Jansson’s frestelse (aardappelschotel)

Een collega kookschrijfster deed een oproep onder een omineuze titel: anti-pakjesavond. Wat! dacht ik verontwaardigd, anti-pakjesavond? Ik ben heel erg vóór pakjesavond!

Maar ze bedoelde het anders. Zij is de auteur van Koken met Karin, koken zónder pakjes en zakjes, en ze wilde graag dat iedereen in het hele land een avond zonder pakjes en zakjes kookt.

Nu zijn wij van de Thuiskok natuurlijk van onszelf geheel pakjes- en zakjesvrij – nu ja, zo goed als, een enkel maggiblokje gebruik ik graag en ook dingen als tomatenketchup en mayonaise en mosterd vervaardig ik niet steeds zelf, al zou dat wel kunnen. We moeten ook een beetje praktisch blijven.

Karin wil dat we laten zien hoe makkelijk het kan zijn, en toch, of eigenlijk: juist, lekker, om zelf iets te maken. En dat iedereen dan tenminste 4 december pakjesloos eet.

Ik denk dat Sinterklaas wel extra goed zal zijn op degenen die pakjesvrij eten. En wie ongevoelig is voor de goedkeuring van Sinterklaas – en die mensen heb je, hoe ongelooflijk het ook klinkt – die heeft misschien sowieso wel zin in Jansson’s frestelse.

Jansson’s frestelse ja. Het betekent Janssons verleiding. Een ouderwets Scandinavisch gerecht van aardappelen, room en ansjovis, zeer eenvoudig klaar te maken ook voor de keukenklunzen onder ons en ideaal voor een avond waarop je misschien Sinterklaas nog wat wilt helpen inpakken of de rijmpiet wilt assisteren, want het is een ovenschotel. Ovenschotels zijn een geschenk aan hulpsinterklazen. Onder anderen.

Met een goede salade erbij is het een complete maaltijd. Ik leerde het kennen onder begeleiding van ijskoude aquavit – dat is geen slecht idee. Maar een glaasje koude witte wijn gaat er ook prima bij. En voor wie daar niet van houdt: rode. Gewoon doen.

Verwarm de oven op 175 graden.

Neem vastkokende aardappelen, schil ze, was ze, leg ze met de smalle kant naar boven en snijd ze in de lengte in dunne plakken. Draai ze een kwartslag zodat de brede kant boven ligt en snijdt ze opnieuw in de lengte in dunne plakken. Nu heb je dunne frieten.

Snijd de uien in dunne plakken. Verwarm in een koekenpan de olie met een eetlepel boter. Zodra de boter niet meer schuimt de uien erbij doen en in ongeveer tien minuten de uien zacht laten worden, maar niet bruin. Bestrooi de uien met wat zout en royaal peper.

Beboter een ovenvaste schaal met een eetlepel boter, gewoon met de vingers. Schik er een dunne laag aardappelen in. Leg daarop een laagje ui (dun), daarop de helft van de ansjovis, dan weer aardappelen, uien en ansjovis en eindig met aardappelen. Probeer bij het schikken tot drie lagen te komen. Eindig hoe dan ook met aardappelen.

Maal wat zout en peper over de bovenste laag.

Verwarm de room in een steelpannetje en giet hem als-ie warm is over de aardappelen. Strooi broodkruim of paneermeel over de hele schotel en leg de rest van de boter er in klontjes op. Zet het geheel in de oven en bak het ongeveer 45 minuten, de aardappelen moeten zacht zijn (prikken met een aardappelschilmesje).

Jansson’s frestelse
(aardappelschotel)

Voor 4 personen

1,5 kilo aardappelen

3 el boter

1 el olie

2 grote uien

3 blikjes ansjovisfilets

3 dl slagroom

2 el broodkruim