Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Zelfbrouwbier voor stoerlappen

door

Als kind kon ik uren op een krukje aan mijn moeders aanrecht staan om de meest onwaarschijnlijke drankjes te brouwen, van koffiemelk met limonadesiroop, een snufje zout, een lepeltje mosterd, een blubje Dreft. Vervolgens ging ik de buurt ermee rond en moest iedereen het spul proeven. Wie overtuigend genoeg loog dat het lekker was, kreeg nog een slokje. Arme, lieve buurvrouwen.

Dat brouwen doe ik nog steeds graag. Alleen gaat het nu om grotemensendrankjes als vlierbloesemchampagne, notenwijn, rabarberwodka en limoncello. Mijn nieuwste project behelst een reuzencourgette, een berg rietsuiker, een nylon pantykousje en vier weken fermenteren in een donkere kelder. Het recept voor deze courgetterum kreeg ik van foodstylist Ingmar Niezen en is zo bizar dat ik het stante pede moest uitproberen. Nog een paar weken geduld, dan volgt verslag.

Van dezelfde Ingmar kreeg ik een recept voor gingembre, Afrikaans gemberbier. „Not for the fainthearted”, schrijft ze erover op haar weblog http://newafricancookbook.blogspot.com, een overigens zeer lezenswaardig weblog waarop ze verslag doet van avonturen en ontdekkingen tijdens het maken van een kookboek over de moderne Afrikaanse keuken.

Ik maakte de limonade deze zomer en begreep wat Ingmar bedoelde met ‘niet voor watjes’. Maar ik was ook onmiddellijk verkocht. De smaak is fris door de citroenen, warm en aromatisch door de kaneel en kruidnagel en behoorlijk peperig door de gemberwortel. Tegelijkertijd zorgen bakpoeder en gedroogde gist voor de vorming van koolzuur, een proces dat nog weken na het bottelen doorgaat en het drankje steeds fizzier maakt. Gingembre dus. Voor stoerlappen hier het recept.

Boen de gember en citroenen goed schoon onder koud stromend water. Rasp de gemberwortel op een grove rasp. Trek met een dunschiller de gele schil van de citroenen. Doe de geraspte gember, citroenschil, kaneel, kruidnagel, suiker en het bakpoeder in een grote pan, emmer of pot. Breng 3 liter water aan de kook en giet over de gember, citroen, suiker en specerijen. Pers de citroenen uit en voeg het sap toe. Roer met een houten lepel tot de suiker is opgelost. Dek af met een schone theedoek en laat afkoelen tot kamertemperatuur. Voeg de gist toe en roer opnieuw. Dek de pan, emmer of pot af met vershoudfolie en laat 24 uur fermenteren op een warme, tochtvrije plek. Schenk de vloeistof door een fijne zeef en verdeel over 2 – 3 schone (frisdrank)flessen met een goed sluitende schroefdop. Bewaar het gemberbier in de koelkast en serveer het ijskoud, met een schijfje citroen. Open de flessen altijd voorzichtig; koolzuurgas kan de druk behoorlijk opvoeren.

Gemberbier

Voor 3 liter:

250 gr verse gemberwortel

2 (onbespoten) citroenen

1 pijpje kaneel

5 kruidnagels

500 gr suiker

1 tl bakpoeder

1 tl gedroogde gist

4 reacties op 'Zelfbrouwbier voor stoerlappen'

rob aalbers

Lijkt me lekker,ga het zeker proberen. Voor alle zekerheid: vul de flessen tot 2/3 a 3/4 van de inhoud om ruimte te laten voor de gassen. Een fles die in je koelkast scheurt levert een enorme kleverige rommel op.

S. van Hest

In Franssprekend Afrika heet dit drankje ‘Bierre au gingembre’.

Het recept is van oorsprong Brits en werd door kolonisten over de wereld verspreid. Eigenlijk wordt het niet met gewone gist gemaakt, maar met de zogenaamde ‘Ginger Beer Plant’, een symbiotische culture van een bepaalde schimmel en een specifiek gist. (Te vergelijken met het ‘Yoghurtplantje’.)

Omdat zelf maken van gemberbier steeds zeldzamer is geworden is de GBP –net als het echte Yoghurtplantje– nog maar lastig te vinden; in de Kew Gardens worden daarom diverse cultures in leven gehouden.

Er zijn liefhebbers die GBP via internet verkopen of zelfs weggeven, maar dat gaat vooral via blogs en fora; ze hebben geen webshop en zijn lastig te vinden.

Een prettig alternatief voor gewoon bakkersgist is bier-, wijn- of champagnegist, voor enkele euro’s te bestellen bij o.a. http://www.brouwmarkt.nl

Voor wie met gemberbier aan de slag wil: met de genoemde specerijen kan en mag gevariëerd worden. In Jamaica, Suriname –ginga biri– en India gaan er bijvoorbeeld piment, kardamom, aardamandel (ook wel tijgernoot of knolcyperus genaamd, Cyperus esculentus) of echte amandel in, al dan niet in combinatie met kaneel en kruidnagel.
Citrusschil, lavendel en jeneverbessen zijn ook erg lekker in combinatie met gember.

Het genoemde bakpoeder (cream of tartar, géén bicarbonaat of ‘baking soda’!) moet er bij voordat het water er over wordt gegoten, dat stond niet in het recept…

Neem voorts liever glazen flessen, met beugelsluiting: die zijn beter schoon te maken en kunnen meer druk aan. Die zijn er voor, zogezegd. (Leeg te koop bij Dille & Kamille of online, gratis als je Grolsch drinkt.)

Lestens: ten minste twee dagen koel laten lageren alvorens te drinken, anders smaakt het nog naar gist en ‘gist het in je buik verder’. Ook weer niet langer dan een maand wachten, want daar wordt ‘t niet frisser op.

Cheers! :-)

Robin

Cream of tartar is niet hetzelfde als bakpoeder hoor, S van Hest.
Bovendien vind ik het raar dat er bakpoeder in dit recept wordt gebruikt en geen baksoda. *krabtverbaasdophoofd*

Ooit haalde ik ook al die dingen door elkaar, totdat ik het zat was en het eens allemaal op een rijtje zette. Kijk, hierzo:
http://www.aziatische-ingredienten.nl/rijsmiddelen/

Echt, als ik nu google op ginger ale of ginger beer kom ik alleen baking soda (zuiveringszout/natriumbicarbonaat) tegen, nooit baking powder (bakpoeder).

Frank

Twee weken geleden heb ik dit recept opgevolgd. Afgelopen maandag heb ik het geprobeerd en het viel tegen. Slechts een eendimensionale scherpe, bittere smaak. Wellicht doordat de gember niet verwijderd is voor het fermenteren. Een nieuw experiment is in de maak; zonder bakpoeder en met wijngist, en ook een met kefir. Eens kijken hoe dat uitpakt.