Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Blozende appeltjes van goud

Tomaten kopen is  moeilijk. Er zijn verschillende soorten te krijgen, maar soms lijken het net sierpompoenen: het enige verschil is het uiterlijk. Aan smaak doen ze überhaupt niet.

Het verschil zit hem ook in de naam natuurlijk – we hebben tegenwoordig tomaten die zo veelbelovend zijn dat ze door de groenteboeren pomedori’s genoemd worden, een verbastering van het Italiaanse woord voor tomaten, pomodori, wat weer is afgeleid van het appelige dat tomaten vroeger schenen te bezitten: pomo d’oro, gouden appel. Eerdaags zal wel wetenschappelijk vastgesteld worden dat Eva Adam een tomaat probeerde aan te smeren. Meestal houdt men het nu trouwens op een granaatappel, niet op een sappige Elstar.

Behalve de pomedori’s, die over het algemeen wat ovaal zijn en redelijk droog en die ook onder hun eigen naam, ‘roma’, worden verkocht, hebben we het wonder van de Hollandse tomaat, die er goed in slaagt een blozend uiterlijk te combineren met volstrekte nietszeggendheid; de vleestomaat, het woord zegt het al; de cherry- oftewel kerstomaat, geheimzinnig genoeg ook wel ‘sherrytomaat’ genoemd, die vaak, maar helaas niet altijd, smaak heeft. En, geschenk uit de hemel, de Tasty Tom, ook zoet, vaak aan de tros (hoewel die tros dikwijls niet meer dan een verkooptruc is om smaak te suggereren).

Oh ja, en nu zijn er ook de coeur-de-boeuftomaten, ‘runderharttomaten’ die van buiten al partjes lijken te hebben en die heel vlezig zijn.

Eigenlijk geldt voor al die tomaten: ze zijn lekker als ze rijp zijn.

Dat geldt trouwens voor meer dan tomaten. Voor alles en iedereen.

Nu de tomaten rijp zijn heeft het zin veel soep en saus te maken en die in te vriezen voor als het straks ineens weer winter is geworden. Maar we moeten zeker niet vergeten ook gewoon een beetje te genieten van de tomaat zoals-ie is.

Dus tomatensalade eten en  plakjes tomaat op een boterhammetje met kaas met misschien een likje mayonaise.

En tomatenstamppot maken natuurlijk. Hoe een Hollandse jongen frivool kan zijn. Ideaal te maken met goed rijpe Hollanders die in stukjes gesneden niet zozeer gestampt worden, als wel luchtig door een romige aardappelpuree geroerd, nadat we ons best hebben gedaan om de zaadjes en het sap zoveel mogelijk te verwijderen. Wie wil mag ook best wat kruiden door de stamppot roeren: veel fijngesneden bieslook, wat gehakte citroentijm en of lavas. Een paar plakjes uitgebakken ontbijtspek eroverheen kruimelen – klaar.

Maar dat is geen recept. Dit wel. Voor een tomatensalade is deze romige dressing een vondst, van Simon Hopkinson, een van de betere Engelse kookboekenschrijvers. Dus niet denken: bwgh wat saai. Gewoon even maken.

Tomatensalade met romige basilicumdressing (voor 4 personen)

  • 3 el witte wijnazijn
  • 4 el warm water
  • 1,5 dl slagroom
  • 1 dl extra vergine olijfolie
  • snuf suiker
  • klein bosje basilicum
  • 8 rijpe Hollandse tomaten

Snijd de tomaten in plakken, haal wel even het harde wittige stukje bij het kroontje eruit. Hak de basilicum redelijk fijn.

Klop met een garde de wijnazijn, water, zout en peper goed door elkaar. Klop de room, olijfolie en suiker erdoorheen en roer de basilicum erdoor.

Leg de plakken tomaten op een groot bord, bestrooi ze met wat zout en peper en lepel de dressing erover. Druppel er nog wat olijfolie overheen.

Geplaatst in:
Voorgerecht
Lees meer over:
basilicum
Hollandse tomaat
slagroom
suiker
water
witte wijnazijn

7 reacties op 'Blozende appeltjes van goud'

Menno Nijkerk

Marjoleine, je blijft een optimist :-) Rijpe tomaten zijn niet zo makkelijk dichtbij te vinden. Op de biologische markt en bij de reguliere groenteman zijn het over het algemeen toch harde, nog niet knalrode, onrijpe tomaten waarvan je moet hopen dat het thuis nog wat wordt. Vanmorgen een “kistje” 5 kg. trostomaten gekocht waarvan het minstens 10 minuten in kokend heet water duurt voor je het velletje er af kunt trekken. Ik denk toch dat de handel zo benauwd is voor bederf dat ze die onrijpe rode bollen die voor tomaten doorgaan maar in de verkoop nemen. Bij de supermarkt moet je al helemaal niet komen. Prijs je gelukkig daar op het platteland waar je er kennelijk wel in slaagt rijpe exemplaren te kopen. Ons zit je er alleen maar lekker mee te maken…….Het zijn alleen de Tasty Toms die redelijk rijp zijn en smaak hebben, maar omdat ze klein zijn is het voor soep en sauzen een hels karwei om ze te pellen.

Sybilla van der Laan

Vroeger wist ik nog waar het over ging als ik het woord Tomaten hoorde. Heerlijke vruchten voor op brood met zout of suiker. Lekkere plakjes en niet te veel sap. Ha-Ha, in de supermarkt is het een rommeltje geworden. Er zijn: snoeptomaatjes (doet mij denken aan van die harde snoepjes) trostomaatjes, soeptomaten, vleestomaten, maar ik koop ze niet omdat ik gruwel van die knikkerachtige tomaatjes. Bij elke tomaar veel te veel sap en weinig vlees. Nou, dit is dan mijn onbeduidende reactie!!

Cindy

Beste Menno,

Tomatenzaadjes gekocht, gewoon een normale Hollandse soort, uitgezaaid en 1 plant in mijn kas geplaatst. (Die heeft niet iedereen, dat begrijp ik)Twee planten in grote potten op de deel. Tomaten in de kas zijn super van smaak en kleur. De tomaten op de deel komen ook op, maar gaat iets langzamer. Heb ik straks daar nog tomaten van als de plant in de kas geruimd gaat worden. Je hoeft geen grote tuin of balkon te hebben voor een tomatenplant met een goede oogst.(lees smaak, kleur en opbrengst). Ik heb voor de plantenbakken de Tasty Tumblin Tom’s als zaad gekocht, maar dat is werkelijk een nepper: de smaak is zoet, maar de schil is keihard en laat weer een bittere nasmaak achter. Yellow pear is melig. Marmande is alleen geschikt om sugo oid te maken. Voor volgend jaar zaden in USA besteld: een zoete soort met een normale afmeting en natuurlijk de tomaat die ik er nu in heb staan. Dus wat ik je eigenlijk wilde laten weten: smakelijke tomaten kun je zelf ook kweken, zonder al te veel moeite.

een vriendelijke groet, Cindy

Daniel Singelenberg

Beste Marjoleine,

Wat een flauwekul in je stukje, over dat “appelige dat tomaten vroeger schenen te bezitten”..
Weet je dan niet dat de eerste tomaten die in Italië in de zestiende eeuw werden gekweekt gewoon van de GELE soort waren, zoals je óók gele paprika’s hebt, en DAAROM “pomodoro” werden genoemd, vanwege de UITERLIJKE gelijkenis met gele appels? Dat had met een “appelsmaak” helemaal niets te maken! Een rectificatie in je rubriek lijkt me op z’n plaats..

Ton Wichers

Geachte mevrouw De Vos,

Wat fijn dat de heer Singelenberg u zo goed kent dat hij u mag tutoyeren en u mag wijzen op grove fouten in uw stukjes. Is hij uw oud-hoofonderwijzer? In uw stuk meen ik overigens te lezen dat u, precies zoals uw criticus u voorhoudt, schrijft dat de naamgeving van de pomodoro wijst op de vroegere gelijkenis met een (geel)gouden appel. Daarmee hebt u geloof in niet het oog op het innerlijk van de vruchten, maar op het UITERLIJK. Ik vrees dat we moeten vaststellen dat Daniel niet goed kan lezen. Maar misschien kookt hij wel geweldig.
Met vriendelijke groet,
Ton Wichers

Menno

@Cindy,
Bedankt voor het opbeurend advies. Ik zal het volgend jaar weer proberen. Niet in een kas, wanrt die heb ik inderdaad niet meer, maar misschien lukt het wel iets met een stuk glas te fabriceren.

Daniel Singelenberg

Wie speelt hier nu voor oud-hoofdonderwijzer?
Als Menno de eerste bijdrage in deze tomatenreeks nog even voor ogen houdt, ziet hij dat daar óók al getutoyeerd wordt..Bovendien presenteert Marjoleine zich nadrukkelijk steeds met haar vóórnaam, en ben ik stellig heel veel ouder..
Verder moeten we vrees ik vaststellen dat wat het kunnen lezen betreft hier de pot een beetje de ketel aan het verwijten is..Er wordt namelijk nergens in het stukje vermeld dat die tomaten vroeger geel waren, en met “appelig” wel degelijk een suggestie van smaak gewekt. En wat de niet ter zake doende verwijzing naar mijn kookkunst betreft: daar zou Menno Wichers nog wel ‘ns van kunnen staan te kijken..