Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Alternatieven voor het vuilnisvat

door

Recepten voor verwerking van restjes zijn een vreemd fenomeen in het kookrepertoire. Onpraktisch ook, want wie weet nu wat er over gaat blijven? Of is moedwillige kliekjesproductie geboden? En als er al restjes van een maaltijd zijn, moeten ze nog de nacht weten te overleven. Wat is er genoeglijker dan rechtstreeks uit de ijskast, onder het koele schijnsel van het lampje, de nachtelijke honger te stillen met wat er over is gebleven?

Het is respectabel om geen voedsel weg te gooien, maar restverwerking is eerder een kwestie van culinaire improvisatie dan van een recept met een vooropgezet plan. De uitdaging is toch dat je de ijskast opentrekt, daar iets aantreft als een halve venkelknol, een stuk braadworst, twee ansjovissen, een maïskolf en een eidooier en dat je daar dan iets smakelijks van weet te brouwen.

Hoe dan ook, er zijn geijkte oplossingen voor het wegwerken van restjes. Pastasauzen, omeletten, roerbakgerechten, soepen en salades zijn adequate alternatieven voor het vuilnisvat. Allerhande restjes kunnen er een zinvolle bestemming vinden. Pannenkoeken zijn ook geschikt, of nog beter drie-in-de-pan, waarin verschillende kleine restjes emplooi kunnen vinden. Combineer naar hartelust vertrouwd met avontuurlijk, zoals spekjes met appel, chocolade met walnoten en sinaasappelrasp, ansjovis met venkel, geitenkaas met abrikoos of rivierkreeftenstaartjes met gember en ringetjes rode peper.

Een feestelijke variant is de ‘mega-blini’: een naturel drie-in-het-pannetje, daarop een plakje gerookte zalm en een dot zure room bestrooid met wat fijngeknipte bieslook, of bekroond met een kliekje kaviaar. Fijn, dan blijf je niet met je visseneitjes zitten.

Het handigst is om het beslag te maken en per bakronde verschillende vullingen toe te voegen. Dat staat garant voor een kliekjesfeest. Zorg dat de ingrediënten voor het beslag op keukentemperatuur zijn. Zeef het bakmeel en meng het met het zout. Roer het ei er door en vervolgens, al kloppend, in delen de melk. Aarzel niet de staafmixer in te zetten om een glad beslag te krijgen. Laat het beslag een uur afgedekt rusten op een warme plek.

Smelt een klontje boter in een grote koekenpan. Schep drie porties beslag in de pan. Houd wat afstand tussen de drie porties want het beslag loopt nog wat uit. Matig het vuur en schep op elke drie-in-de-pan ongeveer een eetlepel (niet te veel, anders vallen ze uit elkaar) van de kleingesneden, gare restjes.

Laat de drie-in-de-pannen gaar worden. De bovenkant vormt eerst bellen en belletjes en valt dan droog, zoals de aardkorst aan het begin der tijden. Draai ze om met een spatel en laat ze ook aan de andere zijde bruin kleuren. Bestrooi zoete drie-in-de-pannetjes met poedersuiker. Als die tenminste over is, anders is een straaltje honing of maple syrup ook lekker. Laat de fantasie maar werken. Alles moet op.

Drie-in-de-pan

Voor 9 stuks:

200 g zelfrijzend bakmeel

kwart theelepel zout

1 ei

2,5 dl melk

25 g boter

en restjes als reepjes gerookte zalm, blokjes ham, flinters kaas, ringetjes bosui, schijfjes appel, rozijnen en alles wat er nog meer is overgebleven

9 reacties op 'Alternatieven voor het vuilnisvat'

Veronica Cramer

Nummer 1 alternatief voor het vuilnisvat is: niet meer bereiden dan zal worden gegeten. Dat valt, vooral voor een gezin, te bekijken. Voor een restaurant wat minder.
Die gaan failliet bij teveel foute inschatting.De nachtelijke maaltijden voor de werkers in een restaurant bestaan uit restjes die heerlijk zijn.
Dat restaurant zou deze op de kaart kunnen zetten met een mooie naam en ze te gelde maken. Zou snel zijn uitverkocht, tenzij het keukenpersoneel een spaak in het wiel gooit. “Gebruik” wordt al gauw “recht hebben op”.
Bij mij blijven nooit reepjes gerookte zalm over. Die eet ik op een stukje roggebrood. Met blokjes ham moet je voorzichtig zijn. Zo snel mogelijk verwerken want ze bederven snel.
Zijn er echt nachtelijke hongerstillers die besluiten te gaan koken? Nooit van gehoord anders dan mensen die ‘s nachts werken. Politie, brandweer, veiligheidsmensen, enz. en die eten geen restjes. Ze maken een maaltijd. Journalisten laten de 24uur pizza komen. Hopelijk werken pizzafirma’s niet met restjes.
Nachtelijke hongerstillers rukken een zak chips open of een doos chocola. Dat moet wel want het ei en de melk moeten eerst op kamertemperatuur komen voordat
het kliekjesfestijn kan beginnen en dat duurt minimaal
30 minuten voor 2,5dl melk. De rest moet meteen terug in de koelkast.
Alternatief 2 voor het vuilnisvat is complete afgekoelde maaltijden in te vriezen. Etiketje erop klaar. ‘s Morgens uit het vriesvak ‘s avonds eten.
We moeten leren beter om te gaan met voedsel want het leven gaat een hoop schraler worden.
Joel, dit is geen kritiek op je recept. Er zijn gewoon te weinig restjes bij mij.

Rob Aalbers

Als eenpersoons-huishouden ontkom ik niet aan kliekjes. Ingredienten moet ik bij de supermarkt (zelfs bij de groentenman) in te grote hoeveelheden kopen. En 3 of 4 dagen hetzelfde eten gaat vervelen. Vriezer helpt (wel soms leegmaken). Glazen potten zijn ook handig. Doe bv soep in een (goed schoongemaakte!) glazen pot (max 3/4 vullen), paar minuten in magnetron op laag vermogen tot goed kokend. Gebruik ovenwanten en doe deksel op pot. Keer om en zet op deksel om af te koelen. Wecken a 2011.
Vaak is er overigens niet sprake van “kliekjes” in de zin van restjes bereid voedsel, maar van overgebleven ingredienten die gebruikt moeten worden of weggegooid. Oude aardappelen, uien, beetje slappe broccoli, die twee eieren van een week oud, brood dat een beetje droog wordt enz. Maakt wel creatief met koken. Soms maak je ineens iets erg lekkers (soms is het vreselijk geef ik toe).
Mijn tip: voor boodschappen doen eerst even in koelkast, vriezer, provisiekast/voorraad kijken.

anne uuldersma

Laten wij voor alle zekerheid maar men.Joep Habets zeggen, die bovendien nog aardig geschreven heeft over restaurant: het Korenzant, Molenrij en ik zometeen de laatste uitzending van ga bekijken.
Overigs kan ik zijn recensie delen[NRC].Woon tenlotte er 2km vanaf.De maaltijd zo uitgekiend, dat ik in de vervelende lange reclames juist iets aan het eten kan gaan doen.
Jahhhh, ik ben nieuwsgierig wie er van de Groningers gaat winnen.Gun ze het beiden en eigenlijk ook zo de anderen.Lastig.
Maar Veronica, vorige week zaterdag kwam ik terug van mijn koor-optreden in de Doopsgezinde kerk, Gron. Mist en nogeens mist, ook nog es inspanning. Tevoren niet teveel gegeten.Kortom, inzingen vanaf 18.00uur en dan s,nacht rond 12.00uur thuiskomen, jemig wat een Hongerrr. Nu, dan maakt op dat moment het mij Echt niet uit of een ei dan wel of niet koud is. Maak dan in dit egval voor mij en man nog eventjes iets huiselijks en ook heel lekkers klaar. Man roept al, dat het begint, dus….
Leuk, vanavond met poemels, zou het Nederlandse woord er echt niet voor weten.
In ieder gaval rookten ze wij vroeger als kind als sigaren. Dus ver zit Jonnie de Boer er niet vanaf;-)

Veronica Cramer

Van zingen krijg je grote honger. Dat ei moet alleen op kamertemperatuur wanneer je er beslag mee wilt maken.
Die poemel is vast een worstje. Ik ben geen Grunninger.
Zie je wel, Joel eet uit restaurantresten, dat zie ik ook wel zitten. Het vreselijk harde werk wat eraan voorafgaat niet. Ik blijf dus voorlopig zunig (geen spelfout)koken.

anne uuldersma

Zelfs dat ei ‘Moet’ en hoeft voor mij voor een dergelijk nacht-eten dan niet zoals t,behoort.
Zunig koken vind ik nog steeds niet leuk. Enigszins opletten dat het niet gigantisch teveel gaat worden is weer iets anders, daarin heb ik mijzelf redelijk bijgeschaafd.Kan veel beter inschatten in de loop der jaren.
‘De poemel’ groeit trouwens aan de waterkant,riet. In de omgeving van Zwolle volop.
Het met men.Joep Habets eens, er kan van alles over en op de Drie in de pan en lekker te maken.

Veronica Cramer

Anne.Rieten hutten bouwen was echt leuk in Zwolle. Deden we wanneer we uit school kwamen als kinderen. De sigaren kwamen denk ik pas als de poemels mooi bruin waren.
Tegen die tijd was het water te hoog.
Het woord “moet” slipte erin. Van mij hoeft niemand iets en hoeft niets in het vuilnisvat.

anne uuldersma

Jazeker als de poemels pas mooi bruin en fluwelig waren.
Ik vond het komisch te zien hoe Jonnie de Boer de poemels in zijn keuken gebruikte.
Wij maakten hutten van overgebleven hooi op het land.

anne uuldersma

Poemels, nederlandse naam: de Lisdodde en worden wel Rietsigaren genoemd.
Het eetbare gedeelte ervan zou ook op de drie in de Pan kunnen, erover na te lezen. Weer iets geleerd,leuk.

S.F. van Hest

@Anne Uuldersma

Zo’n beetje alle delen van de Lisdodde zijn eetbaar: rauwe jonge scheuten, het gekookte blad, de jonge bloeiknoppen, (schijnen een beetje naar –hee!– asperges te smaken), de geschilde, gekookte wortelknollen, de geroosterde zaden, wat niet.

Zefs het stuifmeel, waarvan de plant enórme hoeveelheden afgeeft, kan worden gebruikt als (glutenvrije) meelvervanger voor ‘slootpannekoeken’ o.i.d.

Nadeel is wel dat de plant vervuiling uit het water filtert en deze opslaat, zoals ook sommige andere waterorganismen, zoals vissen en schelpdieren, dat doen.
(Het S.A.S. Survival-handboek raadt als vuistregel aan planten –in het algemeen– niet te eten wanneer deze erg bitter, zuur of scherp smaken, of chemisch; naar benzine, verf, zwavel, plastic of ‘medicijn’.)

Helaas zijn die sigaren nièt te smoren!
(Het pluis bewijst echter goede diensten bij het stoken van een vuurtje: wanneer men er vonken op slaat (met vuursteen- of -ijzer) begint het te smeulen en kan het door blazen tot ontbranding worden gebracht.)

Dat we nog naar de supermarkt gaan met z’n allen! :roll: