Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Niet vergeten: aardperen

Bij wintergroenten denk je gemakkelijk aan boerenkool, lof, spruitjes, koolraap. Maar je vergeet misschien wel eens om aan een verrukkelijk knolletje te denken dat vanaf de late herfst te oogsten is: de aardpeer. Om onnaspeurlijke redenen liggen aardperen of topinambours nooit bij gewone groentezaken maar alleen maar bij natuurwinkels of biologische groentenstallen.

Ze ogen niet geweldig, klein en knobbelig zijn ze. Maar schrik daar niet van! Hun onooglijkheid is omgekeerd evenredig aan hun eh, hoe zeg ik dat, hun geweldige smaakeigenschappen. Ja. Die hebben ze, geweldige smaakeigenschappen.

In Engelse recepten heten ze vaak Jerusalem artichoke en dat Jerusalem slaat nergens op maar artichoke wel: ze hebben een artisjokachtige smaak. Maar dan opgeslagen in een soort fluffy aardappel.

Die geen aardappel is hoor, aardperen zijn van een heel ander familie, het zijn knollen van zonnebloemachtige planten die ook nog eens leuke gele bloemen geven. Dus wie een tuin heeft, doet er goed aan een paar aardperen te planten dit voorjaar.

Bij aardpeerrecepten wordt trouwens wel vaak voor een nare eigenschap van de knolletjes gewaarschuwd: ze kunnen winderigheid veroorzaken. Da’s minder.

Maar daar staat wel tegenover dat ze heel erg gezond zijn en barstensvol kalium en ijzer en vitamine B1 zitten.

Koop ze nu maar gewoon eens. Schil ze. En maak er dan bijvoorbeeld puree van die heel goed smaakt bij coquilles die in een plakje ontbijtspek zijn gewikkeld en gebakken tot het spek krokant is en de coquilles zacht. Eventueel het pannetje deglaceren met een klein beetje balsamicostroop (zie je tegenwoordig overal staan, van die plastic flesjes, ‘balsamicoglaze’ staat erop. Een wondermiddel voor het opkrikken van sauzen.)

Wat ook kan, met die aardperen, is doen wat Jane Grigson doet in haar onwaardeerlijke groentenkookboek: ze ongesneden kort koken tot ze net gaar zijn (5 minuten), ze dan in dunne plakjes snijden, vinaigrette erover en daarover heen Hollandse garnalen en royaal peterselie en bieslook. Een mooi voorgerechtje, makkelijk ook, en verrassend van smaak.

Nu ja, als je van plan bent om die garnalen zelf te pellen duurt het wel weer even. Maar hier en daar zijn ook gepelde garnalen te koop die níét eerst naar Polen of Marokko geweest zijn maar ‘huisgepeld’ zijn. (Al die rare woorden met ‘huis’ in de culinaire wereld: huisgerookt, huisgemaakt, huisgedraaid.) Hoe dan ook, die onbereisde garnalen zijn te herkennen aan hun licht naar het oranje zwemende kleur – zo zien garnalen eruit als ze vers zijn. Niet grijs.

En een elegant soepje is natuurlijk ook te maken van de aardpeer. Ik maak dat graag met doperwtjes, vanwege de fantastische groene kleur.

Aardperen-erwtjessoep (4 personen)

  • 1 kleine ui
  • 25 gr. boter
  • 1 pond aardperen
  • 1 liter groente- of kippenbouillon
  • 200gr. (diepvries) doperwtjes
  • gehakte peterselie

Schil de aardperen en snijdt ze in stukjes. Snijdt het uitje fijn en smoor dat in de boter. Doe zout, de aardperen en de erwtjes erbij, schenk de bouillon erbij en kook ongeveer 15 minuten.

Als de groenten gaar zijn, gas uit en alles pureren met een staafmixer of in een keukenmachine. Bestrooi met peterselie en versgemalen peper. Geef eventueel geroosterde driehoekjes witbrood bij deze soep. Voor nog meer elegantie.

Geplaatst in:
Lunchgerecht
Soep
Voorgerecht
Lees meer over:
aardpeer
doperwt
groentebouillon
peterselie
ui

10 reacties op 'Niet vergeten: aardperen'

marijke voet

De waarschuwing voor winderigheid bij aardperen deed me denken aan een tip die Pellegrini Artusi in zijn ‘La scienza in cucina e l’arte de mangiar bene’ geeft voor het eten van asperges,waardoor je urine zou gaan stinken: doe een paar druppels terpentijn in je kamerpot, en je urine gaat onmiddellijk naar viooltjes ruiken. Ik heb dit gelezen in ‘Delizia!The epic history of the Italians and their food’van John Dickie, een absolute aanrader!

Norbert

(a) Plant nooit zomaar aardperen in je tuin. Als je ze niet of onvoldoende oogst woekert het als een gek en dat kan tot hopeloze situaties leiden.
(b) Jerusalem Artichoke heeft het woord Jerusalem als verbastering te danken aan of Terneuzen, van waar de dingen vaak naar GB werden verscheept (Oxford Companion to Food) of aan het Italiaanse girasole, dat op zonnebloem duidt.
(c) Ze zijn inderdaad heel gezond en goed voor diabetici: ze bevatten inuline.
(d) Er is nog meer over te vertellen. Maar dat zou te uitgebreid worden. Maar, beste Marjoleine, als je iets gaat vertellen, vertel het dan – of helemaal niet. Geen oppervlakkig half-half-gedoe.

Hans

Leuk recept, we gaan het proberen. We eten al sinds begin jaren ‘70 aardperen, toen bekend als Surinaamse groente die het net als de Fransen Topinambour noemden. Er zijn 5 verschillende rassen ( (Blanc; Fuseau Rose; Yellow perfect; Rode aardpeer; en de Canadese aardpeer). Ik denk dat je in Frankrijk moet zijn om hier een keuze in te kunnen maken. In Nieuw Zeeland wordt hij veel gegeten als groente en in Oost Europa wordt hij veel gebruikt als veevoer. Je kunt ze goed combineren met wortel (soep van Delia Smith) en bakken samen met knolselderij. We hebben nooit last van bijverschijnselen, zoals winderigheid, maar ik zal er nog eens goed op letten. Al jaren hebben we ze in de tuin, en het woekeren val bij ons wel mee. Je moet er wel ruimte voor hebben, en je niet al te druk maken over het imperialistische gedrag van de aardpeer. Gewoon bijhouden en als het de spuigaten uitloopt, af en toe wat meer je best doen. In mijn tuin heb ik veel ergere woekeraars dan de aardpeer! En die leveren niet eens lekkere knolletjes. Overigens zag ik nooit bloemen, mijn grond is misschien te vruchtbaar. Als windkering aan de noordkant van de groentetuin is hij nuttig. Altijd langs een grasrand; Tegen gras kunnen ze niet op, op den duur. Vooral niet als er ook gemaaid wordt. Ook is er voor dit soort problemen worteldoek/plaat te koop waarbij je het probleem een halt toeroept (zoals b.v. ook bij frambozen).

Annelies Zwart

Tijdens onze Engelse jaren heb ik veel plezier gehad van mijn Jeruzalem Artochokes die altijd maar doorgroeiden en nooit last hadden van witte, zwarte ,paarse of bruine luizen etc. In onze omgeving werd nogal neergekeken op deze plant en zijn knolletjes zodat ik ze niet op “dinnerparties ” kon serveren. Nu in Nederland kan dat wel (ook dank zij jouw column) in soep waar ik ook een halve komkommer door heen doe ( vanwege de groene stippeltjes). Je warme wijn dessert is ook een grote hit !

Erik

Erg lekkere soep. Voedzaam maar zeer smaakvol.
Uit de Surinaamse keuken ken ik Tayer soep.

carrolien

Ik wil ze graag planten dit jaar, maar zie alleen dat je dan knolletjes moet bestellen via internet (de gewone tuinzaak heeft het niet) kan ik niet gewoon een paar knolletjes bij de natuurwinkel/bio groentezaak halen en in de grond stoppen?

jf

@Carrolien

Ja dat kan.

Qua woekeren valt het mee; je kan, als ze met alle geweld weg moeten een paar keer het jaar erop verwijderen. Bloeien doen ze maar in heel bepaalde jaren met warme herfsten.

tjibbe boersma

Nu half februari heb ik nog circa 10 kg in de grond en wil ze graag kwijtt
aan liefhebbers. Gratis en voor nix. Ze zijn vers en lekker, maar wij
komen er met z’n tweetjes in om. Liefhebbers moeten wel in drachten e.o.
wonen, anders zal het niet lukken.

K. Rook

Dag Tjibbe boersma,

Graag zou ik wel een kilo van je willen afnemen.
Ben van plan ze ook in mijn tuin te zetten, aangezien het een makkelijke groente is en ze erg lekker zijn.

Groet Karsten Rook

Riet Zwan

Beste Tjibbe,

Je zou ons heel gelukkig maken met een kilo of meer, zodat we ervan kunnen eten en de rest in de tuin kunnen planten.
We kunnen ze uit Drachten ophalen.

Met vriendelijke groet,

Riet Zwan.