet: water met in stukken gesneden citroenen en vlierbloesemschermen 24 uur laten staan. Daarna zeven en verder afmaken met geleisuiker (2:1, dus ongeveer een liter vocht per 500 gram suiker).

Geweldige tip trouwens, dat de bloemen niet verkleuren als je ze omgekeerd in heet water doet. Ik heb het uitgeprobeerd met een kop thee en het werkt, al snap ik niet hoe dat kan. Het water is toch nog steeds tegen de 100 graden?! Ik vraag me af welke wonderlijke biologische of natuurkundige verklaring hierachter zit.

Ida Huzen

Mw. Jorritsma (krant) hr. Broekaert (web)
,
Het sap is gelukt. wat is de verhouding voor het aanlengen? Het is te zoet om zo te drinken, maar niet zo zoet als siroop.
Over het schoonmaken van de bloemen ben ik niet tevreden. Uitschudden vind ik niet voldoende en na in water leggen blijft er hier en daar ook nog een klein insect achter.
De bloemen zitten na het limonade zeven nog vol suiker en smaken goed. De stelen smaken naar gekonfijte Angelica. De citroenpartjes kunnen ook nog mee voor hergebruik. Hoe kan ik deze restproducten nog verder verwerken of konfijten? De bloesems heb ik in de pudding verwerkt.
Kan ik de citroenpartjes laten drogen?

Vriendelijke groet,
I. Huzen

dirk

@ ida: op duitse blogs wordt je gewaarschuwd om de bloemschermen vooral niet te wassen, en alleen goed op insecten uit t schudden (en dat niet alleen voor de vegetariers), dit vanwege de geur en smaak die anders verloren zouden gaan. plukken bij mooi weer geeft meer insecten, maar ook geuriger schermen!

Afke de Jong

Ik maak al jaren onderstaand receptuit Trouw, in 3 dagen, elke dag een handeling. Mijn vriend vindt het overheerlijk, ik iets minder, maar ik maak het met liefde. Ik gebruik biologische citroenen, hoef je ze ook niet zo schoon te boenen.
20 schermen vlierbloesem afknippen onder het scherm, deze in 3 liter, koud, gekookt water doen, in een emmer, daar 3 in kleine stukjes gesneden (biologische) citroenen bij doen en dat 24 uur afgedekt ( met een schone theedoek bv.) wegzetten.
Zeef het daarna door de theedoek boven een pan, knijp de doek goed uit, doe 300 gram suiker bij het sap en breng dat aan de kook. Daarna het vuur uitdoen en het sap weer 24 uur laten staan.
In een beetje warm water 50 gram citroenzuur (drogist) oplossen, dat laten afkoelen en dan door de siroop roeren.
Weer 24 uur laten staan.
De flessen goed schoon maken in heet sodawater.
Naspoelen met schoon water en uit laten lekken.
De flessen tot de rand vullen en met kurk of dop zonder lucht afsluiten.

gini kingma

Ik was heel blij dit recept te vinden, omdat ik het op een papiertje geschreven recept dat ik ooit van een vriendin kreeg en dat hier op leek, kwijt was geraakt.
Dus ik ben gelijk aan de slag gegaan en doe inmiddels aan vrienden en vriendinnen de limonade kado in kleine beugelflesjes. Ik bewaar alles in de koelkast. Vandaag bleek dat onder in het flesje dat ik kado wil doen vanavond, een neerslag zit die, toen ik het flesje omdraaide, draderige slierten vormt. Iets vergelijkbaars ben ik regelmatig tegengekomen in witte azijn. Is het schimmel? Mijn vraag is of iemand hier ervaring mee heeft? De flessen niet goed genoeg schoongemaakt vroeg ik me af? Dank voor uw reactie.