Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Boterzacht en de helft goedkoper

Als culinair columnist moet je soms moeilijke beslissingen nemen. Je werkt bovenop het nieuws. Telkens die afweging tussen het publiek belang dat je dient en de eventuele persoonlijke schade die je berokkent.

Kom je thuis uit Gent met een fijn stuk paardenentrecote – vers, mals veulenvlees staat op de verpakking – valt er diezelfde dag een springpaard dood neer in de piste. Het filmpje van het arme dier zwerft al de hele week over het net. Hickstead, het machtige, glanzend zwarte paard, zakt na het voltooien van de rit zijdelings ineen. Zijn hart faalde, vermoedelijk. Verslagen kijkt springruiter Eric Lamaze hoe zijn kampioenspaard het leven laat.

Het raakt veel gevoelige snaren. Overal vliegen leken en zelfbenoemde experts elkaar virtueel in de haren over het al dan niet ‘kapottrainen’ van paarden. Net als de toeschouwers ter plekke, zat ook ik alras met natte ogen te kijken naar het trekkebenen. En duizenden Penny-meisjes met mij, zo stel ik mij voor.

Daar sta je dan, met je veulenentrecootje. Dat moest op. Maar het onderwerp had ik even op de plank kunnen laten liggen.

Toch grijp ik de gelegenheid aan. Want precies die meisjes, met hun verzorgpony’s en Penny-agenda’s, zijn de reden dat je bijna nergens meer paardenvlees kunt krijgen in Nederland. ‘Nee papa, dat is zielig.’ En dat terwijl het eerlijk en heerlijk vlees is.

Paarden zijn nooit voor het vlees gefokt. Het vlees komt van oude paarden wier trouwe dienst erop zit op de boerderij, of misschien wel – Penny-meisjes doe jullie oren dicht – in de manege. Het lijkt me dat die dieren een mooi leven hebben gehad en niet kapotgetraind zijn, want aan een dood paard heb je niet zo veel als je een kar moet trekken of voor publiek over een hekje wilt springen. In het geval van veulenvlees gaat het om ongewenste jonge mannetjes, want men rijdt liever op merries, die zijn wat rustiger.

Omdat ze nooit voor de slacht gefokt zijn, is het heel zuiver vlees, legt slager Frans Louman uit. Geen gerotzooi met hormonen. Hij verkoopt paardenhaas en -worst sinds de laatste paardenslager in de Amsterdamse Jordaan er dertig jaar geleden mee ophield. Voor de liefhebber, want veel vraag is er niet naar. Terwijl juist paard boterzacht is. Dezelfde delen waarvan bij de koe rosbief en rookvlees worden gemaakt, zijn bij het paard mals genoeg om biefstuk te zijn. Hoe moet je paard klaarmaken? Gewoon, als een normale entrecote, zegt Louman. In mijn geval is dat dan met parmezaan en balsamicostroop.

Doe de balsamico (geen dure, dat is zonde) in een sauspan met de bruine suiker en kook met eenderde in. Doe de stroop in een knijpflesje en koel volledig terug in de koelkast. Maak een koekenpan goed heet. Draai het vuur half en smelt een klont boter. Bak de entrecotes twee minuten aan beide kanten voor medium rare resultaat. Laat het vlees zeker twee minuten rusten op een houten plank. Trancheer het vlees en serveer op een bedje van rucola, met daarop parmezaanschaafsel en de balsamicostroop.

Veulenentrecote

Voor twee personen:

2 entrecotes, duimdik gesneden

stukje parmezaan

zakje rucola

1,25 dl balsamico

1 el bruine basterdsuiker

11 reacties op 'Boterzacht en de helft goedkoper'

A.Willemsen

Waar is die “paardenslager” toch gebleven? Ik geloof dat paardenvlees tegenwoordig als 2e-rangsvlees wordt beschouwd; nauwelijks te koop om de redenen die de schrijver noemt. Thuis hadden wij een bakkerij en als daar in de nacht van vrijdag op zarerdag werd doorgewerkt, gebeurde het nogal eens dat er halverwege de nacht een paar pond paardenbiefstuk gebakken en verorberd werden. Met het water in de mond denk ik daaraan terug.

Eva Kist

Voor alle Pennymeisjes: juist doordat er in Nederland weinig paardenvlees wordt gegeten, wacht het op te eten paard een wredere dood. Omdat de afzet in Nederland nihil is gaan de meeste paarden voor de slacht naar Italië, waar het proces goedkoper is. De paarden worden met zijn allen in een vrachtwagen geladen, krijgen geen eten, en worden in Italië niet altijd op een humane manier geslacht. In Nederland is dit beter geregeld, maar doordat niemand hier paardenvlees eet worden de dieren hier nauwelijks geslacht. Dus: red een slachtpaard van een akelige dood, eet meer paardenvlees!

Kees Snoek

Amsterdam is Nederland niet. Er zijn steden, zoals Dordrecht en Leiden, waar traditioneel veel paardenvlees wordt gegeten. Of die paarden dan ook in Italië worden geslacht, moet onderzocht worden.

S.F. van Hest

Ook voor het betere Vlaamse stoofvlees (op de fritten, traditioneel gebakken in runder- en paardenvet) wordt het best paardenvlees gebruikt.
Frikandellen –soms best lekker– bevat meestal ook flink wat paardenvlees.
‘t Is dan ook erg smaakvol, voordelig, ‘verantwoord’ èn mager–maar–toch–mals.

In Rotterdam zijn er nog relatief veel paardenslagers. Uit mijn hoofd weet ik er zò al vier, waaronder natuurlijk de beroemde Schell, waar ze ongeveer alles aan vlees hebben.*
Maar voor specialiteiten gaan de liefhebbers uit de hele regio naar de zelfslachtende Luc van der Maaten in Schiedam, want die maakt ook paardenworst.
(En als je ‘t vraagt vertelt ‘ie wat over het paard…)

* Misschien hebben ze bij Schell ook wel dat gedroogde Braziliaanse rundvlees uit je recept voor die bonenschotel laatst. Andere minder gangbare vleesverwerkingen zoals stierenballen, geitenogen, gepekelde varkensoren, diverse bloed- en pensworsten en kalfhersentjes hebben ze daar ook, evenals –naar verluid– leguaan, aangezien veel dierenwinkels deze niet meer aan Antillianen willen verkopen sinds ze weten dat de dieren voor de Sopo de Yuwana bestemd zijn.

Canda Bac

Ik kocht mijn paardenvlees altijd gewoon bij de Vomar in Haarlem…geen idee of ze het nog hebben, maar ik was fan!
En dat terwijl ik ook een Penny-meisje was, vroegah

Joël Broekaert

Best SF van Hest, ik weet niet of u een meneer of een mevrouw bent. Het maakt mij ook niets uit, u krijgt bij deze een virtuele omhelzing van mij. Als het waar is wat u schrijft dan is slagerij Schell mijn ultieme Ikea-kinderparadijs. Ik ga er subiet eens langs.

Sita Vulto

Joel, mooi verhaal. In aanvulling hiervan wil ik gans noemen, die worden veel afgeschoten in het kader van wild onderhoud en bescherming van landbouwg. Vervolgens wordt er niks met het vlees gedaan! Eeuwig zonde van vele kilo’s goed vlees van dieren die een goed leven hebben gehad. Een collega van mij jaagt in zijn vrije tijd. Ik krijg soms een stuk gans van hem: mensen het is heerlijk!

kyrill Goosseff

Tja, Onze onwtikklende cultuur eet steeds minder paard
Als je een paard eet waarom dan geen hond?

Beiden zijn opperste mensenvrienden

S.F. van Hest

Joël, zeg maar Sander, en mijn meneer-zijn staat je accolade niet in de weg hoor! Merci en graag gedaan.

Schell bestaat sinds het einde van de 16e eeuw, met steeds de oudste zoon (Freek) die het overneemt.

Zelf beweren ze de grootste slagerij van Nederland te zijn; hoe dat zit weet ik niet precies, maar ze hebben een vitrine van maar liefst 25 meter lang “Met alles van kop tot staart”, en tientallen medewerkers.

De zaak zit op krap 10 minuten lopen van het Centraal Station, op de kop van de roemruchte West-Kruiskade.
(Vandaar ook het multi-culti-heimwee-assortiment.)
Ze hebben een website, om alvast in de stemming te komen: http://www.slagerij-schell.nl

Oh, neem zo’n koelbox met wieltjes mee! ;-)

S.F. van Hest

*update* Het gedroogde Braziliaanse rundvlees (Carne Seco) heb ik elders in Rotterdam gevonden: Supermercado Euro-Africa op de Nieuwe Binnenweg verkoopt louter produkten voor de Portugese diaspora.
Van Portugese tijdschriften, schoonmaakmiddelen(!) en make-up tot Kaapverdische koekjes en stokvis tot Braziliaans gedroogd vlees e muitas outros productos.

Euro Africa, Nieuwe Binnenweg 306B
(010-2762042)

Sandra Z.

En niet te vergeten de meermalen in de prijzen gevallen paardenworst van slagerij Wisker uit de Cronjéstraat in Haarlem: http://www.slagerijwisker.nl/Over-ons-sp-11.html