Gratis gratin voor de hele familie

Er is altijd wat. Doet de afwasmachine het weer, begeeft de geiser het. Is net het lampje in de oven gemaakt, houdt de frituur ermee op. Het is een eindeloos gevecht. Eerst moet je avond na avond de frietjes voor de hoofdgerechten, de loempia’s voor de voorgerechten en de borrelgarnituur voor de bar om en om uit hetzelfde frituurmandje toveren. De volgende week sta je alles weer eens met de hand af te wassen.

Ieder apparaat in de keuken heeft zo zijn eigen ritme. Het levert wekenlange frustratie, maar eens in de zoveel tijd lijdt het tot een spaarzaam moment van keukeneuforie. Het is alsof je een walsje over een vierkwartsmaat legt: eens in de zoveel maten valt de één op dezelfde tel. Alsof de zon- en maankalender congrueren. Zondag was zo’n dag. Toen kwam tegelijk de nieuwe frituur binnen en de monteur voor de afwasmachine langs. Het zijn de kleine dingen in het leven.

De groene lichtjes op het display van het vaatwassertje, dat er anders zo levenloos bij had gestaan, leken de klok een uur terug te draaien. Die vaat zou er nu zo doorheen zijn. Met een vals gevoel van zeeën van tijd permitteerde ik het mij om rond drieën even in koksbuis op de fiets te springen. Op de Dam werd die middag honderd ton aardappels uitgedeeld aan eenieder die ze mee wilde nemen. De manifestatie – power to the pieper – vroeg aandacht voor het aardappeloverschot van de Nederlandse boeren. Die bleken niet de enige met een dergelijk probleem. Twee dagen eerder werd er elders in de stad bij een culturele instelling 35 ton uien gelost. Het hele weekend was het er uienfeest, met hetzelfde doel: publiciteit opzoeken; en zonde om weg te gooien.

Eén jeugdige geest merkte op dat als alle Amsterdammers een week gratis uien en aardappels krijgen, de supermarkten weer met een overschot zitten en dan wordt er alsnog veel weggegooid. Maar ik heb dé oplossing: we kopen allemaal Nederlandse aardappels én uien, bij de supermarkt. En we maken voor de hele familie gratin!

Er heeft hier wel vaker een recept voor gratin gestaan, maar nog nooit met foelie, en dat is de lekkerste. Dus daar gaat-ie.

Kook de room en de melk een half uur zachtjes met de foelie, peperkorrels, knoflooktenen, laurier en het zout. Een volle eetlepel lijkt veel, maar aardappels nemen ongelooflijk veel zout op. De room moet bijna niet te vreten zijn, zo zout. Dan is de gratin uiteindelijk perfect.

Snij de aardappels in dunne plakjes en de uien in ringetjes. Vul daarmee een ovenschaal van 35 bij 25. Stort de room erover door een zeef en rasp er een dikke laag parmezaan over. Pak in met aluminiumfolie en zet 40 minuten in een oven van 180 graden Celsius. Haal het folie eraf en gratineer nog even tot een goudbruin korstje.

Gratin au macis

Voor 10 personen:

2 kilo vastkokende aardappels

4 uien

1 liter room

250 ml volle melk

5 zwarte peperkorrels, gekneusd

2 laurierblaadjes

2 stukjes foelie

2 geplette teentjes knoflook

1 eetlepel zeezout

300 g parmezaan