Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Worst maken is niet moeilijk

Ten minste één keer per jaar moet het wel gebeuren, en liever iets vaker gedurende de wintermaanden: worst maken. Het is een rare hobby: een heel gedoe om iets te maken wat je overal kunt kopen. Maar het voordeel als je het zelf doet is dat je de worst zo pittig of kruidig kunt maken als je zelf wilt. Met biologisch vlees natuurlijk. En het resultaat is vaak echt heel lekker, net zoals het de moeite waard is om af en toe zelf een paté te maken. Het smaakt toch heel anders dan de worsten en de patés van de slager.

Slagers werken vaak met gedroogde kruidenmengsels die alles een eenheidssmaak bezorgen. Zelf doe je dat niet, je hakt je oregano en maalt je peper ter plaatse. Worst maken is niet moeilijk, als je een gehaktmolentje hebt of een keukenmachine waar je een maalstuk op kunt zetten. Bij een eenvoudige gehaktmolen van Porkert (o.m. via www.en-garde.nl) kun je ook worstvultuiten krijgen in verschillende diktes. Je kunt kiezen hoe grof of fijn je wilt malen door verschillende maalschijfjes erbij te kopen. ’t Is allemaal niet duur en het geeft veel plezier.

Als je geen zin hebt in een gehaktmolen en zelf malen, kun je natuurlijk ook altijd de slager vragen om het vlees alvast te malen, hoewel iemand die worst gaat maken makkelijk wordt bevlogen door een enorme ambachtelijkheidsbehoefte en dus zelf wil malen.

Maar je maalt tenslotte ook je eigen gehakt niet (hoewel daarvoor veel te zeggen zou zijn). Dus hoef je bij worst ook niet zo moeilijk te doen, al mis je dan het lekkere sputterende geluid van het spek dat in sliertjes uit de gehaktmolen komt.

Behalve de molen en de worstvultuiten heb je ook darmen nodig, om het worstmengsel in te doen. Elke slager kan je die leveren, slagers die zelf worst maken hebben ze gewoon in voorraad, bij andere zijn ze te bestellen. Je krijgt ze altijd al schoon. Het enige wat je hoeft te doen is ze zelf nog even goed naspoelen. Een fijn werkje, je doet het openingetje over de mond van de koude kraan en laat het water een poosje flink door de darm stromen die als een vrolijke waterballon in je gootsteen ligt te kronkelen. Daarna moet de darm over de worstvultuit getrokken worden, wat makkelijker gaat als alles nat is.

Ik ben in het gelukkige bezit van ook nog een worstvuller, dan druk je het vleesmengsel naar beneden in plaats van het nog een keer door de molen te halen, maar het gaat echt helemaal goed met alleen maar een gehaktmolen met worstvultuit. En denk eraan: koel werken!

Merguez

2 kilo lamsschouder zonder bot, in blokjes
1 pond varkensrugspek, in blokjes
40 gr. kosjer zout
3 theel. suiker
2 theel. chilivlokken
3 teentjes knoflook
2 geroosterde rode paprika’s, in stukjes
2 theel. versgemalen zwarte peper
2 el. Spaanse paprikapoeder
2 el. fijngehakte oregano
0,6 dl. rode wijn, koud
0,6 dl. ijswater
6 meter schapendarm

Meng alles door elkaar, behalve de wijn en het water, en koel het. Maal het mengsel in de gehaktmolen door de fijne gaatjes, vang het op in een koude schaal.

Doe er de water en de wijn bij en meng met een houten lepel goed door elkaar. Zet koel weg, maar neem er eerst een beetje af, kneed dat tot een balletje en pocheer dat in wat water om te proeven of er nog iets bij moet.

Spoel de darmen goed uit onder de koude kraan.
Trek de darm over de vultuit, bevestig de tuit aan de gehaktmolen, en draai er worstjes van.

Geplaatst in:
Hoofdgerecht
Lees meer over:
chilivlokken
ijswater
knoflook
lamsschouder
oregano
paprikapoeder
rode paprika
rode wijn
schapendarm
suiker
varkensrugspek

18 reacties op 'Worst maken is niet moeilijk'

Dirk Vlam

Hey Marjoleine,
leuk om het recept van merguez weer te lezen. Deed me uiteraard denken aan die middag in noord Groningen toen we dat met enkele personen hebben gemaakt. Ik heb niet de apparatuur om dit opnieuw te maken, anders zou dat al een keer gedaan zijn.
Ik lees De Thuiskok elke dag met plezier. En kook er af en toe ook uit.
Succes met dit werk, wat mij betreft af en toe een mooi Spaans recept is prima.
Groet
Dirk Vlam

Flipse

In Nederland schijnt iedereen vaak opnieuw het wiel te willen uitvinden. En situatie die het meest storend is wanneer er ogenschijnlijk authentieke recepten worden gepresenteerd in (A)llerhande bladen en dagbladen. Zo ook het geval met het recept van merguez uit het recept van Marjoleine de Vos. Prima dat zij een lans breekt voor het zelf worst maken, maar noem de worst welke in het recept staat geen merguez, want de receptuur, los van het varkensvlees, lijkt er voor geen meter op!
Merguez is een verse worst die zijn oorsprong heeft in Noord Afrika (Algerije en ook Marocco). Het product is later overgewaaid naar Frankrijk, samen met de terugkerende kolonialen uit Algerije.
In de merguez worden 2 basisingrediënten gebruikt: lams- en rundvlees. Varkensvlees is absoluut ondenkbaar! Daarnaast zijn er een paar basiskruiderijen welke moeilijk zijn na te maken, maar onmisbaar voor de authentieke smaak: harissa (pimentpasta met veel knoflook en komijn) en raz el hanout (een specerijenmengsel uit Noord Afrika). De beide ingrediënten zijn vaak beschikbaar in Turkse of Marokaanse winkels. In Marocco wordt vaak veel (verse) koriander verwerkt in de merguez, in Algerije gebruikt men meer gemalen korianderzaadjes en is het gehalte aan gemalen komijn vaak hoger.
Er zijn vele variaties in recepten voor merguez (vaak oude familierecepten). De variatie van Marjoleine de Vos bestaat niet en is een flagrante verbastering van een authentiek recept.

N.I. van Hal-van Willigen

Ik woon in Den Haag en ben al tijden op zoek naar een zaak waar ik kosjer zout kan kopen. Liefst in de buurt.Ik woon vlakbij het Congresgebouw. De meeste zaken weten niet waar je het over hebt en voor zover mij bekend, is er geen Joodse kruidenierszaak meer in Den Haag.
Weet U of misschien een lezer, een adres?

Marjoleine de Vos

Het is niet erg om géén kosjer zout te gebruiken,de voornaamste eigenschap daarvan is dat hetzout zonder anti-klontermiddel is. Gewoon fijn zeezout voldoet ook heel goed.
En wat de authenticiteit van het recept betreft – het kan vast en zeker een stuk Marokkaanser of Tunesischer. Er bestaan van merguez veel variaties. Het lijkt me een heel goed idee om het met harissa te maken en veel koriander.

else meeter

dag,wat raar,dat je uitgerekend na die treurnis reportage van dat varkentje,
zo’n smakelijk worst recept kan maken ,uitgerekend van een varkentje.ikeetgeen dingen met oogjes en mondjes,en iedereen moet maar doen wat hij het beste
vindt,maar een beetje gevoel in je recepten-hoekje met het dieren-leed
kan echt geen kwaad.ik ben ook niet kwaad op je,maar hoop dat je mij,en de
varkentjes begrijpt.dit ook namens liesbeth van woerden.dag,else.

Rob van Aurich

correctie:
Mijn vrouw wil ook graag worst maken, maar ze kan nergens darmen kopen. Weet iemand waar je (tegen een redelijke prijs) de genoemde schapendarm kunt kopen? Onze dorpsslager wil eventueel wel voorgewassen varkensdarmen verkopen, maar dan tegen een prijs die hoger is dan de worst zelf…

Nelle Amons-Smink

Hallo Marjoleine,
Het water liep ons al vaak in de mond bij de artikelen in het weekendkatern! Nu, met recepten, is de kookrubriek geheel in onze stijl en we putten er geregeld een nieuw recept uit of een variant op een ons al bekend. Geitenvlees met appelstroop deed mij denken aan hachée met ontbijtkoek, wat wij een onovertroffen recept vinden, ooit van een slager gekregen. Een vraagje: is er een slager waar je merquez kunt kopen? Wij eten bij voorkeur biologisch, maar onze biologische slager – in Zeist – heeft geen goede merquez. Nelle en Ferdie Amons

Nelle Amons

Hallo Marjoleine, ik had gehoopt op een antwoord op mijn vraag omtrent de merguez, maar jammer genoeg heb ik dat tot nu toe niet gezien. Misschien is er ook geen antwoord!

michiel braam

Nelle Amons-Smink, kun je in Zeist ook geen NRC kopen? Daarin schijnt een recept te staan. Groet, Michiel Braam.

Jeroen

@Nelle Amons-Smink: je kan in Utrecht bij de biologische slager op de Biltstraat (naast de super) en bij de biologische slager op de Adelaarstraat (in de molen) Merguez kopen. Tijd om de BBQ aan te steken dus ;)

Pascal

Hiephoi! Darmen (echt of imitatie) zijn voordelig te bestellen bij http://www.naturalspices.eu. Overigens haalt de slager daar ook z’n verfoeide droge kruidenmixen… Levering aan particulieren is bij mijn weten geen probleem.

Anna Bakker

wat fijn om te zien dat er ook nog mensen zijn die ietsje meer willen doen dan kant en klaar producten.
ik zoek me gek naar recepten om zelf leverworst en cornedbeaf te maken, maar helaas zonder resultaat.
ik wil nl zelf onze vleeswaren gaan make,, te meer omdat de kwaliteit in de supermarkten ver beneden peil is.wie weet er wat?ik zou er heel erg dankbaar voor zijn.

Marijke Bakker

Kan iemand mij vertellen hoeveel mls er in een nederlandse teelepeltje gaan en hoeveel mls in in een eetlepel? Ik heb nog oude nederlandse teelepeltjes en daar zit maar ongeveer de helft van onze Nieuw Zeelandse teelepels (5mls) in. Hetzelfde geld voor eetlapels waar bij ons 15 mls in zit maar in mijn Nederlandse teelepels zit meer dan 20mls.
Alvast bedankt!

matthijs

Hey Marjoleine. Ik ga die worst een keer maken. ook gebruik ik de originele receptuur zoals in een van de reacties is te lezen, dat lijkt me nou juist zo lekker die authentieke smaak….

Hanneke

Hoi Marjoleine,

Zag een oud bericht waarin Anna Bakker vraagt naar een recept voor leverworst. Een recept voor worst heb ik niet, maar hieronder mijn oma’s recept voor leverpastei. Voor de houdbaarheid deed ze het in weckpotjes die dan 2 uur gesteriliseerd werden. Maar invriezen is ook een optie. Je krijgt een smeerbare leverpastei.
Bij mijn oma werd in het najaar altijd een varken geslacht, vandaar die grote hoeveelheden. Ja, zo lang is het geleden, toen mocht thuis slachten nog, mijn oma was nog uit de 19e eeuw, Behalve die leverpastei werd er dan de hele dag door oma, dochters, tantes en nichten bloedworst, zult en balkenbrij gemaakt en vlees geweckt. Dan mocht de winter komen.

1500 g varkenslever
1500 g vers vet spek
500 g mager varkensvlees
2 uien
2 theelepels tijm
zout en peper naar smaak.
Vlees en uien fijnmalen (dat was dan 4 x in de vleesmolen met steeds fijnere gaatjes in de snijplaat, maar met een foodprocessor gaat het beter en sneller)
Kruiden en zout erdoor.
Als het wat luxer mocht zijn, ging er ook nog 1/8 blikje truffels door. Niet meer dan 1/8, want het moest niet te gek worden.
Groeten, Hanneke.

artgrrl

deze week eindelijk een gehaktmolen gevonden via markplaats en hopelijk dit weekend ermee aan de slag. dat recept voor leverworst ziet er ook erg lekker uit, maar eerst aan de slag met oude Romeinse recepten :-)

Arnold

Ik ben online http://www.slagerijwisker.nl tegengekomen die echt de lekkerste paardenworst van Nederland heeft.

Indien je een liefhebber bent moet men deze paardenworst geproefd hebben :).

MVG,
Gerard

marjo

Ik ben het helemaal eens met Flipse, dit is beslist geen Merguez!
Ja, er zijn veel varianten…iedereen maakt het anders in de landen van oorsprong…maar er is er geen een die het maakt zoals in dit recept!
Noem het aub wat je maar wilt, desnoods nepmerguez, maar breng mensen niet in verwarring met dit soort onzin aub? Verder leuke prima blog hoor…no offense….maar dit wordt schering en inslag in Nederland en het staat voor het disrespect wat men hier heeft voor culinaire zaken en ook voor een cultuur.
Sorry…mijn mening voor wat het waard is.