Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Pluk ze, die paddestoelen!

Rechts van het pad stond een enorme parasolzwam. Het pad was een zandweg met een schelpenfietspad erlangs. Dan het bermpje, waarin-ie stond, en daarachter een weiland.

Van wie was die parasolzwam? Van de eigenaar van de grond natuurlijk, dat is gemakkelijk genoeg. Maar wie was hier de eigenaar van de grond? Het was geen  terrein van Staatsbosbeheer of zoiets. De gemeente dus. En zou deze gemeente het goed vinden dat wij een paddestoel meenamen?

Dat weet je dan niet.

Als het nu eens geen parasolzwam was geweest maar een bramenstruik.  In augustus en september gaan mensen er speciaal op uit om een emmertje bramen te plukken.

Nooit hoor je iemand vreselijk verontwaardigd doen over dat bramenplukken. Evenmin is  iemand ontsteld als je zegt: pluk eens een veldboeket.

Maar zeg je: meenemen die parasolzwam dan stijgt er een koor van verontwaardigd geloei op.

Het koor heeft de volgende aanmerkingen:

Je roeit de paddestoelen uit.

Het antwoord daarop is: dat is niet waar. Ik roei de braamstruik niet uit door de bramen te plukken en de paddestoelen niet door de paddestoelen te plukken. Het ondergrondse mycelium (vergelijkbaar met de struik) wordt niet aangetast door het plukken van paddestoelen en brengt gewoon volgend jaar weer nieuwe paddestoelen voort.

Dan zegt het koor: je mag niet iets van  de grond van iemand anders meenemen. Dat is waar, maar, zie bramen, bloemen, valappels, beukennootjes – zolang je niet iemands tuin binnendringt om de gewassen te plukken wordt het over het algemeen niet zo erg gevonden als je iets uit een berm of een bos meeneemt zonder schade aan te richten.

En tot slot zegt het koor: het is gevaarlijk, paddestoelen eten.

Daar heeft het koor een punt: onoordeelkundig paddestoelen plukken en eten is gevaarlijk. Niet doen dus. Ook gevaarlijk is heel geroutineerd paddestoelen plukken – juist routiniers willen zich nog wel eens vergissen omdat ze zó zeker van hun zaak zijn dat ze niet meer scherp opletten.

Maar de gewone ietwat bevreesde plukker, zeker als hij of zij zich beperkt tot soorten met weinig verwisselingsgevaar, kan weinig kwaad.

Zo. Pluk dus een royale portievan allerlei paddestoelen, of denk: ‘ze kan me nog meer vertellen’ en koop ze  op de markt.  Maak hoe dan ook deze paddestoelenragout die heerlijk is, niet het minst mede dankzij de jeneverbessen.

Paddestoelenragout

  • 1 kilo gemengde wilde paddestoelen
  • ½ l paddestoelenbouillon (blokje)
  • 2 sjalotjes
  • klont boter (ong. 30 g)
  • 3 el bloem
  • paar takjes tijm
  • 5 jeneverbessen
  • evt. peterselie

Fruit de gehakte ui in een ruime klont boter. Laat de ui lichtbruin worden, bestrooi hem met peper en zout en vervolgens met de bloem. Goed roeren en scheutje bij scheutje de bouillon erbij.

Hak nog een uitje fijn, bak dat zachtjes met de tijm in een koekenpan en gooi een deel van de paddestoelen erbij. Doe ze als ze gaar zijn op een bord en bak de volgende portie paddestoelen – niet te veel tegelijk want dan kook je ze alleen maar. Bestrooi ze met peper en zout.

Kneus de jeneverbessen en voeg ze aan de uiensaus toe. Voeg ook de gebakken paddestoelen met hun jus aan de ragout toe. Laat het geheel nog even stoven en proef op peper en zout. Kook er rijst bij en bestrooi de ragout eventueel voor het opdienen met peterselie.

Geplaatst in:
Hoofdgerecht
Lees meer over:
bloem
boter
jeneverbes
paddestoelenbouillonblokje
peterselie
sjalot
tijm
wilde paddenstoel

20 reacties op 'Pluk ze, die paddestoelen!'

Morgenster

Vergeet niet de mooie plukplekjes met de rest van Nederland te delen via Meneer Wateetons Wildplukwijzer: http://wildplukwijzer.nl/

Marjon

En dan vliegenzwammen als plaatje erboven zetten? Die zijn giftig, of maakt dat niet uit voor de ragout?

Harry

Als je een verse paddenstoel (of liever gezegd: het vruchtlichaam van een paddedstoel) plukt krijgt deze de kans niet om sporen te vormen en kan zich dus niet vermenigvuldigen. Kortom, het lijkt mij schadelijk als we dit massaal gaan doen.

John van der Graaf

Moest dat nu echt, een plaatje van een Amanita Muscaria met daarnaast “pluk ze!”. Dat is nu nou net niet de paddestoel die je moet hebben. Psychedelisch maar heel erg gevaarlijk, zelfs in de smartshops hebben ze die niet. Had daar liever een plaatje van een kaalkopje neergezet (Psylocybe Semilanceata) die smaakt heerlijk, is psychedelisch en fantastisch visueel maar verder volstrekt ongevaarlijk.

R. Wasson

U heeft volkomen gelijk dat het plukken van paddestoelen de soorten niet uitroeit. Ter promotie van de ons welgevallige soorten gelieve bij het plukken even op de hoedjes te kloppen zodat de sporen nog verspreid kunnnen worden. Dat helpt ook de larven te verwijderen die zich graag tussen de lamellen verstoppen.

Mycofobie is diep geworteld in ons cultuur, in tegenstelling tot bijv. Zuid en Oost Europa die juist mycofiel zijn. Het mag vreemd klinken, maar ik vermoed dat religie lang geleden een rol gespeeld heeft bij de totstandkoming van deze voorkeuren.

anne uuldersma

Juist terug vd C-1000.Journaal in de auto. Hoor, een meneer uit Limburg overleden aan een knolameniet, triest.
Of ik gewoon ben weet ik niet, maar zeker bevreesd. En ook niet ietwat. Gelukkig is zelf kopen ook prettig.
Aardiger bericht: werd er laatst gevraagd waar tubes ketchup te koop zijn. Bij de C-1000 bleek mij daarnet.

r. van der weele

Ik word altijd een beetje moe van het argument dat je paddestoelen zou uitroeien. Ik ken parken en bossen in Polen en Hongarije waar jaar in jaar uit hele volkstammen uit plunderen gaan en ieder jaar staat het bos, bij de juiste weersomstandigheden vol.
Dat paddestoelen verdwijnen heeft vooral met vervuiling van de grond te maken. Maar het is heerlijk om de schuld van verkeerd beleid op de burger te kunnen afschuiven.

Lisa

Beste Marjoleine,
Ik vind het bizar om mensen op te roepen om paddenstoelen te plukken (in Nederland).
De meeste parasolzwammen staan overigens op de lijst van bedreigde of ernstig bedreigde paddenstoelensoorten van het ministerie van LNV. Zie:
http://www.minlnv.nl/portal/page?_pageid=116,1640321&_dad=portal&_schema=PORTAL&p_file_id=42002

Je moet wel een heel goede kenner zijn om te weten welke soorten niet bedreigd zijn en ook nog eetbaar.
Als er nog geen sporen zijn, kun je de paddestoelen ook al plukken, daar helpt geen schudden aan de paddestoel aan. Een parasolzwam eet je bijvoorbeeld meestal heel jong, wanneer er nog nauwelijks goede sporen zijn.
Er zijn natuurlijk altijd mensen die stiekem paddenstoelen plukken, maar ik vind het te ver gaan om mensen in een landelijk dagblad daartoe op te roepen.

R. Wasson

@John van der Graaf:
Sommige smartshops verkopen wel degelijk Amanita muscaria. Zolang ze gedroogd zijn zijn ze niet gevaarlijk. Het drogen zet de giftige ibotenezuur om in niet giftige muscimol.

Je kunt mijns inziens nog beter gedroogde vliegenzwammen eten (want moeilijk te vergissen) dan dat je parasolzwammen denkt te plukken die uiteindelijk groene knolamanieten blijken te zijn, zoals die onfortuinlijke meneer uit Limburg is overkomen.

Een Engels spreekwoord luidt: “There are old mushroom hunters and bold mushroom hunters, but there are no old, bold mushroom hunters.”

Karin J.

Ik woon in Noord-Italie en hier is het heel gewoon om paddestoelen te plukken. Doe ik zelf ook. Boleten zijn mijn favoriet tot nu toe. Tip van de lokale bevolking is bij twijfel paddestoelen eerst koken met een teentje knoflook. Wanneer het teentje zwart wordt dan alles weggooien en wanneer het wit blijft zijn de paddestoelen eetbaar. Ontmoette gister een mevrouw uit Moldavie in het bos die me vertelde dat ze ui gebruikt voor hetzelfde.

Marjon

Heeft deze man misschien jouw stukje gelezen???

Ik vind het niet te geloven hoor, dat je dit ZOMAAR online kwakt. En dat met ‘n andere giftige paddenstoel ernaast, die is nu wel verwijderd maar toch!

Reina

Heerlijk aards recept, doet het ook goed met polenta.
In Italië heb ik dat ooit gegeten, polenta in een rijst-ring doen, op een schaal storten en dan de paddenstoelen in het midden. Vergeet niet een stevige rode wijn erbij te drinken.

Ana

en toch is een ooit tamelijk ‘gewoon’ paddenstoeltje als cantharel nou zowat foetsie. Dat komt voor een klein deel door verruiging van de groeiplaatsen, maar voor het grootste deel door jarenlang massaal gepluk. Het ondergrondse deel van elk soort paddenstoel heeft niet het eeuwige leven en dus moeten er sporen zijn voor een nieuwe start, ergens, en enthousiast weggeplukte lekkertjes leveren nou eenmaal geen sporen..

Ik snoep wel uit het bos, maar met mate. Om bovenstaande reden.

Joost

Artikel E8 – Paddenstoelen
1. Het is verboden alle soorten paddenstoelen (fungi) van hun groeiplaats te verwijderen en/of
een paddenstoel of deel daarvan onder zich te hebben of te koop aan te bieden.
2. Het bepaalde in het eerste lid geldt niet als de handelingen niet meer dan twee exemplaren of
delen daarvan betreffen, waarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen de soorten
paddenstoelen.
3. Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de
Flora- en faunawet
Toelichting artikel E8
De Flora- en faunawet regelt de bescherming van de in Nederland in het wild levende dieren en
planten. De bepaling van artikel E8 geeft een verbod op het plukken van paddenstoelen.

Boete voor plukken paddestoelen

Geschreven door De Stentor
dinsdag, 29 september 2009 22:01
Elspeet – De politie heeft twee mannen en één vrouw uit Polen aangehouden voor het plukken van een grote hoeveelheid paddenstoelen bij een speelweide in Stakenberg in Elspeet. Zij werden aangehouden voor het overtreden van de Flora- en Faunawet. Op het politiebureau bleek dat zij 17,4 kilo paddenstoelen hadden geplukt. De Polen kregen ieder een boete van 400,- euro.

Man opgepakt voor plukken paddestoelen

Bron: Omroep Gelderland
19 augustus 2010, 16:57
Zeewolde – De politie heeft woensdagavond een 55-jarige man uit Zeewolde aangehouden die in Harderwijk cantharellen en eekhoorntjesbrood aan het plukken was. Die mogen die niet geplukt mogen worden.De politie kreeg een melding van een boswachter dat in het bosperceel aan de Leuvenumseweg in Harderwijk een man paddenstoelen aan het plukken was. In de tas van de man werd ruim 1,5 kilo eekhoorntjesbrood en cantharellen aangetroffen. De man is aangehouden en overgebracht naar het politiebureau. De man krijgt een boete. Bron: http://www.omroepgelderland.nl)

Boete voor paddestoelenpluk

VOGELENZANG – In natuurgebied Leijduin in Vogelenzang zijn twee mannen uit Slowakije betrapt op het plukken van eekhoorntjesbrood. Het plukken van de paddestoelen is verboden, omdat het een beschermde plantensoort is. De Slowaken werden betrapt door een boswachter. Ze hadden een zak met ongeveer vijftien kilo eekhoorntjesbrood bij zich. Volgens de politie is het de eerste keer dat in de regio mensen zijn gearresteerd voor het plukken van paddestoelen. Het eekhoorntjesbrood is in beslag genomen. De illegale plukkers hebben een boete van ieder 550 euro gekregen. (Bron: Trouw)

anne uuldersma

Marjoleine, misschien vind je het wel overdreven gezeur.
Maar van toen ooit mijn kinderen echt nog klein waren, was ik heelll blij met de kennis van mijn wijlen Drentse schoonvader die oa Imker was. Zij woonden to het bos. Wat die beste man wel niet struunde door bos, over hei, veld en eruit meenam. Zijn kinderen vaak mee nam.
Zo zei hij tegen mij in wijlen moestuin staand, dat voor mijn zwarte bessenstruiken, nachtschade stond. Ik op mijn kinderen moest letten dat zij bv niet zouden denken dat alle bessen rood, blauw, wit of zwart hetzelfde waren.[Die kookten nml heel wat af in de tuin]Kreeg ik zijn lessen geleerd. Idem in het bos trouwens waar we op verj.d. in grote getale vanwege een rijkelijk nazaat en aanhang door heen wandelden. Eigen kinderen inmiddels Dovemansoren, vonden het Helemaalll niet Leuk. Ik luisterde graag, volkomen nieuw voor mij.
Veldboeketten. Madeliefjes kon je eten, maar andere lieve uitziende witte bloemetjes dan weer niet, bv de LelietjesvDalen. Voor kinderen niet altijd te onderscheiden.
Zijn kennis werkt kennelijk door naar zijn achterkl.kinderen.
Twee weken geleden zegt jongste kleind.: kijk omi, mooie paddestoel he? Ja, de echte rood met witte stippen, ja Die, waar ook die kabouter op heen en weer zat te wippen.
Vervolgend: mag jij niet plukken hoor, die is giftig. Was ik ook niet van plan M, want hij staat er zo mooi te staan. Maarrr hoe weet jij dat? Van mamma.
Kennis overgedragen en gelukkig Indruk gemaakt.
We hebben de paddestoel wel eventjes staan bewonderen. Natuurlijk Daaagggg kaboutertjes geroepen, wij gaan wentelteefjes eten. Liedje zingend. Ze waren vast naar de Kabouterschool, niemand zei nml iets terug, ook Spillebeen niet.

Rick

@ R. Wasson, #5:

“Mycofobie” in bepaalde gebieden is volgens mij gemakkelijk te verklaren als je naar het verspreidingsgebied van de groene knolammoniet kijkt. Als je kleine kinderen hebt, moet je hier extra op letten, en die rot dingen (en zwammen die er op lijken) groeien echt overal op dit moment.

Wat mij betreft is het wantrouwen jegens wilde paddestoelen (moet u dat echt omschrijven alsof het een psychische afwijking is?) meer dan terecht, die dingen zijn levensgevaarlijk.

Raafje

@Ana: de verdwijning van o.a. de cantharel uit Nederland heeft weinig te maken met plukken, maar juist heel veel met stikstofoverbemesting van de bodem o.a. als gevolg van de intensieve veehouderij. Zie o.a. Jansen & Dobben 1987, Rühling & Tyler 1991, Arnolds 1988. Dit verklaart ook hoe het kan dat in landen als Oostenrijk, Polen, Litouwen, Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten (om er een paar te noemen) ondanks massaal en intensief plukken de cantharel nog altijd ruimschoots voorkomt.

Hoewel we nog altijd relatief weinig weten over de ecologie van zwammen, wordt er nog al te vaak en te makkelijk geroeptoeterd dat overmatig plukken dé oorzaak van de achteruitgang van bepaalde soorten in Nederland is, terwijl we een aantal zaken nu juist wél goed weten. Bijvoorbeeld dat paddenstoelen kieskeurig zijn m.b.t. hun habitat (wat nu eenmaal voor veel soorten geldt; zowel flora als fauna) en dat we die habitat in de afgelopen 60 jaar structureel vernietigd, verarmd en overbemest hebben.

Nu lijkt het me wijs om soorten die het moeilijk hebben te ontzien in jaren dat weinig vruchtlichamen gevormd worden (zoals ook veel soorten fruit en noten kennen paddenstoelen ‘mastjaren’ waarin grote aantallen vruchtlichamen gevormd worden, terwijl in andere jaren de ‘opbrengst’ matig is; 2010 is zo’n mastjaar; geniet ervan). Ook in ‘rijke’ jaren is het verstandig om wat vruchtlichamen achter te laten en dus niet alles weg te plukken, zodat de soort zich kan verspreiden.

Maar daarvoor is primair vereist dat de habitat voor soorten als de cantharel wordt bijgevormd en hersteld. Hiervoor is uiteraard maatschappelijk draagvlak nodig, en persoonlijk denk ik dat een gezonde ‘plukcultuur’ daar aan bijdraagt. Wie geen paddenstoelen plukt of graag geniet van een portie wilde paddenstoelen, zal soorten als de cantharel missen. Maar zodra we bekend worden met de culinaire toepassing van soorten die in het wild voorkomen, zullen meer mensen zich gaan inzetten voor een gezonde symbiose tussen economische en natuur.

van den Berg

@ 14 Joost

De Flora- en faunawet beschermt op geen enkele wijze paddestoelen. (De journalisten schrijven vaak maar wat op!). Het plukken van paddestoelen kan nooit een overtreding zijn van de ff-wet. En paddestoelen worden door geen enkele wet beschermd.

Paddestoelen kun je plukken als ze groeien op eigen grond of als je toestemming hebt van de eigenaar. Als het gemeentegrond is dat is de APV van toepassing. Staat hier niets in over het plukken van paddestoelen: ga je gang! De politie kan je niets maken. Als het particuliere grond betreft en je plukt zonder toestemming van de eigenaar dan betreft het een economisch delict. Niets meer en niets minder.

Tot zover de juridische gevolgen van paddestoelen plukken. Zelf ben ik ook een gepassioneerd paddestoelenplukker!

van den Berg

@ raafje: “Maar daarvoor is primair vereist dat de habitat voor soorten als de cantharel wordt bijgevormd en hersteld. Hiervoor is uiteraard maatschappelijk draagvlak nodig, en persoonlijk denk ik dat een gezonde ‘plukcultuur’ daar aan bijdraagt. Wie geen paddenstoelen plukt of graag geniet van een portie wilde paddenstoelen, zal soorten als de cantharel missen. Maar zodra we bekend worden met de culinaire toepassing van soorten die in het wild voorkomen, zullen meer mensen zich gaan inzetten voor een gezonde symbiose tussen economische en natuur.”

Hier sluit ik mij volledig bij aan!

Joan Luijt-Verheij

gelukkig geen hysterissch verhaal over giftige paddestoelen zoals het voedingscentrum ons weer eens betuttelde
als mycoloog is er voor mij iets dubbelzinnigs aan het paddestoelen plukken maar
a
zelfs de vliegenzwam is eetbaar, je gaat er wel van hallucineren, in Rusland koken ze er soep van en mannen gaan er gezellig een weekendje buiten slempen met die soep, ik zou het maar niet doen toch…
de vliegenzwam heet vliegenzwam omdat het rode vlies bestrooid met suiker een probaat vliegendoodmiddel is
b
je mag best paddestoelen plukken, bij de meeste soorten is dat niet verboden, gewoon een paar om kinderen te laten zien hoe mooi en verschillend ze zijn
c
een maaltje niet beschermde paddestoelen plukken om op te eten is niet verboden, wel uitroeien zoals groepen Polen en andere Ooseuropeanen doen. Uiteraard wel met kennis van vooral de giftige knolamaniet. Hieraan ga je echt dood.
d
plukken is niet het beleid van de mycolgische vereniging, waar ik lid van ben, jammer maar helaas