Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Onbegrepen vetzuren

Dat er ooit een wereld moet hebben bestaan waarin iedereen zijn leven helemaal kende en begreep. Wist hoe een huis te bouwen, vuur te maken, een kar te repareren, een bok te schieten. Ook wist welke kennis er bestond en hoe nuttig die was. Het is onvoorstelbaar. Als wij op de lichtknop drukken, weten negen van de tien van ons al niet echt wat maakt dat we licht krijgen – ja, we zeggen ‘elektriciteit’, maar desgevraagd weten we daar niet veel over te vertellen.

En dan spreek ik nog niet over de computers die ons omringen. Of over al die kennis die we onbegrepen herhalen: dat omega-3 vetzuur zo goed voor ons is. En dus slikt Jan en Alleman visoliepillen, want die zijn ‘goed’, maar waarom of waarvoor ze zo goed zijn? Tja. Laatst las ik iets over het omega-6 vetzuur GLA dat zorgt voor de aanmaak van prostaglandine en dat is ‘goed’. GLA is een essentieel vetzuur. Wie er een tekort aan heeft (geen idee hoe je dat vaststelt) zou een vetzuursupplement kunnen nemen, maar zou ook voldoende eierdooiers, haver, orgaanvlees en vette vis kunnen eten.

Ha! Orgaanvlees! Elke aanmoediging, hoe onbegrepen ook, om dat te eten is bij mij welkom. We eten het te weinig in Nederland, maar daar ga ik nu niet over zeuren, want zeuren helpt niet, maar lekker klaarmaken helpt wel.

Ik had daartoe een stukje zwezerik en een stukje biefstuk uit de diepvries gehaald – min of meer noodgedwongen, want het vlees moet op.

Zwezerik is niet moeilijk klaar te maken maar het is even gepruts omdat er vliezen omheen zitten. Het makkelijkste is om een stukje zwezerik eerst te blancheren. Dat betekent: in koud water leggen en verwarmen tot het water kookt, niet langer. Spoel de zwezerik dan onder de koude kraan af en neem een heel scherp mes. Daarmee snijd je een stukje van het vlies los en trekt het er zoveel mogelijk af. Dit moet steeds herhaald worden, het vlies zit ook in de plooien, net als bij hersenen.

Een stel hersenen kun je gewoon onder de stromende kraan ontvliezen, met zwezerik is dat moeilijker.

Verder is het een fluitje van een cent. Zwezerik is het lekkerste als-ie hard maar kort gebakken wordt, van buiten krokant, maar van binnen zacht.

Zwezerik en biefstuk met mosterdsaus

  • 300g biefstuk
  • 250 g zwezerik
  • 20 g boter
  • 3 el marsala of madeira
  • 80 ml zure room
  • 1 dessertl scherpe mosterd

Verwarm de oven voor op 100 graden. Laat de biefstuk op kamertemperatuur komen. Snij de zwezerik in plakjes. Verwarm een klontje boter op hoog vuur in een koekenpan, als de boter middenbruin is gaat de biefstuk erin.

Goed door de pan bewegen. Draai de biefstuk na twee minuten om. Doe de zwezerik ook in de pan en schep hem om tot-ie bruin is aan alle kanten.

Bestrooi het vlees met peper en zout. Draai het vuur laag en schep de zwezerik op een schaaltje, zet dat in de oven. Laat de biefstuk nog een minuutje bakken, wikkel hem in aluminiumfolie en leg hem ook in de oven.

Giet de marsala in de braadboter en laat even bubbelen. Haal de koekenpan van het vuur. Roer de mosterd en de zure room door elkaar en roer dat geheel door de braadjus. Zet de pan terug op het vuur en laat even inkoken. Breng op smaak met peper en zout en proef of er bijvoorbeeld nog een drupje citroen in moet.

Snijd de biefstuk in dunne plakjes, giet het vocht dat eruit komt bij de saus. Leg de plakjes biefstuk op de warme schaal van de zwezerik en giet de saus over dit alles heen.

Een koninklijk maaltje, en eh, je eet gezonde omega-6 vetzuren.

Geplaatst in:
Hoofdgerecht
Lees meer over:
biefstuk
boter
madeira
marsala
scherpe mosterd
zure room
zwezerik

14 reacties op 'Onbegrepen vetzuren'

José

Wat is eigenlijk een zwezerik zolang die nog in een lichaam zit?

Veronica Cramer

Mijn eerste moeilijkheid met zwezerik. Van welk beest wil ik dat. Kalf of rund? Ik dacht alleen van kalf en dan ook nog een organisch gevoederd kalf zonder groei hormonen. Moet ik praten met mijn kinderen, die zijn daar los op.
Het heeft mijn interesse omdat het (1960ties), tot mijn grote verbazing, haar keuze was voor een maaltijd buitenshuis, 2 dagen later. ‘t Behoorde thuis niet tot zondagseten.
Later heb ik het nog wel thuis bereid want ik vond het lekker. Mijn recept is uit de ouwe doos, maar heeft voordelen.
Ik hou ervan de smaak van de zwezerik zoveel mogelijk te behouden. Dat kan wanneer je de zwezerik blancheert, afspoelt en dan met zout en de kruiden plus water zodat het net onderstaat in 20 minuten heel zachtjes gaarkookt. De zwezeriken uit de pan nemen. Dan neem je twee planken. 1e plank, stukje parchment papier, zwezerik, parchment papier, 2e plank en daarop de Bijbel of het gewicht van de klok. Wanneer de zwezerik is afgekoeld het vet en de vellen zoveel mogelijk verwijderen.
Beetje paneren. Ik haal de zwezerik door losgeklopt ei + 1 eetlepel melk pan paneren met 2 beschuiten. Dan in bruine boter heel vlug bruinbakken.
Dan pas de zwezerik schuin in dikke plakken (2cm) snijden. Leg het bij deftig eten terug in oorspronkelijke vorm in het midden van een voorverwarmde schotel bovenop verse toast.
Vergeet de jus niet en geef er fijne groenten bij en een gebakken aardappeltje.

Veronica Cramer

Add:Moeders keuze.

Tonny

Kruid vlees altijd voor het bakken, probeer eens beide manieren en proef!

yuri halberstadt

Geachte mevrouw de Vos,
Een compliment met de titel van uw recept voor biefstuk met zwezerik. Deze is zeer toepasselijk, want u begrijpt inderdaad niets van vetzuren. Eet men het gerecht wat u zo smakelijk beschrijft (ook hiervoor een compliment, ik ben gepassioneerd eter en koker) dan krijgt men een enorme dosis verzadigde vetten binnen, waarnaast ook enige omega-6 vetzuren. Deze laatste zijn weliswaar ‘gezond’, maar ook ‘ongezond’ wanneer men teveel binnen krijgt in verhouding tot andere essentiële vetzuren. En dáár wringt hem de schoen: vrijwel iedereen die gewoon eet wat hij voorgeschoteld krijgt, onder andere door u, eet teveel omega-6 vetzuren (met name uit plantaardige oliën anders dan olijfolie, alsmede uit margarines e.d.). Deze onbalans zorgt voor veel gezondheidsproblemen. Het zou u sieren indien u zich daar enigszins in verdiept, alvorens kreten te slaken als “je eet gezonde omega-6 vetzuren”. Voor de rest niets dan goeds over uw kook-column. Succes, mvg., Yuri Halberstadt (Wijn- en olijfolie-handelaar te A’dam)

Veronica Cramer

Yuri, wie consumeert er in vredesnaam nog margarine? Dat is een door de reclame ontworpen product.
Overal echte boter voor gebruiken. Schrapen op de boterham, veel hoeft niet. Spaarzaam, samen met olijfolie gebruiken om in te bakken omdat olie nu eenmaal heter mag worden. Spaarzaam omdat er niet meer nodig is om wat jus te krijgen uit het aanbaksel.

Frans

@ Veronica Cramer, voor het eerst dat ik een recept tegenkom waar een bijbel aan te pas komt, waar God’s woord al niet goed voor is.

Ab van Stallant

Ik vind dit wel een heel onduidelijke en wat mij betreft ook niet na te volgen beschrijving van de handelswijze, met name dit:
“Draai de biefstuk na twee minuten om. Doe de zwezerik ook in de pan en schep hem om tot-ie bruin is aan alle kanten. Bestrooi het vlees met peper en zout. Draai het vuur laag en schep de zwezerik op een schaaltje, zet dat in de oven. Laat de biefstuk nog een minuutje bakken, wikkel hem in aluminiumfolie en leg hem ook in de oven.”
Zou het niet beter zijn om de biefstuk en de zwezerik in een aparte pan te braden? Stel dat je op de hier aanbevolen wijze tien minuten doet over het bruinen van de zwezerik en het bestrooien met peper en zout (welk vlees?), dan is de biefstuk ondertussen wel overgaar en aan een kant aangebrand.

MDJ

Hmm… als mevrouw de Vos al niet weet hoe electriciteit gemaakt wordt dan zal ik dit gerecht ook maar niet proberen. Want dan zal waarschijnlijk ook niet zeker weten of een stuk vlees dat direct verbonden is met het lymfatisch systeem en daarmee een grote rol speelt in de immunologische afweer van een dier wel werkelijk gezond is. Jammie, een virus processing-plant in je pan!

M.

anne uuldersma

Veronica C, wie consumeert er in vredesnaam nog margarine?
Ik dus, met plezier en lekker ook. Latois margarine ontdekt. Gebruik ik naast olie-soorten.
Deze hoef je Ook niet te schrapen op je boterham.

Pim

@ Veronica Cramer

“Mijn eerste moeilijkheid met zwezerik. Van welk beest wil ik dat. Kalf of rund?”

Rund & kalf is hetzelfde. Zwezerik is een ‘groeiklier’ (lymfatisch zoals hierboven), die bij hart/hals zit in jonge dieren. Ook mensenkalfjes hebben er een (alle zoogdieren). Als ‘kalf’ dus ‘rund’ wordt verdwijnt de zwezerik ook.

Th.

Als mijn ouders in de jaren 50 zwezerik wilden eten moesten ze dit speciaal aan de slager melden. Dan gooide hij de zwezerik na het slachten niet weg. De zwezerik kregen mijn ouders voor niks……

Jadwiga de Bock Majewska

hartelijk dank Marjoleine de Vos,voor uw column met recept en voor leuke alle reacties van lezers, dat samen is leerzaam voor mij,
hartelijk dank

Emi Grant

Ergens las ik vorig jaar,dat margarine slechts één molecule verwijderd is van plastic en ik heb nog geen groot genoege honger,om recycled boodschappen tassen te gaan eten.Op de dag dat ik op de boot stapte in 1954,om naar Canada te emigreren besloot ik nooit margarine meer te eten,ongeacht welk merk.De armoede dwong ons vroeger,om margarine te eten,want onze boter werd naar Rusland geëxporteerd ver onder de prijs,waar wij die voor konden kopen.Ik heb altijd roomboter gegeten sindsdien en liefst ongezouten,zodat ik de boter ruimschoots kan smeren en goed kan proeven.
Wat betreft dit recept,dat ga ik zeker proberen.Het is duidelijk genoeg,om dat met de gegevens klaar te krijgen.Men moet genoeg voorstellingsvermogen hebben,om met wat experimenteren een geslaagde maaltijd op tafel te kunnen zetten.Wel doe ik altijd het vlees eerst inwrijven met zout,peper EN nootmuskaat.De gezondheidsfactor speelt voor mij geen hoofdrol.Sommige mensen eten,om te leven en anderen leven,om te eten.Bij die laatste groep hoor ik.I like to enjoy my food,not endure it.Als mij het water in de mond komt staan als ik een recept lees,dan print ik het meteen uit en sla het tegelijk op in m`n receptenfolder op de computer.