Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Een week van de saus

Nieuwsbericht: er zijn al cantharellen gevonden. In de Nederlandse bossen.
Ik geef het maar door, iedereen is tenslotte met vakantie, aan het rondzwerven op fietsen, aan het sjouwen met rugzakken, caravans aan het uitklappen en roeiriemen in het water aan het plonzen en sommige van al die mensen komen misschien ook wel eens ergens in een bos, een bos met walletjes en eikebomen en een beetje zanderige grond, waar ze cantharellen zouden kunnen vinden. Tot hun vreugde.


En dan niet gewoon elk geel paddestoeltje voor een cantharel gaan aanzien hè. Eerst even goed bestuderen in de paddenstoelengids en vooral ook letten op de valse cantharel want die is echt vals, in de zin van nep, doordat-ie nogal sprekend op de enige echte lijkt. Hij is niet giftig, alleen waardeloos.

We zouden wat verzinnen om bij die vis met spek en langoustines van gisteren te eten. Een paar cantharelletjes zouden daar geen kwaad doen. Cantharellen laten zich trouwens ook goed met zalm combineren – gegrilde zalm bijvoorbeeld en dan even kort gebakken cantharellen – heerlijk. Bij paddestoelen denk je meestal aan eieren of vlees of niets (en niets is werkelijk ook een uitstekend idee), maar vis kan ook.

Combineren is de eigenlijke kunst van een maaltijd. Losse gerechten maken is niet zo moeilijk, maar zorgen dat ze bij elkaar passen, elkaar aanvullen, dat is nog iets anders. Al is er veel voor te zeggen om zo min mogelijk combinaties te maken en alle gerechten achter elkaar te eten. Maar dan nog wil je dat die gerechten op zichzelf weer geslaagde combinaties zijn. En bij die vis met spek en cantharellen willen we nog steeds nog iets. Iets met een contrast.

Een klein schepje risotto erbij? Met venkel erdoor? Een heel goed idee. Een blupsje romige aardappelpuree (waardoorheen stukjes geblancheerde venkel) kan ook. Misschien zelfs wel zo lekker.

En saus natuurlijk. Zo’n visje smeekt om een beetje zuurzoete saus erbij die het zachte van het visvlees, het zoute van het spek en het delicate van de langoustine naar voren brengt. Heel veel gerechten smeken eigenlijk om een saus. Moeten we binnenkort eens de week van de saus houden? Ik heb Jean Beddington, de eigenares van het geweldige Beddingtons in Amsterdam wel eens zo begeesterd over saus horen praten dat zoiets een heel goed idee lijkt.

Zuurzoete saus bij de vis

1 fijngehakt sjalotje
klein klontje boter
2 dl. kippenbouillon
4 el. balsamico
4 el. rode wijn
100 gr koude boter in blokjes

Bak dus wat sjalotjes in een beetje boter. Giet er wat kippenbouillon bij, zelfgemaakte is het lekkerst en anders uit een potje ongeconcentreerde, niet-zoute kant-en-klaar bouillon. Die zoute zou deze saus totaal verpesten.

Kook de bouillon in tot iets minder dan de helft. Giet er dan de balsamico bij en kook weer in tot minder dan de helft. Dan de rode wijn en weer hetzelfde.

Zeef de saus en proef op zout en peper. Er kan vast wat zout bij en een snuifje witte peper voor de pit. Is de smaak wat slapjes? Kook dan nog wat verder in. Tot zover kan alles van tevoren.
Voor het eten even opwarmen, beslist niet te warm maken, en er klontje voor klontje de koude boter doorslaan met een garde.

Wie restaurantje wil spelen legt de saus in druppeltjes om de vis heen (en de vis ligt dan lekker comfortabel op de risotto of de puree) en tussen die sausdruppeltjes een paar cantharellen. Maar restaurantje spelen is niet verplicht. Een lekkere volle witte wijn bijna wel.

Geplaatst in:
Hoofdgerecht
Lees meer over:
cantharel
vis
zuurzoete saus

4 reacties op 'Een week van de saus'

j.j.herngreen

Hallo Marjolein, maar zijn die cantharellen niet zwaar beschermd in Nederland? Wat eigenlijk onzin is als je ze maar netjes afsnijdt boven de grond want het mycelium (geloof ik) blijft dan zitten.
In Polen staan mensen langs de weg met BAKKEN cantharellen, heerlijk.. En in Noorwegen met al die bossen kun je ook gewoon plukken hoorde ik pas.

Maar ik vind niet dat je in Nederland cantharellen mag plukken eigenlijk. Dus inderdaad: incorrect.

j.j.herngreen

En hier nog een reactie op het stukje over varkensbuik EN de kwestei van de tonijn.

Bij albert Heijn heb ik voorheen hel vaak ossenstaart gekocht, lag gewoon als soepvlees zoals nu nog wel schenkel met been. Inderdaad, je ziet het nooit meer.

Ik ga nu je stukje over “incorrecte gelegenheden” opsturen naar AH met de mededeling dat ik geen tonijn meer zal kopen (jammer want erg lekker) omdat die wordt opgemaakt en daar wil ik niet aan meewerken.

Met meteen de vraag wanneer ze weer ossenstaart gaan verkopen.

Gisteravond voor het eerst in mijn leven (ik ben 64, kook heel graag) echt helemaal zonder eiwit het hoofdgerecht gmaakt: pasta met olio en aioli, in olijfolie gebakken courgettestukjes met ui en uit jouw rubriek laatst de in room gestoofde komkommerreepjes. Ik was vergeten dat ze in boter gesmoord moeten worden (ik kookte op de herinnering aan het recept, vond het pas later weer terug)maar in slagroom gekookt was prima. Drie structuren op tafel. Was heel lekker. Witte druiven met oude kaas en en glaasje port toe.

volgens mij en verantwoorde maaltijd, hoewel voor de cholesterol niet helemaal top.

Ik ken iemand die geen knoflook lust. Op hem ga ik uitproberen: pasta met olie erdoor waarin ik een tijdje een tak thijm of rosemarijn zachtjes heb gebakken. Wordt vast heel lekker.

Vriendelijke groeten,

Joke Herngreen

Loes Brepols

Dag Marjolein,
in aansluiting op eerdere reacties van lezers:ik kijk ook steeds uit naar je kookrubriek!
Vraagje: bij sauzen e.d. lees je vaak: inkoken tot de helft of 1/3. Hoe “meet” je dat. Steeds in een maatbekertje kieperen om te zien of je al zo ver bent? Er is vast een handigere methode. Zou je die willen prijsgeven?
Met dank voor je tijd een aandacht voor mijn vraag,
hartelijke groeten,
Loes Brepols.
P.S. de geconfituurde sinaasappelschilletjes gingen bij mij te ver: dus krokant geworden. Ook prima te doen enne.. dat kleeft niet!

marjoleine de vos

Ja inkoken is vaak een kwestie van gokken. Overgieten zou heel nauwkeurig zijn, maar inderdaad: wat een gedoe. Dus kijk je naar de oorspronkeljke saushoogte in de pan (sommige pannen hebben aan de binnenkant volume aanduidingen, dat is makkelijk) en beslis je zelf wanneer de saus tot de helft of meer gereduceerd is.
Met de cantharel gaat het heel goed in Nederland, en inderdaad: je roeit hem niet uit als het mycelium niet beschadigd wordt, zomin als je een bramenstruik uitroeit door bramen te plukken.