Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Klimaatvriendelijk eten

Intussen is in Kopenhagen de klimaattop begonnen. Ik las dat de echte harde milieutypes het helemaal niets vinden dat mensen spaarlampen hebben, biologische kip kopen en bomen planten. Dat zijn doekjes voor het bloeden, zeggen zij. Grappig, dat denk ik ook de hele tijd, zonder dat ik met een zwarte bivakmuts op naar Kopenhagen wil. Sommige dingen moeten veel grootscheepser worden aangepakt.

De spaarlamp lijkt me sowieso een vergissing, die is niet schoon in de productie noch in de afbraak en heeft als vreemd bijgevolg dat iedereen de lampen laat branden want het zijn toch spaarlampen. Ons hele dorp baadt ’s nachts in het licht sinds er spaarlampen in de lantaarns zitten. Tot voor kort gingen die om twaalf uur uit.

Maar over die biologische kip denk ik anders, vooral uit een oogpunt van de vermindering van leed, meer nog dan vanwege het klimaat. Weinig vlees eten en als wel, dan van dieren die een fatsoendelijke levenswandel hebben gehad.

Dat heb ik maar weer eens gezegd. Intussen is het wel winter en zit je met de knollen en rapen. Ik had van een vriend met een weelderige moestuin een enorme hoeveelheid aardperen gekregen en wilde daar eens geen soep van maken, hoe lekker aardperensoep ook is. In het eerste River Café cookbook las ik toevallig dat Rose Gray en Ruth Rogers, de dames die het Londense River Café runnen waar op strenge wijze Italiaans wordt gekookt, de aardpeer rauw in de salade verwerken.

Dat doen meer mensen hoor, je hoeft daar eigenlijk geen kookboek voor op te slaan want het spreekt nogal vanzelf: elk knolletje kun je, mits dun geschaafd of julienne gesneden rauw eten als salade. Dan is het knapperig en licht van smaak, precies zoals je voor een wintersalade wil. Want ’s winters heb je vaak helemaal niet zoveel zin in zo’n bord groene blaadjes.

Zo’n salade (van toch wel wat gemengde blaadjes, dun geschaafde aardpeer, citroensap, peper en olijfolie) is heerlijk fris. Hij kan heel goed als bijgerecht dienen bij een wat steviger aardperen gerecht met aardappelen en citroen. En dan heb je meteen een echt culinair ding: aardpeer in twee bereidingen. Vegetarisch en klimaatvriendelijk ook nog – aardperen zijn in het seizoen en worden lokaal gekweekt en …. yess!

Aardappelen, aardperen en citroen (voor 4 personen)

  • 500 g aardappelen (vastkokend)
  • 500 g aardperen
  • 2 teentjes knoflook, gekneusd
  • 8 blaadjes salie, gehakt
  • 1 citroen
  • 250 g kerstomaatjes
  • 150 g pitloze olijven (bijv. citroenolijven)
  • 2 el gehakte peterselie

Verwarm de oven op 200 graden.
Snijd de aardappelen in plakjes en stoom ze vijf of 6 minuten, ze moeten niet meer keihard zijn maar ook nog niet gaar. Schil de aardperen, snijd ze in plakjes en doe ze met de aardappelen in een ovenschaal.

Snijd de citroen in dunne plakjes en stop die tussen de aardperen en aardappelen. Doe er de knoflook, salie, zout, peper en olie bij en hussel met de handen goed door. Zet in de oven en laat drie kwartier roosteren.

Doe er de tomaatjes en de olijven bij, schep het geheel om en laat nog 15 minuten bakken. Schep de peterselie door en over de gebakken knollen.

Als er geen olijven voorhanden zijn kan het ook best zonder. En het kan ook soms wel eens, als dat toevallig uitkomt, zonder tomaatjes. En ook zonder knoflook. Als er maar aardappelen, aardperen en citroen in zit. De volledige versie is natuurlijk wel het lekkerste. Natuurlijk.

Geplaatst in:
Bijgerecht
Lees meer over:
aardappel
aardpeer
citroen
kerstomaatje
knoflook
olijf
peterselie
salie

8 reacties op 'Klimaatvriendelijk eten'

Vera Wallis de Vries

Beste Marjoleine

Bedankt voor je ovenschotelrecept.Het lijkt me heerlijk,ik ga hem uitproberen.
Wel wil ik er als kanttekening bij plaatsen dat deze maaltijd qua eiwitten niet volwaardig is, tenzij je er b.v. kaas door doet of dat je de maaltijd afsluit met een zuiveltoetje. Bij een maaltijd zonder dierlijke eiwitten is het wel belangrijk dat alle essentiële aminozuren (bouwstenen voor eiwitten) aanwezig zijn. Dat is het geval bij soyaproducten en quornproducten en bij de combinatie van volle granen en de overige peulvruchten.Anders krijg je op den duur tekorten, zeker bij kinderen in de groei. Dit speelt natuurlijk niet als je af en toe eens veganistisch eet, maar het lijkt me toch nuttig als de “beginnende vegetatiër” op de hoogte is van deze basisprincipes.
Hopelijk heb je hier iets aan. Verder blijf ik een fan van je beide colums en herken me in je dilemma’s, b.v. laatst met die haas.

Hartelijke groet,
Vera Wallis de Vries

Petra

Het ziet er lekker uit, maar het is niet klimaatvriendelijk! Kerstomaatjes zijn niet klimaatvriendelijk en ik geloof ook niet dat het voor citroenen en olijven geldt. Zelfs de knoflook komt waarschijnlijk niet uit de volle grond.
Echt klimaatvriendelijk: salade van veldsla met appel en walnoten! (Niet koken, niet stomen, geen oven en zo uit de tuin)
Ik kook gelukkig niet altijd klimaatvriendelijk en ga dit aardperenrecept dus zeker proberen.

mieke kirkels

Aardperen delicatesse:
Dag Marjoleine:
bij toeval een heerlijk aardperenrecept bedacht: ik maakte een puree van circa 350 gram aardperen:
geschrapte aardperen 8 min. koken met een flinke scheut citroensap en wat zout. Afgieten, pureren en daarna een scheut room toevoegen. Dat stond althans in het recept dat ik op google vond.
Omdat ik zelden room in huis heb, maar wel altijd cocosmelk, geraspte cocos santen, heb ik een paar eetlepels geraspte santen toegevoegd aan de puree en een scheutje melk.Het heerlijkste bijgerecht sinds tijden!

Norbert

Dat gezegd hebbende over het klimaat, gebruik je wel kerstomaatjes midden in de winter. Waar komen die vandaan? Momenteel niet uit Nederland. (Food-miles, dat zijn die dingen die groot moeten worden aangepakt.) Nederland is geen Italië. Hoewel, na nog een periode opwarming…. Enfin, verder een fraai recept.

menno

Het sap van rauwe aardperen is ook niet slecht, beetje als suikerrietsap, maar natuurlijk iets minder zoet. Super makkelijk te telen. En niet meer weg te krijgen. Boeren gebruiken ze in een hoekje van de tuin, bijvoorbeeld dicht bij de composthoop. Sommige boeren laten de varkens er oplos in de herfst, makkelijk extra voedsel, en een feestje voor de varkens.

Over de voedingsstoffenbalans van de aardappelschotel:
aardappelen zijn in zichzelf al in balans wat eiwitten betreft, en bevatten ook veel soorten vitamines! Beetje vet/melk/boter erbij voor de invet oplosbare vitamines. Een van de redenen waarom we een bevolkingsexplosie hebben gehad tijdens de industriele revolutie is dat dankzij de introductie van de aardappel de massa “proletariers” een evenwichtigere voeding hadden ondanks hun armoede. Als je voor de industriele revolutie niet veel te makken had, zat je al gauw alleen aan de boekweit en rogge. (gelezen in een boek over de beleving van de dood, college Nederlandse agrarische geschiedenis, Wageningen). Granen zijn natuurlijk gezond, maar om hun eiwitten goed te gebruiken heb je tegelijkertijd een andere eiwitbron nodig. Ook hebben ze de eigenschap om de absorptie van vitamines in de darmwanden tegen te werken. Het desbetreffende boek was trouwens erg interessant: het liet zien dat de Middeleeuwen over het algemeen niet slecht was qua voeding en vrije tijd, in ieder geval beter als tijdens de ind. revolutie! Helaas was de onzekerheid van het leven erg groot (epidemieen, oorlog). Tussen de “zwarte” en onzekere periodes door schijnt het goed toeven te zijn geweest met een rijk dieet! (en een lekker klimaat, beetje broeikas toen ook, of extra zonneactiviteit, andere discussie :-)

menno

Over kersttomaatjes: hier in Frankrijk komen ze nog uit de koude kas. Is Frankrijk lokaal? Ik vergeef het Marjolein, net als kersttomaatjes, mogen locavores toch ook wel hun sinterklaasclementines uit Spanje eten? Lijkt me niet tegen het principe ingaan, anders is tomaten en mandarijnen het hele jaar door te eten en vanuit de hele planeet!

Anne uuldersma

Waarschijnlijk wel bekend.
Voor geinterreseerden of eventueel niet op de hoogte van het programma’Uitgekookt’,wetensch.pogramma Noorderlicht,VPRO radio.Door Annemieke Smit.Donderdags vanaf 15.00uur.
Oa een thema over: Eerherstel van de aardappel.
De programmaas zijn terug te luisteren.

Marian van den Beuken

Vandaag gemaakt. Heerlijk! was nooit zo dol op aardperen, meestal smaakten ze wat weeïg. Maar dit was echt heel erg lekker. Dank je wel. Ben nu blij dat de aardperen niet uit te roeien zijn.