Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Het geheim van bakpoeder

Het rare van kerstgebakken is dat ze zo zwaar zijn. Kerstbroden wegen kilo’s en zijn heel machtig, kerststaven zitten bomvol amandelen (als ze niet bomvol witte bonen zitten, maar dat is nauwelijks lichter) en Christmaspudding met brandybutter is goddelijk, maar vooral na een maaltijd die heeft bestaan uit wat blaadjes sla.


Dus nu de Kerstdagen voorbij zijn en we genoeg tulband hebben gegeten, schoot me ineens een taart te binnen – niet zelf verzonnen hoor, hij is van de domestic godess – die niet echt moeilijk is en die zo spectaculair oogt dat-ie wel moeilijk lijkt, en die bovendien heerlijk is zodat je wel gek zou zijn als je ‘m niet maakte, nu het toch vakantie is.

Oh, hij is zo mooi en zo lekker.

De voorschriften zeggen dat je én bakpoeder én wijnsteenzuur én dubbelkoolzure soda moet gebruiken. Ik begrijp eerlijk gezegd niet helemaal goed waar dat voor dient, ook niet na enige studie. Bakpoeder bevat natriumbicarbonaat (= dubbelkoolzure soda oftewel zuiveringszout) en een zuur om te bewerkstelligen dat het deeg rijst tijdens het mengen en nog een keer tijdens het bakken. Misschien is er voor een extra halve theelepel dubbelkoolzure soda gekozen in plaats van voor meer bakpoeder omdat het beslag citroensap bevat, dat reageert met de soda zodat er geen extra zuur nodig is? Meer kan ik niet verzinnen. Maar ik denk zomaar dat als iemand geen dubbelkoolzure soda in huis heeft en het gewoon met 1½ theelepel bakpoeder doet, er ook niet zoveel aan de hand is.

Natuurwinkels verkopen over het algemeen wijnsteenbakpoeder, dan is het wijnsteenzuur al gemengd met natriumbicarbonaat. Enfin. Ik zet het erbij omdat het erbij staat en je weet nooit of het ergens goed voor is, maar zonder wijnsteenzuur door het eiwitschuim gaat het ook.

En dan nog iets: lemoncurd. Dat kun je gewoon in een potje kopen bij de beter gesorteerde jamhandel (Engelse winkels, delicatessenzaken, sommige kaaswinkels) maar je kunt het ook zelf maken. Dat laatste is vaak lekkerder, maar ook weer meer gedoe.

Ik zeg maar één ding: deze taart is het waard. Hij past niet in één recept, maar de rest volgt morgen, met de lemoncurd.

Laagjestaart met méringue (1)

125 g echt zachte boter
4 eieren, gesplitst
300 g suiker
100 g bloem
25 g maïzena
1 tl bakpoeder
½ tl dubbelkoolzure soda
geraspte schil van 1 citroen
2 tl citroensap
2 tl melk
½ tl wijnsteenzuur
1,5 dl slagroom
150 g lemoncurd (zelf gemaakt of uit een potje)

Verwarm de oven op 200 graden

Bekleed twee springvormen met een doorsnee van 21 cm met ingevet bakpapier.

Meng de eierdooiers, 100 g suiker, de boter, bloem, maïzena, bakpoeder en dubbelkoolzure soda en citroenschil in een keukenmachine of in een mengkom voor een mixer. Als het goed gemengd is, de melk en het citroensap toevoegen en weer mengen.

Verdeel het beslag over de twee taartvormen. Die worden niet erg vol, maar dat hoeft ook niet, dit zijn twee lagen van de taart.

Klop de eiwitten en het wijnsteenzuur in een absoluut vetvrije kom tot het eiwit pieken vormt en klop er dan 200 g suiker door. Schep dat schuim op het beslag in de twee taartvormen. Maak het in de ene taartvorm glad, probeer in de andere vorm met behulp van een vork piekjes te vormen.

Strooi daar 1 theelepel suiker over en zet de vormen 20 à 25 minuten in de oven.

Geplaatst in:
Gebak
Lees meer over:
bakpoeder
bloem
boter
citroen
citroensap
dubbelkoolzure soda
ei
lemoncurd
maizena
melk
slagroom
suiker
wijnsteenzuur

11 reacties op 'Het geheim van bakpoeder'

Bart van der Kolk

Beste Marjoleine: als ‘erkend’ thuiskok weet ik dat in heel veel recepten bakpoeders, gisten en andere huismiddelen gebruikt worden. Bakpoeder, zoals in de supermarkt te koop, bevat vrijwel alleen natriumbicarbonaat = dubbelkoozure soda, gist is een ander verhaal: gedroogde gist is altijd in korrelvorm. Wijnsteenzuur in bakpoeder is vnl. conserverend, doet niets bij het rijzen van deeg. En is prima te vervangen door ‘Limontuzu’ -citroenzuur- (te koop bij iedere zichzelf respecterende turkse winkel in zakjes. Als een recept X gram natriumbicarbonaat voorschrijft, is er niets tegen om dat te verdubbelen, maar dan wel de rijstijd ook…
Ga je recept morgen maken , gewoon om gek te doen voor oude jaar..

frits bolkys

Een erg leuk recept. Het lijkt inderdaad moeilijk maar als jij het zegt, geloof ik wel dat het makkelijker is dan het lijkt.

Maar misschien dat je het een keer voor kunt doen voor mij? Dan eten we ‘m samen op, euh, gedeeltelijk als ie echt zo machtig is :-)

Brengt mij bij de volgende vraag:
wie bedoel je met “hij is van de domestic godess”?

Alvast bedankt,

Renee Toolens

Graag wil ik een opmerking maken over wijnsteenzuur. Je kunt het heel goed gebruiken in plaats van bakpoeder en het heeft een belangrijk voordeel: de trekkerige smaak die op je tanden achterblijft na het eten van baksels waarin veel bakpoeder is verwerkt, zoals bijvoorbeeld scones, is totaal afwezig.

Jolien

Beste Marjoleine, even een vraagje over bakpoeder. Ik gebruik sinds kort alleen nog maar dat wijnsteenbakpoeder van de reformzaak, omdat er veel Enummers in gewoon bakpoeder zitten. Kan ik in een recept standaard het bakpoeder vervangen door dat wijnsteenbakpoeder of is er toch een verschil in reactie en/of smaak? Groet, Jolien

Maritta

Wijnsteenzuur of een mespuntje citroenzuur (verkrijgbaar in kristalvorm bij de apotheek) of gewoon een drupje citroensap zorgt dat je eiwitten fantastisch stijf krijgt. Hoe ouder de witten hoe harder dit nodig is.

Caroline

Frits,
de domestic goddess verwijst naar Nigella Lawson

marjoleine de vos

Veel dank allemaal voor jullie opmerkingen. Mijn wijsheid over bakpoeder en wijnsteenzuur heb ik uit Harold McGee ‘Over eten en koken’ een erg goed boek van een chemicus die zich voor voedsel interesseert. maar al deze dingen zijn ook vaak een kwestie van ervaring, dan weet je, zoals Bart van der Kolk en Renee Toolens wat de verschillende ingrediënten doen.

Jenny Hermans

Beste Marjoleine
Ik heb de taart gemaakt en hij was heerlijk; wel heb ik tijdens het maken vaak gedacht, dit kan niet kloppen want ik had zo weinig deeg voor die 2 taartvormen. Nu waren mijn vormen ook wat groter dan 21 cm maar het was een worsteling. Het beslag was ook vrij dik en ik twijfelde aan de 2 theelepels melk en citroensap die erbij moesten. Ik had er graag meer bijgedaan. Je kunt hieruit opmaken dat ik geen ervaren taartenbkker ben; maar de andere vraag die ik had is hoe je die twee vormen het beste in de oven zet. Ik had ze op 2 nivo’s boven elkaar geplaatst en toe werd de bovenste vrij snel erg donker. Ik heb later de oven op hete lucht gezet en de temperatuur getemperd. Maar wat adviseer je hiervoor ? LIever hete lucht dan , gewoon en mag je de oven tussendoor opendoen of is er dan kans op inzakken van het beslag ?
bedankt voor je advies voor volgende keer,
groeten Jenny

Caroline

Hee Jenny,
misschien kun je in het vervolg de twee vormen halverwege de baktijd omwisselen?

Jenny Hermans

Hoi Caroline

Kun je de oven ongestraft open doen, denk je; het gebak stort dan niet in ??
dank voor je advies Jenny

Gerry Deurloo

Hoi, volgens deze site is wijnsteenbakpoeder geen combi met wijnsteenZUUR maar wijnsteen (een zout/kalium) ook wel cream of tartar genoemd. Met dubbelkoolzure soda. http://www.voedingswaar.nl/bakpoeder.htm. Ook fantastische site: http://translate.joyofbaking.com/nl/bakingsoda.html
(origineel in het engels, heerlijke bakrecepten)Hier wordt de 2 stapswerking uitgelegd. Vandaar waarschijnlijk de ogenschijnlijk vreemde combinatie van ingredienten. Hoop dat iemand hier nog iets aan heeft. Er is veel spraakverwarring. Gerry