Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Zelf gratis je eten plukken

Nota Bene: Berenklauw kan gemene brandblaren veroorzaken. Het is zaak de plant met handschoenen aan te plukken en echt alleen de jonge scheuten. Raak het blad niet aan. De blaren verschijnen, zo waarschuwen mensen, vaak pas de volgende dag en onder invloed van zonlicht. Dus pluk niet op een zonnige dag en draag lange mouwen. Of geloof gewoon maar dat er mensen zijn die berenklauw eten…

‘Nu zullen wij ons gaan bezighouden met het grootste werk van de natuur en de mens zijn eigen voedingsmiddelen voorhouden, en we zullen hem dwingen toe te geven hoe weinig hij weet van datgene waar hij van leeft”, schreef de Romeinse schrijver Plinius in zijn Naturalis Historia en twee millennia later is het nog altijd, of weer, even waar. Het citaat is de opening van het boek Van nature van Ria Loohuizen, waar ik gisteren ook al over schreef, een boek dat een gids en een stimulans wil zijn om te weten wat er zoal aan eetbaars groeit om ons heen.

Dat is meer dan je denkt. Als je dit boek goed zou bestuderen zou je best een poosje verstopt in het bos kunnen leven, in je zelf gebouwde boomhut en er alleen als het veilig was op uitgaan om te foerageren. Zo’n kinderdroom is dat – dat je de hut die je bouwde echt zou gaan bewonen. Er zijn ook mensen die in heel wat minder romantische omstandigheden zichzelf in de natuur in leven moeten houden.

De kans dat je zoiets overkomt is denkelijk klein, maar het zou toch een goed gevoel geven om de zekerheid te hebben dat je je wel enigszins zou redden als het erop aankwam, dat je eten zou herkennen, in het bos, in de wei, langs de weg. En niet alleen in de herfst, als het eten zich tamelijk overduidelijk manifesteert in de vorm van vossebessen, bramen en paddestoelen.

In één generatie, schrijft Loohuizen, is veel kennis verloren gegaan. Dat is ook logisch, het voedsel werd en wordt in ruime hoeveelheden aangevoerd en we zijn eraan gewend geraakt al ons eten te kopen. Maar ook al is het geen noodzaak, het is wel een vreugde om ‘gratis’ te eten of anders toch een deel van je eten zelf te vinden en te plukken.

Tot mijn verrassing zag ik in Van nature dat je een plant kunt eten waar ik altijd wat angstig omheen loop: de berenklauw. Schitterend zijn ze, dat wel, met hun enorme bladeren en hun reusachtige schermbloemen die meer dan manshoog in de berm staan. Maar veel mensen zijn er allergisch voor, ze krijgen brandplekken op de huid, en het is zo’n allergie die alleen maar heviger wordt als je haar eenmaal hebt.

Loohuizen noemt dit bezwaar ook, maar ze zegt erbij dat dat alleen bij volle zon gebeurt, die jeukerigheid, en dat de jonge scheuten moeten worden afgesneden voor het blad zich helemaal heeft ontvouwen. Dan, schrijft ze, is deze plant „een van de lekkerste wilde groenten – zo subtiel als asperges”.

Ik geef het recept maar vast door, want nu is de tijd, maar ik heb het nog niet geprobeerd. Moet nog op zoek naar bereklauw die ik in eigen tuin met succes heb uitgeroeid.

Berenklauw frittata

  • 20 g boter
  • 1 sjalot, gehakt
  • 1 teentje knoflook, gesnipperd
  • handje vers afgesneden berenklauwscheuten
  • 6 eieren
  • scheutje room
  • evt. parmezaanse kaas

Neem een geëmailleerde ovenschaal die op het gas en in de oven kan. Verwarm de oven voor op 180 graden.

Snijd de berenklauwscheuten in stukjes van 4 cm. Smelt de boter in de ovenschaal op een middelhoog vuur en fruit de sjalot en de knoflook aan tot ze glazig zijn. Doe de berenklauwscheuten erbij en sauteer ze op een laag vuur gedurende ongeveer 8 minuten. Bestrooi met zout en peper.

Klop de eieren los met een scheutje room en schenk de massa bij de berenklauwscheuten in de ovenschaal. Roer alles even snel door elkaar en zet de schaal in de oven tot de eieren gestold zijn, ongeveer 15 minuten.

Snijd de frittata in punten of stukken en geef er eventueel Parmezaanse kaas bij.

Geplaatst in:
borrelhap
Lunchgerecht
Lees meer over:
berenklauwscheut
boter
ei
knoflook
parmezaanse kaas
room
sjalot

11 reacties op 'Zelf gratis je eten plukken'

annemarie

Een gevaarlijk recept. Berenklauw kan tot op derdegraads brandwonden veroorzaken. Het sap is moeilijk af te spoelen, en de blaren ontstaan pas na enige tijd (contact met zonlicht). Zie voor meer informatie http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/38308-bereklauw-uit-de-buurt-blijven-zeker-als-de-zon-schijnt.html. Deze “allergie” geldt voor alle mensen.

annemarie

Misschien worden er twee soorten verward? Er blijkt een inlandse berenklauw (Heracleum sphondylium) te zijn, die inderdaad gegeten kan worden, en waarvan de spruiten aan asperges doen denken. Op de meeste plekken staat echter de reuzenberenklauw. Deze is relatief giftig, en er wordt geadviseerd hem niet op te eten. NRC, kunt u dit verbeteren?!?

En morgen misschien een artikel over eetbare paddestoelen waarbij de giftige dubbelganger niet wordt genoemd?

Gert van der Laan

Sappen van de schermbloemigen (Bereklauw, maar ook bleekselderij) bevatten een stof (furocumarine) die door zonlicht omgezet wordt en een direct toxisch effect met brandwonden geeft. Het treft een ieder, maar vooral mensen met weinig pigment. Het is geen allergisch, maar een direct effect: geen sap van schermbloemigen op je huid als de zon schijnt is het motto!
Ik ben verder erg gesteld op de stukken van Marjoleine!

ton werkhoven

Van de gewone berenklauw kan je inderdaad de jonge stengels, waarvan het blad nog niet uitgevouwen is, eten. Ook oudere, grotere en dikkere stengels zijn eetbaar, mits geschild (met handschoenen aan). Marjoleine schrijft leuk en kookt vast heel erg lekker, maar zou zich wat meer in de natuur mogen verdiepen. De grote berenklauw is namelijk niet eetbaar en behoorlijk gevaarlijk.

gerrit wildeman

een levensgevaarlijk recept !!
Loop daarom altijd met een grote boog om de Reuzen- of Perzische Berenklauw,(Heracleum mantegazzianum) heen; hij scheidt furocumarine af , een stof die de beschermende werking van onze huid opheft tegen de UV-straling van het zonlicht, met als gevolg photofyto-dermatitis. Je voelt er niets van als het gebeurt maar een dag later verschijnen grote brandblaren, huidverkleuringen en irritaties. Vreselijke jeuk . Als 30% van je huid aangetast is kan alleen het brandwondencentrum in Beverwijk je leven nog redden. De littekens zijn blijvend.
Wel eetbaar schijnt te zijn de Gewone Bereklauw Heracleum sphondylum , maar of die lekker is ?
Eet dan maar Zevenblad , geen gevaarlijke dubbelgangers, de Romeinse legioenen marcheerden daar al prima op.

Zie ook NRC-H dd 19/20-6-2004, “Uit de klauw” van Marion de Boo.

Rick

Ik kan u uit eigen ervaring vertellen dat de gewone bereklauw dezelfde jeukende huiduitslag kan veroorzaken. En het vervelende is dat je het niet meteen merkt, pas de volgende dag begint de ellende.

anne uuldersma

Eh, wel een beetje meer dan huiduitslag Marjoleine.
Echte Brandwonden. En ik overdrijf niet want k,stond erbij en keek ernaar ahw, destijds nog niet wetend dat het zulks naar gedoe tot gevolg kon hebben.
Ook nogeens bij een kind. Dat vond ik wel het ergste.
Het punt schijnt idd te zijn, dat het in combinatie met de zon deze gevolgen heeft.
Uitroeien??? Onmogelijke taak. Ze staan nu zo,n 35j.waarvan een 25j. door de wind rond mijn huis. Het verspreid zich nml er ook nogeens lustig op los. Elk jaar knippen wij de weliswaar mooie bloei eruit. Anders schieten ze in het zaad. En dan enkel aan onze kant aangelegd bos[je].
Feitelijk een onbegonnen taak. Het zijn enorm indrukwekkende planten, toegeven. Maar, ik wil ze met 3 kleinkinderen soms rond het huis spelend en wat is nu aantrekkelijker dan het bos, liever kwijt dan rijk.

Erik Solkesz

Ik bereikte pas gisteren het eind van de krant van donderdag, en omdat mijn vrouw zojuist verzuchtte: ‘Wat moeten we nu weer eten’, zei ik dat het eten blijkbaar in de tuin groeide. Want daar staan aan de slootkant berenklauwen (ik weet niet welke variant, maar ze worden tenslotte wel manshoog). Ik ken de verhalen over brandwonden, maar wij hebben daar persoonlijk nog nooit iets van gemerkt in onze omgang met de plant die daar groeit (waarbij aangetekend dat we hem wel altijd met handschoenen aan benaderen).
Inderdaad waren er scheuten van nog niet uitgevouwen bladeren, en we hebben deze volgens het recept bereid daar alle verder benodigde ingedienten in huis waren. We kondern er geen asperges in ontdekken, eerder een hint van cocos met een bittertje. Ik moet zeggen, het smaakte prima maar we hoeven het niet iedere week te eten. Voor een volgende keer zouden we er denk ik wat kleine blokjes gebakken spek doorheen doen.
Nu hoor ik dat we dit helemaal niet hadden moeten doen? Wat ons betreft, het was een aardige ervaring en tot op heden hebben we er geen verontrustende verschijnselen aan overgehouden.
Ondertussen ben ik nu wel benieuwd hoe de varianten van de berenklauw te onderscheiden…

gerrit wildeman

Voor Erik Solkesz!
Het gaat niet om een variant,maar de Reuzenbereklauw is gewoon een andere soort. Kijk maar eens in een Nederlanse Flora.
Behalve brandblaren opdoen kan het nog veel ergere dingen veroorzaken. Een tuinier is de plant met een “draadmaaier” te lijfgegaan. Het rondsproeien van het ‘haksel’ dat daarbij optreedt en ook in de ogen kan komen heeft hem blijvend blind gemaakt.

sybrand

@ 8.
de reuzenbereklauw is de plant die hoger wordt dan de 2 meter hoge inheemse bereklauw.

maar sowieso is de reuzenbereklauw in meer of mindere mate roodbruin gevlekt op de (onder)stam.

josje schroot

Ik heb net Borscht gemaakt,nadat ik gisteren de scheuten van de reuzenbereklauw ( in de zon) geplukt had.Geen brandblaren!
Er schijnt een Russisch recept te zijn,wat ik echter niet kan vinden.Kan me iemand helpen?
hartelijk dank