Het Hollandse van tomatensoep

Vraag: Wat is er Hollands aan de Hollandse tomatensoep van Unox? Antwoord: Niets. Of, nou ja, niets; alleen de basilicum komt van Nederlandse bodem. De rest van de ingrediënten – tomatenpuree, raapzaadolie, citroensapconcentraat, gistextract, specerijen – reist de halve wereld over om in het Brabantse Oss in een 500 liter-soepketel te worden gebrouwen tot een tomatensoep naar Pools recept.

Het is het soort Keuringsdienst van Waarde-achtige informatie waar ik dol op ben, en waar het boek Ons eten, van Volkskrantjournalist Mac van Dinther en fotograaf Tony Le Duc, vol mee staat. We wéten allemaal wel dat de voedingsindustrie ons vaak maar wat op de mouw speldt – denk aan het woord ‘ambachtelijk’, dat sinds haar succesvolle introductie op het product-etiket een geheel nieuwe betekenis kreeg – maar wat nu precies echt is, en wat ontsproten aan het creatieve brein van de marketingafdeling, blijft meestal in het ongewisse.

Het ware verhaal van de Nederlandse maaltijd luidt de ondertitel van het boek, en het is alleen al bijzonder te noemen dat een bedrijf als Unox zo’n open kijkje in haar keuken geeft. Behalve de tomaat volgt van Dinther ook aardappels, yoghurt, sla en het leven van Eva en Ada, twee varkens uit respectievelijk de intensieve en de biologische varkenshouderij. Zijn verhalen laten zich lezen als breed uitgemeten krantenartikelen; ontspannen lectuur en onderzoeksjournalistiek ineen. De auteur oordeelt niet, hij beschrijft, en dat maakt het boek een stuk lichter verteerbaar dan wanneer het in pamfletvorm geschreven zou zijn.

Ons eten is niet alleen bedoeld om in te lezen, maar ook om uit te koken. De recepten concentreren zich rond de geanalyseerde ingrediënten: tien keer tomatensoep, tien keer iets met aardappelen, etcetera, en net als de Hollandse tomatensoep van Unox vormen ze een internationale ratjetoe. Ik maakte Van Dinthers Griekse tomatensoep, met Westlandse trostomaten en lamsgehakt van de Turkse slager.

Rooster de aubergine onder de grill tot hij zacht is en het vel geblakerd. Laat afkoelen, trek het vel eraf en pureer het vruchtvlees. Verhit 2 eetlepels olijfolie in een soeppan. Doe de tomaat erbij en laat onder een deksel stuk koken. Voeg 6 dl water, de auberginepuree en tomatenpuree toe. Pureer tot een gladde soep. Breng op smaak met bouillonblok, zout en peper. Rul het gehakt in 2 eetlepels olijfolie en breng op smaak met de specerijen, zout en peper. Schep de soep in diepe borden en garneer met de sliertjes paprika, het gehakt en een dot yoghurt.

Tomatensoep

Voor 4 personen:

1 aubergine

olijfolie

500 g trostomaten, ontveld en in blokjes

1 blikje tomatenpuree

1 à 2 bouillonblokjes

200 g lamsgehakt

2 tl kaneel

1 tl gemalen koriander

1 tl gemalen komijn

1 tl paprikapoeder

1 rode puntpaprika, geroosterd, ontveld en in reepjes

1,5 tl Griekse yoghurt