Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Huldigen met verse laurier

Bij huldigen denk je aan lauwerkransen. Hoe heerlijk zou het zijn, een krans van verse laurier op een hoofd te drukken. Alles met verse laurier is heerlijk. Het was een enorme ontdekking, ooit, dat laurier werkelijk een geur had. Dat had ik nooit echt begrepen van de gedroogde laurierblaadjes die ritueel in de bouillon gingen. Gedroogde kruiden en specerijen stonden in keukenkastjes langzaam tot poeder en stof te verdrogen, ze smaakten naar weinig.

Specerijen zijn wel bewaarbaarder dan gedroogde kruiden. Even voor de duidelijkheid: specerijen zijn dingen als bessen en zaden en noten. Dus kruidnagels, jeneverbessen, nootmuskaat, komijn enz. Kruiden zijn de planten zelf: peterselie, koriander, dragon, lavas, munt enz.

De zaden van zulke planten – korianderzaad bijvoorbeeld – heten dan weer specerijen. Specerijen zijn al droog. Maal je ze, dan gaan geur en smaak na een poosje achteruit. Daarom heeft het zin om specerijen in hun complete vorm te kopen, dus als zaad en nagels en bes, en ze voor gebruik te malen in een specerijenmolentje of in de vijzel.

Gedroogde kruiden is een ander verhaal. Eigenlijk, maar dat is wellicht een wat al te radicale opinie, geloof ik dat het überhaupt geen zin heeft om gedroogde kruiden in potjes te hebben, met één uitzondering: oregano.

Alle andere kruiden worden wel gedroogd, en met moderne technieken blijft er dan nog verrassend veel van de smaak en de geur behouden, maar het frisse en krachtige ben je kwijt. Dragon uit een potje smaakt makkelijk naar zeepsop, rozemarijn naar dennenaalden, peterselie naar niets, dille óók naar zeepsop.

Beter is om kruiden diep te vriezen, vooral salie, tijm en rozemarijn laten zich uitstekend in doosjes in de diepvries bewaren. Maar ik doe het ook met bossen dragon, peterselie, dille enz. omdat je anders in de winter zonder zit. Het nadeel is wel dat ze na ontdooien slap zijn, dus je moet ze bevroren fijn hakken en ze dan direct in de saus gooien, waarbij geldt: hoe wateriger de saus, hoe minder zinvol om er kruiden in te doen. Vet bindt de smaak van een kruid: bak je even wat basilicum in de olie dan heb je basilicumolie. Kook je basilicumblaadjes in water dan heb je voornamelijk groen water.

Dit alles naar aanleiding van huldigen en laurierblaadjes. Wat ik zeggen wilde: een laurierplant kan prima als kamerplant dienen. Je hebt dan bovendien altijd heerlijke geurige laurierblaadjes als je iemand wilt huldigen. Of als je kort gemarineerde, verse ansjovisjes wilt maken als onderdeel van een tafel met antipasti.

Kort gemarineerde ansjovis

1 pond verse ansjovis
een paar verse laurierblaadjes
3 lente-uitjes
4 takjes verse tijm
sap van een halve citroen
2 el olijfolie

Maak de ansjovisjes schoon en fileer ze. Dat gaat heel makkelijk: met een duim door de buikholte haal je de ingewanden eruit. Pak het kopje met een hand en breek het af, zo kun je in een moeite door ook het graatje eruit halen. Breek het staartje af.

Dep de filets droog en leg ze met het vel naar boven op een platte schaal. Besprenkel ze met het citroensap, pers de andere citroenhelft ook uit als er te weinig citroensap is – elk filetje moet er wat van krijgen. Laat ze tien tot twintig minuten afgedekt in de ijskast staan.

Neem dan een andere schaal, besprenkel die met olijfolie en wat zout, leg daar de laurierblaadjes in en leg daar de ansjovis op. Bestrooi met wat zout en met de tijm en snipper er de lente-uitjes overheen.

Dek af en laat nog tien minuten staan. Nu kunnen ze gegeten worden, bijvoorbeeld met geroosterd brood erbij.

Geplaatst in:
Bijgerecht
Voorgerecht
Lees meer over:
ansjovis
citroensap
laurierblad
lente-ui
tijm

13 reacties op 'Huldigen met verse laurier'

Bosbes

Verse kruiden invriezen gaat beter als je ze niet eerst fijnhakt. Doe een bos verse kruiden met stelen en al in een ruime zak in de vriezer. Haal de zak er na een dag (of een paar uur) uit, laat de kuiden in de zak, verkruimel de blaadjes met je handen. Open de zak en hal de stelen eruit. Klaar!

Lizet

Mooie indeling in kruiden en specerijen.
Zitten we nog met wat restgroepen: de wortel en de bast, zoals gember of galanga, en kaneel of kassia.
Specerij? En hoe zit dat dan met peterseliewortel en kervelwortel?

Marjoleine de Vos

Basten zou ik ook tot specerijen rekenen, want droog. Peterseliewortel tja, dat is een goede vraag, want je bent geneigd te denken: groente. Maar gember en galanga groente noemen voelt vreemd. Enfin, niet alles hoeft helemaal sluitend te zijn hè. Wortelen zijn blijkbaar veelzijdige dingen.

Bart van der Kolk

Dag Marjoleine, mijn vraag: waar vind je nog verse ansjovis? Kom regelmatig op de Albert Cuyp in A’dam, maar meestal nul op request.. Behalve bij de Turk die ze verkoopt als ‘hamsi’, maar is eigenlijk sprot, en vrijwel altijd diepgevroren. Ik ben verzot op ansjovis, maar het is echt moeilijk om er aan te komen! (behalve in blik, in overvloed…)Was 1 keer bij Smidt zeevis in Ijmuiden, die had het wel, maar bijzonder duur..

Lizet

Peterselie- en kervelwortel toch meer smaakmakers dan groente, althans zo gebruik ik ze. Helemaal kloppend hoeft niet, maar het zou een geweldige stap vooruit zijn als iedereen jouw indeling (of in ieder geval dezelfde) ging hanteren. Dat scheelt veel misverstanden.

S. van Hest

‘Kruiden’ zijn plantendelen van groene, kruidachtige planten. Die verkoopt men ook gedroogd.

Specerijen zijn altijd gedroogd, en bestaan vrijwel nooit uit groene plantendelen. Uitzondering hierop is… laurierblad. Da’s een specerij en geen kruid. (Ook geen kruidachtige plant maar een boom.)

Specerijen kunnen hun oorsprong hebben in boombast (kaneel, kina), zaadrokken (foelie), pitten (nootmuskaat), noten (kemiri), zaden (anijs, komijn), bloemknoppen (kruidnagel), bessen (peper), zaden (komijn), vruchtjes (kardamom), zaadpeulen (vanille), blad (laurier, sansho) of wortels (galanga, zoethout).

S. van Hest

Oh, en natuurlijk saffraan, de gedroogde stampers van een krokussoort.

Jans

@ Bart van der Kolk: Was zaterdag op de markt in Groningen en moest aan deze post denken: ansjovis was bij bijna elke visboer te krijgen.
Wellicht seizoensgebonden en dus nog eens de Albert Cuyp proberen nu?

marjoleine de vos

Dank S. van Hest – laurierblad zou ik inderdaad altijd tot de kruiden hebben gerekend, wegens groen van een plant. Maar een laurier is inderdaad een boompje en geen kruidachtige plant. Lichtelijk circulaire definitie trouwens: een kruid komt van een kruidachtige plant. Maar iets beters valt er niet over te zeggen.

C. de Vries

Dag mevrouw de Vos,

Mijn vraag is dezelfde als die van Bart van der Kolk. Ik ben vier viswinkels langs gefietst in Scheveningen, en geen van allen hadden verse ansjovis. Ik heb uiteindelijk maar een potje anjovis in olie meegenomen… Volgens de visboer zijn ze eigenlijk maar tussen mei en juni vers te verkrijgen. Volgens de groenteboer bij mij om de hoek, is verse laurier daarintegen pas ‘s winters te vinden! Aangezien u dit recept in juli hebt gepost, vroeg ik mij dus af, waar vind je verse ansjovis en verse laurier gedurende de zomer?

Hartelijk dank!

Jans

@ C. de Vries.
Op de markt, bij de visboer volop verkrijgbaar hier!
(Groningen en Meppel)
Het is eigenlijk een grappige situatie, omdat ik altijd denk dat “het westen” het grootste aanbod in diversiteit heeft..en Bart (Amsterdam)zowel als u (Scheveningen) kunnen ze niet vinden.
Blijkbaar gaat er inderdaad niks boven Groningen… (en Meppel)
Verse laurier, probeer desnoods een groot tuincentrum, afdeling hippe en trendy “eetplanten” daar zie je ze soms als plant aangeboden staan.

Marjoleine de Vos

Ik sluit me graag aan bij Jans – laurier kun je als plant kopen en dan heb je gewoon altijd laurier. En ansjovis tja, de laatste keer was inderdaad in Groningen en vroeger kocht ik het altijd gewoon op de Albert Cuyp, ik heb het ook daar vaak zomers gemaakt. Ik kan hier natuurlijk moeilijk een oplossing voor vinden, dat zal de visverkoper moeten doen. Pech is het wel.

elly poldervaart

Verse ansjovis is ook in het westen geen probleem: ga naar de Haagse markt (ma, woe, vrij, zat) en zoek de 2e viskraam (vanaf de Hoefkade gezien)die heeft ze volop! de markt is vanaf HS bereikbaar met lijn 11 en 12.