Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Goulash, maar dan pörkölt

Goulash heet overal ter wereld goulash, behalve in Hongarije. Wat wij ‘Hongaarse goulash’ noemen heet daar pörkölt. Ze kennen er wel een gerecht dat gulyás heet, maar dat is een soep. Waar wij allerlei vleesgerechten met paprika onder de noemer goulash scharen, maken Hongaren onderscheid in gerechten met verschillende ingrediënten en graden van verfijning. Gundel’s Hungarian Cookbook vermeldt behalve gulyás (soep van rund of schaap met blokjes aardappel) en pörkölt (stoofschotel die met allerlei soorten vlees en gevogelte kan worden gemaakt), ook paprikás (van blank vlees met zure room) en tokány (van reepjes vlees met minder paprika maar met ingrediënten als bacon en paddenstoelen).

De speurtocht naar de ware goulash levert nog een verrassing op. Authentieke recepten schrijven geen verse paprika voor. Volgens onze vriendin Vera, van Hongaarse afkomst, hoort die er ook niet in. Tomaat evenmin, maar een milde peper mag van haar weer wel. Paprikapoeder, het Hongaarste aller ingrediënten, moet. Louis Szathmary, kenner van de Hongaarse keuken, is in The Oxford companion to food eveneens streng. Goulash, de Hongaarse pörkölt, bevat slechts rund-, kalfs-, varkens- of kippenvlees met paprikapoeder, ui, varkensvet en eventueel wat kruiden en specerijen. Károly Gundel is wat liberaler, als het gaat om knoflook, groene paprika en tomaat. Een scheutje wijn is bij hem facultatief, maar in mijn ervaring is het een probaat middel om het vlees mals te krijgen.

Laat het vlees op keukentemperatuur komen. Snijd de ui in snippers. Verhit het bakvet en laat op een matig vuur de uisnippers blond kleuren. Roer er eerst het paprikapoeder door. Voeg daarna het droog gedepte vlees toe en een snuf zout. Laat al omscheppend de vleesblokjes in een minuut of vier rondom bruin worden. Matig het vuur, paprika mag niet verbranden. Laat als het vlees bruin is de knoflooksnippers even meebakken en wie bang is dat het niet pittig genoeg wordt doet er wat ringetjes rode peper bij. Strooi er het karwijzaad over. Giet er een scheutje van de wijn bij. Niet te veel want het vlees moet niet koken. Zet het deksel op de pan. Laat het vlees smoren tot het zacht is, dat vergt 2 tot 3 uur. Roer het af en toe om en voeg wat wijn toe als het dreigt droog te koken. De eigenwijze thuiskok voegt het laatste half uur nog in blokjes gesneden tomaat en/of paprika toe. Giet er om voldoende saus te krijgen zo nodig nog een beetje wijn bij. Het vlees moet bedekt zijn met een dun laagje saus, het mag er niet in zwemmen. Breng zo nodig verder op smaak met zout en extra paprikapoeder. Serveer er rijst, pasta of aardappelen bij. Ook wintergroenten als spruitjes en zuurkool gaan goed bij goulash.

‘goulash’

Voor vier personen

750 g rundstoofvlees in blokjes

1 gesnipperde grote ui

50 g reuzel of ander bakvet

2 gesnipperde teentjes knoflook

1 volle el (10 gram) milde paprikapoeder

1 el karwijzaad (kummel)

0,5 dl wijn

zout

Facultatief:

0,5 peper in ringetjes

En voor de eigenwijze thuiskok:

0,5 groene paprika in blokjes

2 tomaten in blokjes

9 reacties op 'Goulash, maar dan pörkölt'

hendrik

Nog een kleine tip: In de meeste supermarkten verkopen ze redelijk onbruikbare paprikapoeder met weinig smaak en in potjes waar maar ongeveer 1 el in zit. Bij een Hongaarse winkel verkopen ze paprikapoeder in zakjes van 100g of meer en dat is meestal veel beter van smaak. Omdat Hongaarse winkels in Nederland wat dun gezaaid zijn is de Turkse supermarkt vaak een goed alternatief voor goede paprikapoeder.

En als je er dan toch paprika bij wilt doen, dan is de witte punt paprika een stuk beter dan de groene omdat die minder bitter smaakt en veel zachter en smeuïger wordt dan de groene.

dirk

wat ik mij herinner: die porkolt of goulash werd in een of andere driepoot met daaronder een ijzeren pot aan een ketting bereid!

hendrik

In een Bogacs: http://nl.wikipedia.org/wiki/Bogrács

dirk

@ hendrik: bedankt voor plaatje, in mijn herinnering (oostenrijk vlak na de oorlog) waren het niet zulke scharminkels, maar stevige staketsels met flinke, zware ijzeren ketels eronder, maar misschien dat je je als kind de zaken van vroeger groter voorstelt.

Tonny

Zeker niet origineel maar wel lekker: gerookte paprikapoeder.

John Bekker

Wij wonen in Hongarije, dus hebben altijd lekker paprika poeder en in vele soorten mild, gewoon en (super)heet

We hebben zelfs eens worsten gemaakt en daar de normale paprika in gedaan maar dat was toch nogal heet

Peter

Toevallig afgelopen weekend weer eens gemaakt.
Genieten!

Ildikó Wooning

Hallo! Dit is al een bijna perfecte omschrijving, maar natuurlijk iedereen doet het een beetje anders in Hongarije ook… :-)

Wat heel belangrijk is, dat wanneer je de paprikapoeder op de uien strooit, moet je de pan afhalen van de vuur, dat het niet te snel brandt. Paprikapoeder smelt in vet, daarom doe je het niet achteraf, maar op deze moment bij het gerecht.

Erna komt het vlees erop inderdaad, en we laten het niet “bruin” worden, maar we noemen het “wit” – de vleesblokjes moeten wit worden.

Ik ben mee eens, dat een beetje knoflook, wat extra tomaatjes en paprikareepjes geen kwaad kunnen. Wat je als kruiden ook gebruikt (en alsjeblieft nooit en in geen geval curry), gebruik ze gemalen, geen zaadjes!

Rijst past eigenlijk niet bij volgens mij, alleen als je de rijst ermee kookt (moeilijk hoor), en dat is bij varkensvlees (zover ik weet). De beste keus is natuurlijk “galuska”, maar pasta is ook heerlijk bij kip, en bij rund de gekookte aardappelen zijn de “traditionele” oplossing.

Groetjes,
een Hongaarse Gourmet

szekely iryni

waarvan ook goed lekker zijn: die here porkolt, dat porkolt van die haneballen.