Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Lekker is ook wennen aan

In de ijskast, nee in de bijkeuken, nee onder de vloer – ergens moet iets zijn dat doodgaat en stinkt of dood is en stinkt. Een walgelijke geur hangt er.
Ik speurde al naar dode muizen toen ik ineens wist wat de boosdoener was. Hij stond in de ijskast. Verpakt in folie, papier en daarna in een tupperwarebakje. De Langres. Wat een afgrijselijke stinkkaas.
Maar wat is-ie onweerstaanbaar.
We hadden het over vies eten. Of over wanneer eten je goed smaakt.
Het kan gebeuren dat wat je ’s avonds met vrienden aan tafel heerlijk hebt gevonden, de volgende dag als je in je eentje lusteloos wat naar binnen werkt, je maar matig kan bekoren.
Of andersom: de saus die in de keuken nog zo verrukkelijk was, valt aan tafel tegen.
Maar veel mensen lusten gewoon van alles niet, los van wat voor omstandigheid dan ook. Dat schrijven ze ook wel eens in reactie op deze rubriek: „Ik houd niet van ansjovis en nu heeft u alwéér ansjovis in een recept gebruikt”.
Het is moeilijk rekening te houden met alle mogelijke afkeren. Er zijn zeker meer mensen die niet van ansjovis houden, en ook een flinke groep die bij uitbreiding van niets houdt dat onder de zeespiegel leeft, zoals er ook veel mensen zijn die niet van orgaanvlees houden. En de knoflookhaters natuurlijk. Dat zijn denk ik de drie grootste weigergroepen.
Verder is er natuurlijk het eten dat ons zo vreemd is dat we er alleen met afkeer aan kunnen denken: ogen, wormen, nog levende dieren (behalve oesters, al hebben veel mensen daar ook een hekel aan). Levende wezens en hun onderdelen boezemen sneller onze afkeer in dan plantaardig voedsel, en gek is dat natuurlijk niet.
Maar ook daar is het een kwestie van gewenning, als je ergens woont waar ze als snack sprinkhanen frituren eet je ze al snel smakelijk weg.
Net zoals je moet wennen aan voor ons zeldzame combinaties. Kaneel bij vlees bijvoorbeeld, kan heel lekker zijn als je er eenmaal aan gewend bent.  In de arabisch/mediterrane keuken komt dat geregeld voor: Marokkaanse kippenpastei met poedersuiker en kaneel, Grieks-Turkse gehaktballetjes met kaneel. Die vind ik trouwens zelf ook erg, erg lekker.
Week het brood in wat melk en knijp het goed uit. Doe het met het gehakt, de eieren, de gehakte ui, de peterselie, knoflook, peper en zout, olie, komijn en kaneel in een kom en kneed goed door. Laat even staan zodat de smaken aan elkaar kunnen wennen en vorm er dan kleine gehakttorpedo’s van.
Rol ze even door de bloem en bak ze in porties in de olie bruin (ze hoeven niet gaar te worden). Hevel ze over in een ovenschaal.
Snijd de tomaten in stukjes. Doe het fijngehakte sjalotje in de pan en giet er  de wijn bij. Voeg de hele tenen knoflook toe, peper en zout,  komijn, kaneel en peterselie. Vermeng goed, doe er de tomaten bij met de suiker en roer goed. Giet de saus over de gehaktballetjes en zet het geheel 25 minuten in de oven op 200 graden.

In de ijskast, nee in de bijkeuken, nee onder de vloer – ergens moet iets zijn dat doodgaat en stinkt of dood is en stinkt. Een walgelijke geur hangt er.

Ik speurde al naar dode muizen toen ik ineens wist wat de boosdoener was. Hij stond in de ijskast. Verpakt in folie, papier en daarna in een tupperwarebakje. De Langres. Wat een afgrijselijke stinkkaas.

Maar wat is-ie onweerstaanbaar.

We hadden het over vies eten. Of over wanneer eten je goed smaakt.

Het kan gebeuren dat wat je ’s avonds met vrienden aan tafel heerlijk hebt gevonden, de volgende dag als je in je eentje lusteloos wat naar binnen werkt, je maar matig kan bekoren.

Of andersom: de saus die in de keuken nog zo verrukkelijk was, valt aan tafel tegen.

Maar veel mensen lusten gewoon van alles niet, los van wat voor omstandigheid dan ook. Dat schrijven ze ook wel eens in reactie op deze rubriek: „Ik houd niet van ansjovis en nu heeft u alwéér ansjovis in een recept gebruikt”.

Het is moeilijk rekening te houden met alle mogelijke afkeren. Er zijn zeker meer mensen die niet van ansjovis houden, en ook een flinke groep die bij uitbreiding van niets houdt dat onder de zeespiegel leeft, zoals er ook veel mensen zijn die niet van orgaanvlees houden. En de knoflookhaters natuurlijk. Dat zijn denk ik de drie grootste weigergroepen.

Verder is er natuurlijk het eten dat ons zo vreemd is dat we er alleen met afkeer aan kunnen denken: ogen, wormen, nog levende dieren (behalve oesters, al hebben veel mensen daar ook een hekel aan). Levende wezens en hun onderdelen boezemen sneller onze afkeer in dan plantaardig voedsel, en gek is dat natuurlijk niet.

Maar ook daar is het een kwestie van gewenning, als je ergens woont waar ze als snack sprinkhanen frituren eet je ze al snel smakelijk weg.

Net zoals je moet wennen aan voor ons zeldzame combinaties. Kaneel bij vlees bijvoorbeeld, kan heel lekker zijn als je er eenmaal aan gewend bent.  In de arabisch/mediterrane keuken komt dat geregeld voor: Marokkaanse kippenpastei met poedersuiker en kaneel, Grieks-Turkse gehaktballetjes met kaneel. Die vind ik trouwens zelf ook erg, erg lekker.

Gehaktballetjes uit Smyrna (voor 4 personen)

  • 1 pond rundergehakt
  • 2 eieren
  • 4 sneden witbrood,
  • geweekt in melk
  • 2 teentjes knoflook
  • 1 ui
  • 1 dl olijfolie
  • ½ bosje peterselie
  • 2 afgestreken el komijn
  • 1 el kaneel

Voor de saus:

  • 1 sjalot
  • 8 tomaten
  • 1 glas rode wijn
  • 2 teentjes knoflook
  • 2 tl komijn
  • 1tl kaneel
  • ½ tl suiker
  • peterselie

Week het brood in wat melk en knijp het goed uit. Doe het met het gehakt, de eieren, de gehakte ui, de peterselie, knoflook, peper en zout, olie, komijn en kaneel in een kom en kneed goed door. Laat even staan zodat de smaken aan elkaar kunnen wennen en vorm er dan kleine gehakttorpedo’s van.

Rol ze even door de bloem en bak ze in porties in de olie bruin (ze hoeven niet gaar te worden). Hevel ze over in een ovenschaal.

Snijd de tomaten in stukjes. Doe het fijngehakte sjalotje in de pan en giet er  de wijn bij. Voeg de hele tenen knoflook toe, peper en zout,  komijn, kaneel en peterselie. Vermeng goed, doe er de tomaten bij met de suiker en roer goed. Giet de saus over de gehaktballetjes en zet het geheel 25 minuten in de oven op 200 graden.

Geplaatst in:
Hoofdgerecht
Lees meer over:
ei
kaneel
knoflook
komijn
melk
peterselie
rode wijn
rundergehakt
sjalot
tomaat
ui
witbrood

24 reacties op 'Lekker is ook wennen aan'

Lili Tab

In de Iraanse keuken is kaneel al lang een vast ingrediënt bij het bereiden van voedsel. Meestal samen gebruikt met kardemom.

P.S. Hopelijk is de week van stinkende voorbeelden snel voorbij. Niet erg uitnodigend, Marjoleine, hoe waar ook.

Anne

Naast de mensen die niets lusten is er ook nog een groep mensen die sommige producten heerlijk vinden, maar ze niet verdragen ivm allergie of intolerantie. Gek genoeg valt je dan pas op hoe vaak er bijv. kaas in recepten wordt verwerkt, dat recept dat je zo graag zou maken maar zonder de kaas zijn finesse mist.

Lisa

Ik ken dit recept ook, maar met veel minder kaneel, een snuf(je). Omdat kaneel zo’n uitgesproken smaak heeft, proef je het heel goed. Dit lijkt me erg veel, of vergis ik mij?

Simon

Ik heb ooit in een restaurant in Noord-Frankrijk (Roubaix), foie gras gegeten die met kaneel en kruidnagel was voorbereid. Kennelijk een specialiteit van die streek.
2 – 3 hapjes was wel lekker, maar het was zo overdonderend dat ik het bord half vol heb weggeduwd, hoewel ik dol ben op Foie gras.

liesbeth

Over iets lekker vinden:
nauwelijks meer te krijgen (ook niet in recepten)maar o zo lekker: postelein!
Graag wil ik een lans breken voor deze overheerlijke groete.

Koen Eykhout

Ik houd niet van olijfolie en nu heeft u alwéér olijfolie in een recept gebruikt! Kunnen we niet eens gewoon recepten met boter krijgen??

Sorry, ik kon het niet laten. :)

rob

Beb Vuyk geeft een aantal overheerlijke Indonesische vleesrecepten met kaneel.

Maarten

Lievebeste Marjoleine,
met veel plezier lees ik je, ook vandaag, Lekker is wennen aan, en was blij verrast over wat je schreef over ‘de smaken die aan elkaar kunnen wennen’. Maar hoe gaat dat nu in zijn werk? Gaan de smaken eerst een beetje onwennig de andere kant uitkijken, waarna de komijn als eerste even naar de knoflook kijkt, de peterselie onhandig aan de eieren vraagt ‘mag ik vragen, hoe heten jullie?’ of probeer jij als kok ze een handje te helpen, door lieve woordjes te spreken en, als dat niet helpt, je stem te verheffen en te zeggen, nou kom jongens, niet zo onwennig zijn! Over deze vragen denk ik nu al zeker een uur na!

Jans

Heerlijk, kaneel bij vlees, vast ingrediënt bij de lamsstoof hier. Ik zie het in veel meer Arabische gerechten. Chocolade (ongezoet) bij vleesgerechten is ook even wennen, maar eveneens verrukkelijk. We hebben eters wel eens verteld dat we “biologische voetlook” door het eten verwerkten en vooral geen knoflook. Alleen te koop in de natuurvoedingswinkel uiteraard, en slechts bij uitzondering leverbaar. De knoflookhaters bleken de knoflook toen wel te lusten…

Toke

Ik heb het net gemaakt, kaneel is zeker niet teveel. Ik had er had wel meer zout door moeten doen dan ik gewend ben.
In de ingredientenlijst ontbreekt trouwens bij de balletjes de bloem en bij de saus de suiker en de peterselie. En moet die saus eerst gekookt worden voor toevoeging aan de ovenschaal? Waarom moeten de ingredienten anders in een pan?
Ik denk trouwens dat het lekkerder is de balletjes op te bakken na de oven bereiding en dan de saus erbij, zoals in het recept is de structuur te egaal zacht.
Maar verder heel lekker!

Arthur Kloek

Om mensen aan Vincotto te laten wennen kun je twee dingen doen. Vragen of ze een glaasje azijn willen, of vragen of ze glaasje snoepazijn (zoals jij het ooit omschreef) willen. Aan het eerste wil men eenvoudigweg nooit wennen.

Mieke

Dit is nu zo’n recept waarvan je denkt, lekker, dat ga ik uitproberen. Maar helaas, dan lees je ‘twee eetlepels komijn’ (twee eetlepels!) en in de saus ook nog. Jammer, mijn huisgenoot griezelt alleen al van de geur van komijn (hij vindt het naar oude kousen ruiken). Ik smokkel wel eens, maar hiermee durf ik dat niet aan, want dan jaag ik hem het huis uit. Mij is het ook te gortig, jammer! Gewoon weglaten, maar dan zal het gerecht zijn specifieke smaak kwijtraken. Wat kan de komijn vervangen?

Bart van der Kolk

Beste Marjoleine,

“Izmirli köfte”(Izmir heete vroeger Smyrna en was toen Grieks))wordt volgens veel Turken heel anders gemaakt: pond Lamsgehakt(echt essentieel!),stuk geroosterd Turks brood, tot kruimels vermalen, 2 tenen knoflook, 1 ui gesneden en tot pap vermalen (staafmixer), kimyion (komijn) en tarcin(kaneel) 1 theelepel, zeker niet meer!, eventueel beetje ‘pul biber’= vlokkerige hete paprika (turkse winkel). Niet door bloem rollen, geen eieren gebruiken, maar gewoon goed kneden tot je ‘kadin budu’= vrouwendijen hebt: ovale balletjes, beetje afgeplat. Op bakpapier of teflon bakschaal in hete oven (200G) bakken (keren!),tot bijna gaar.
Saus:1 ui (liefst rode of scherpe), fijngesneden, 1 eetlepel salca( is turkse rode ingedikte paprikasaus in pot of blik, 2 tomaten fijngesneden, beetje komijn, beetje kaneel, geen knoflook, maar wel ongeveer 1 tot 1,5 glas rode wijn, eventueel wat oregano of thijm. Tot dikke saus laten inkoken, vervolgens de köfte er in leggen. nog even doorkoken, en serveren met roka salade(Rucola) en Turks brood.
-Een variant is dat er ook stukken aardappel in de saus meegekookt worden.
( mijn vrouw is Turks!!)
Zo doende..

anne uuldersma

Ha, ha Marjoleine. Ik lach je niet uit, maar de Langres zo overdreven ‘Stinkend’ in het daglicht stellen?
Ik kan het mij nauwelijks voorstellen. Zo goed verpakt, gekoeld nog wel dat dat naar dode muis of id kan stinken?
Sterk Ruiken buiten de koelk., niet in folie en doosje verpakt wel. Klinkt mi milder en aardiger voor ‘Lekker Kaasje Langres’. Trouwens, door koeling gaat eten verpakt zo wie zo toch minder sterk ruiken dacht ik.

Bart van der Kolk

Over ‘stinkende’ kaas gesproken: wat te zeggen over de camembert van AH, niet die van de ‘president’, smaakt en ruikt naar niets, maar ‘le rustique’ met zo’n aardig roodwit geblokt zakdoekje erin…
2 dagen in de koelkast, en alles ruikt naar? nou, ja,
maar smaakt echt fantastisch, glaasje cider (geen engelse maar echte uit Normandië erbij…

marjoleine de vos

Even over de balletjes: dit is een Grieks recept en geen Turks dus er zullen heus verschillen zijn – er bestaan trouwens ladingen recepten voor, allemaal net weer even anders. En soutsoukakia, zoals ze in Griekenland genoemd worden, horen zacht te zijn.
Wat de langres betreft – ja die stinkt echt door de koeling heen, dat is zo gek. Precies als die rustique camembert inderdaad, die ook heerlijk is. Nu ja…

marjoleine de vos

Voor Maarten: Het ‘wennen’ van de smaken aan elkaar zie ik nu ook heel goed voor me. Beleefd en omzichtig. Nu ja, het is maar een woord, maar wel een leuk woord ervoor vind ik. Het komt erop neer dat als je aangemaakt gehakt een poosje laat staan het geheel meer homogeen van smaak wordt, en sommige smaken, zoals knoflook, ontplooien (weer zo’n woord) zich pas na een tijdje. ‘t Is eigenlijk net als op een feestje. Eerst iedereen wat stijfjes en beleefd in eigen hoekje en na een poosje is het een dolle pan.

G.J van den Pol

Bij de ingrediënten voor de saus worden suiker en peterselie niet vermeld. Toch schijnen die er in te moeten bij de bereiding. Ik zou graag de hoeveelheden hiervan weten.

Marga de Zoeten

Zou het mogelijk zijn een keer per maand (of week?) een correctie te plaatsen op de site, maar nog liever in de krant? Lezers die vragen stellen over het recept krijgen geen antwoord (zie boven).
Is het zo moeilijk voor een neeerlandicus een foutloos recept + ingredienten te plaatsen?
Nog steeds geen reactie mogen ontvangen op het recept over ‘chrein ‘.

Peter

Beste Marjoleine,

Weer zo’n top recept van jou. Het ROR Collectief heeft van jouw kooksuggestie wederom genoten. Hartelijk dank!
Peter

marjoleine de vos

De juiste hoeveelheden zijn vorige week aangepast in het recept. Ik moet toegeven dat de vraag over over chrain me is ontgaan – wat is de vraag?

Cynthia Lammertsma

.Oei,oei, Helemaal te gek recept. Ik had een kilo gehakt (voor een ander doel ingekocht), maar ik heb lekker alle ingredienten voor de koftes verdubbeld en een voorraadje gebakken. Want we zijn maar met ons twee”en, dus mijn idee was om de eerste keer de pas gebakken balletjes met een dip van zacht geroerde feta met griekse yoghurt, en een gesnipperd rood uitje erdoor, knapperig stokbrood en lekkere olijfolie erbij te doen. En dat was heel lekker (buiten, in de tuin)! De volgende dag geurde de keuken nog zo naar kaneel dat ik gewoon zin in iets zoets kreeg. Maar goed, de saus gemaakt (ja , wel even vlug een blik pomodori’s hoor) en een suikerklontje bij gebrek aan indicatie van de hoeveelheid en dat was ook prima, maar de eerste was het lekkerst. Nu zit de rest in de vriezer, en kan ik er misschien nog een variatie op bedenken. Dank!

Marga de Zoeten

Mevrouw, 3 bietjes + 1 el balsamico is te weinig vocht voor een gladde saus. Er zaten brokken biet in de machine. Nog wat balsamico en suiker toegevoegd, maar dat hielp niet. Bekend met het Engelse “horseradish cream ‘voegde ik ong. 100 ml koffieroom toe. Dat leverde een dikke saus (chutney-achtig) op. Maar nu is de verhouding m.b.t de smaken zoek. Kan u nog eens de juiste hoeveelheden vermelden?
Moet de saus voor de Smyrna gehaktballetjes eerst even stoven, voordat je het in de oven zet?
Nogmaals: jammer dat u nooit rectificaties in de krant schrijft.

Marjoleine de Vos

Geachte mevrouw De Zoeten,

Als bietjes goed gaar zijn blijven er geen stukken biet achter, dan zijn ze vrij makkelijk te pureren, ook met één eetlepel balsamico. En dus 3-4 eetlepels geconcentreerde mierikswortel. Dat is echt de bedoeling. En nee de saus voor de gehaktballetjes hoeft niet eerst te stoven, de voorbereiding duurt niet langer dan er even een saus van maken. Maar er is niets tegen om ‘m wel eerst vijf minuten te laten pruttelen uiteraard.