Aandeelhouder laten opdraaien voor milieuschade

Het huidige energiesysteem is een moloch met een zichzelf versterkend mechanisme (‘success to the successful’) dat traditionele energiebronnen (lees: fossiele brandstoffen) sterk bevoordeelt ten opzichte van minder milieubelastende alternatieven.

In een artikel in PNAS (hier de samenvatting) beschrijven de Nederlander Jérôme Dangerman, jurist verbonden aan het International Institute for Applied Systems Analysis en de Radboud Universiteit, en Hans Joachim Schellnhuber van het klimaatinstituut in Potsdam, hoe dat mechanisme is ontstaan en werkt, en ze doen een suggestie hoe je het kunt doorbreken.

Veel van de voorbeelden van die zogeheten lock-in zijn bekend. Maar door ze in context te bespreken, wordt inzichtelijk waardoor sinds 1973 het verbruik van fossiele brandstof, ondanks alle nadelen, meer dan verdubbeld is, terwijl het aandeel schone energie gering blijft.

Twee voorbeelden uit het artikel:

To create appropriate technology, large investments in research and development (R&D), demonstration, testing, and equipment are needed. Generally speaking, the higher the investments, the better are the results. Thus, increased investments lead to improved R&D, superior demonstration and testing processes, better equipment, and finally, to improved production and products. The higher the quality of the product—assuming appropriate support by marketing and sales—the more products will be sold.

Niet alleen de producenten versterken het bestaande systeem en houden het in stand, ook de consumenten doen dat:

Moreover, once customers have purchased a particular technology (e.g., a car with a combustion engine) that uses a certain type of energy (e.g., gasoline or diesel), they and future customers are inclined, or even obliged, to purchase a product using the same technology and associated energy, because there already is a network (e.g., of gas stations) in place to facilitate the use of that particular technology and energy (coordination/network effects).

De auteurs geven een aardig historisch voorbeeld van hoe het kan werken. Ze beschrijven hoe tegelijk met de ontwikkeling van de verbrandingsmotor voor auto’s aan een alternatief werd gewerkt: een motor op basis van een stoommachine. Maar de gebroeders Stanley, die daaraan werkten voelden niets voor massaproductie van hun auto en (mede) daardoor liep hun techniek dood.

Misschien nog sterker is het voorbeeld van de accubouwers. Zij werden zo in beslag genomen door de ontwikkeling van kleine accu’s om auto’s te starten, dat ze vergaten te kijken naar de mogelijkheden van elektrische auto’s.

Ook de ‘unfamiliarity gap’, dat wil zeggen de angst voor (investering in) het onbekende kan de lock-in versterken. En de huidige economische crisis werkt in het nadeel van schone energie want ‘the alternative energy system is very prone and vulnerable to external perturbations’.

In een e-mail licht Dangerman een interessant aspect van zijn verhaal nader toe. Industriële revoluties, schrijft hij, zorgden historisch vaak voor nieuwe energietechnologieën, behalve de vijfde en meest recente, de IT-revolutie. De enorme scheppingskracht en de kapitaalaanzuigende werking van zulke revoluties is nodig voor een globale energietransitie (van hout naar kolen via stoomtechnologie, van kolen naar olie via de verbrandingsmotor). De computertechnologie heeft juist bijgedragen aan het op slot zetten van het bestaande energiesysteem:

1. Het leidde tot een ongekende versterking van het door korte termijn belangen gedreven financiële systeem, vooral doordat via IT enorme grip op het wereldwijde financiële systeem werd verkregen en de efficiëntie van geldstromen enorm werd verhoogd. Het economisch paradigma dat het financiële systeem propageert, verhindert onzekere lange termijn investeringen zoals die in duurzame energie.

2. Het verving de ‘oude’ olie-economie niet, maar het versterkte die economie juist doordat IT de productie- en transportprocessen efficiënter maakte. Op lange termijn kunnen nieuwe energietechnologieën daar natuurlijk ook van profiteren, maar de ‘deep pockets’ van de gevestigde energietechnologieën hebben de afgelopen veertig jaar extra voorsprong genomen.

Dangerman en Schellnhuber stellen voor om aandeelhouders medeverantwoordelijk en financieel aansprakelijk te maken voor de milieuschade die bedrijven aanrichten. Op dit moment bestaat er volgens hen een ‘wanverhouding tussen bedrijven en het milieu’.

The mismatch in question is especially conspicuous in the energy system and its specific relationship between the shareholders’ legal position and the production of negative side-effects (e.g., through deep-sea or polar drilling for oil). The relationship is damage-sustaining in that (1) it conserves capital flows and vested interests in industries that are proven to be damaging and (2) liability is expressly excluded. It also is damage-increasing by facilitating additional/new capital flows into unsustainable industries.

Aandeelhouders gaan voor winst op de korte termijn, ook als dat ten koste gaat van de leefomgeving. Dus vragen de auteurs zich af:

if shareholders had clear-cut liabilities and had to consider these responsibilities in all their activities, would there still be massive investments in CO2-producing and polluting coalfired power plants or, indeed, in any technologies that clearly create extensive damage?

47 reacties op 'Aandeelhouder laten opdraaien voor milieuschade'

hugo matthijssen

Met hernieuwbare energie kun je efficiënt in 30% van je energiebehoefte voorzien op een stroomnet met voldoende piekscheerders.
Windmolens zijn b.v. alleen inzetbaar naast fossiele centrales ze vervangen niet een centrale.
Is er geen wind dan moet ook het licht branden.

Ook zonnecellen leveren alleen stroom als je het meestal niet nodig hebt.
De vraag is ook wat nu werkelijk de vervuiling is.
Is hetdDe windmolen of is het de centrale die door balancering van wind energie en opvangen van de windstroom pieken meer co2 moet gaat uitstoten.

Paul Brands

Geweldige analyse die getuigt van inzicht en overzicht in de systemen die zijn opgetuigd om wat we hebben (zo lang mogelijk) te houden.
Wie gaat ervoor zorgen, of anders gezegd, wat moet er gebeuren om ervoor te zorgen dat die aandeelhouders die verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk gaan accepteren.
Zijn het niet ook de “gebruikers” van al die opgepompte olie, die misschien even verantwoordelijk zijn voor de negatieve effecten van productie en consumptie ervan.
Natuurlijk zijn het de aandeelhouders die met veelal grote scheppen geld naar huis gaan, maar uiteindelijk wentelt de hele westerse wereld zich in ongekende rijkdom, door alles wat we met die olie doen.
Verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij ons allemaal in de consumptie maatschappij die we met z’n allen hebben opgetuigd en die we, tegen beter weten in, in stand proberen te houden. We hebben wat we hebben en dat moeten we houden, en laten we vooral alleen recht voor ons uit blijven kijken, zodat we niet hoeven te schrikken van wat we aanrichten.

Dus eigenlijk gedraagt de overgrote meerderheid van de mensen in onze consumptiemaatschappij zich als die traditionele aandeelhouder van een oliemaatschappij. Als we ons gedrag en denken niet willen veranderen, dan verdienen we de prijs die daar uiteindelijk voor betaald moet gaan worden.
Het doorbreken van ons conventionele gedrag en denkpatroon moet op vele fronten gebeuren. Die aandeelhouders verantwoordelijk stellen is een prima begin, maar zal vergezeld moeten gaan van een breed maatschappelijk “umdenken” waardoor die aandeelhouders gedwongen zullen worden tot drastische verandering.

Wie begint?

Hugo Jonkers

Ik zou het wat breder willen maken: aandeelhouders laten opdraaien voor maatschappelijke schade.
Dit zou overigens ook moeten gelden voor alle betrokkenen, leiding, commissarissen etc.

Het is bijvoorneeld krom dat de directie Chemiepack vervolgd wordt wegens het nemen van te grote risico’s een explosie ten gevolge hebbende terwijl woningcoorporatiebestuurders of bankiers (niet alleen de directeuren) die hun systeem hebben laten exploderen
dit zonder vervolging kunnen doen.

Paulus de B.

Dit riekt naar het ‘Precautionary Principle’ (http://en.wikipedia.org/wiki/Precautionary_principle): je bent schuldig tenzij je je onschuld kan bewijzen. Zoals ook in Agenda 21 van de VN. Samen met ‘science by concensus’ een levensgevaarlijke combinatie. Zolang opwarming van de aarde door Co2 uitstoot niet wetenschappenlijk is bewezen (en ‘consensus’ is GEEN wetenschappenlijk bewijs) zou ik hier zeer terughoudend mee zijn.

Sander van der Wal

Dat soort aandelen gaan niet verkocht worden, want niemand wil aansprakelijk worden gesteld om die kosten te betalen. Er zijn zat andere aandelen te koop zonder dat soort gedoe. De bestaande aandeelhouders zijn de pineut, fijn als net jouw pensioenfonds dat blijkt te zijn.

hermanovic

De voorgestelde maatregel om aandeelhouders te beboeten is ronduit belachelijk. Gaan we aandeelhouders dan ook verantwoordelijk stellen voor investeringen in medicijnen die achteraf een nare bijwerking blijken te hebben, makers van friteuses (slecht voor de gezondheid) en dode vogels a.g.v. windmolens? Dat zou bijna een garantie zijn dat niemand meer in ook maar iets durft te investeren. Een betere manier om de economie lam te leggen is er bijna niet.

Vaak komt men er ook pas later achter dat een nieuwe techniek (bijv. de auto) schadelijk is voor het milieu. Dus gaan we dan nu de achterkleinkinderen van de 1e investeerders in de automobiel beboeten?

En moeten we investeerders in TomTom straffen? Deze apparaatjes maken het autorijden immers eenvoudiger, dus die zijn medeschuldig. En zo zijn er nog honderden voorbeelden van ‘foute’ aandeelhouders.

De hier gemaakte link tussen IT en energie is daarbij erg gekunsteld. We bevinden ons sinds einde 18e eeuw continu in de industriele revolutie en de IT is daar slechts een recent nieuw onderdeel van. De IT de schuld geven van het ontbreken van nieuwe energievormen is daarom onzin.

Bovendien heeft de IT wel degelijk nieuwe energievormen makkelijker gemaakt, zoals kernenergie, biogas, zonnecellen enz.

Al met al lijkt dit hele artikel niets meer dan een pseudo-wetenschappelijk verhaaltje bedoeld om het verfoeide grootkapitaal zondebok te maken van het broeikaseffect.

hugo matthijssen

Kunnen we de lijn ook doortrekken naar de media en de journalisten die op dit moment niet meer in staat zijn objectief te berichten over wetenschap en alleen veel te alarmistische voorspellingen op basis van onvolledige klimaatmodellen napraten zonder zelf op onderzoek te gaan.

We hebben het nog steeds over een niet bewezen theorie op basis waarvan al jaren, naar nu al achteraf blijkt, onjuiste zwaar overtrokken voorspellingen worden gedaan.
Vervolgens nemen we maatregelen die zeer veel kosten en zou de theorie juist zijn ook nog eens geen enkel effect hebben op de globale temperatuur.

Kijk ook eens naar de maatschappelijke kosten van wind energie waarover zelfs de nationale ombudsman al eens heeft aangegeven dat de voorlichting van het ministerie op zijn zachts gezegd onvolledig bleek.
De economie loopt krakend vast de subsidiekosten voor niet rendabele energiebronnen hangen als een molensteen om onze nek.

Nu de eerste luchtbel t.a.v. biobrandstof is doorgeprikt kijkt niemand meer om naar de schade aan onze regenwouden en natuurgebieden die voor “het belang van het milieu” op basis van onzinnige duurzaamheidsplannen zijn omgezet in kale vlaktes met nieuw aangeplante palmplantages en denk ook eerst eens aan de miljard mensen die nu honger hebben omdat wij hun land gebruikten voor olienoten en compensatieboompjes.

Nu de praktijk
De aarde blijkt al jaren niet op te warmen.
De temperatuur van de oppervlakte van de oceanen is al jaren gelijk gebleven.
Het drijfijs op de noordpool neemt af maar het drijfijs op de zuidpool neemt sterk toe daar hoor je niemand over.
Ook niet over het feit dat toe en afname van het zeeijs op de noordpool een gegeven is kijk maar eens meer dan 20 jaar terug, het is op een langere tijdschaal net zo iets als eb en vloed op de noordzee.

Nogmaals zeer eenzijdige berichtgeving.
Waar blijft de objectiviteit wat met name in de media essentieel is voor het bestaansrecht.

Kunnen we deze kosten over een jaar of 5 tot 10 ook gaan verhalen op deze media en journalisten persoonlijk aansprakelijk stellen als blijkt dat de afkoeling weer is ingezet zoals in de periode na 1942.
Beste Paul ik kijk er naar uit

Igor

de reden dat fossiele brandstoffen (diesel, benzine, kerosine) zo populair zijn in het voorzien van de energiebehoefte van voertuigen is dat de energie per massa van die brandstoffen bijzonder groot is. Benzine heeft ongeveer 50-500x meer energie per massa dan een accu (sterk afhankelijk van het type accu).

Herman Vruggink

De vrijmarkt werkt middels vraag en aanbod en dankzij dit mechanisme zijn vele beschermende klimaatmaatregelen verkocht. Ecotax, energiebelasting, CO2 heffing en ga zo maar door. Die maatregelen zouden nooit een kans van slagen hebben gehad als daar de behoefte niet voor was. Nu zou daar dan aandelentax bij moeten komen. Tenminste, ik zou niet weten hoe anders verantwoordelijkheid uitgedrukt moet worden. Miljoenen mensen hebben aandelen fossiel, direct of indirect. Vandaag heb ik aandelen Shell, morgen niet meer, en misschien volgende week weer wel. Jérôme Dangerman en Hans Joachim Schellnhuber maken met hun suggestie duidelijk niet helemaal van deze wereld te zijn. Maar wie weet, er zijn wel meer volstrekt onzinnige maatregelen ingevoerd. Richt u zich tot de politiek zou ik zeggen.

Traditionele energiebronnen worden natuurlijk niet sterk bevoordeelt. Fossiele brandstoffen danken hun succes aan hun enorme unieke mogelijkheden. We komen niet zomaar van fossiel af. Het is niet zozeer een kwestie van niet willen maar meer een zaak van niet kunnen. Inleveren van fossiel op de korte termijn betekent inleveren van confort en welvaart. In de tekst wordt een voorbeeld gegeven van de accubouwers, in beslag genomen door de ontwikkeling van kleine accu’s om auto’s te starten, dat ze vergaten te kijken naar de mogelijkheden van elektrische auto’s. Naar mijn idee niet zo’n goed voorbeeld. 100 jaar geleden werd immers 10% van de auto’s elektrisch aangedreven en heeft alle kansen gehad. De productie van elektromobielen piekte in 1912. Op dat moment reden er 30.000 elektrische voertuigen rond in de US en ongeveer 4.000 in Europa.
http://www.lowtechmagazine.be/2010/05/actieradius-elektrische-auto.html

Zelf rij ik graag elektrisch, op de fiets en de ecoscooter. Meestal brengt mij dat waar ik wezen moet. Bovendien trek ik de laadstroom van mijn 24 * 300 Wp zonnepanelen. Maar indien ik naar dit hobbyisme kijk dan zie ik alleen maar fossiel. Elk onderdeel is gemaakt van, geproduceerd door of getransporteerd met: Fossiel.

Bob Brand

Beste Herman Vruggink (#9)

De vrijmarkt werkt middels vraag en aanbod en dankzij dit mechanisme zijn vele beschermende klimaatmaatregelen verkocht. Ecotax, energiebelasting, CO2 heffing en ga zo maar door.

Nee, deze ‘klimaatmaatregelen’ zijn niet dankzij de vrije markt ‘verkocht’ maar worden door de overheid en de politiek ingevoerd. De CO2-heffing is sinds 1 januari 2013 de nieuwe benaming voor de BPM, die voortaan alleen op de CO2 uitstoot van nieuwe auto’s gebaseerd wordt.

Over het aansprakelijk stellen op basis van milieuschade: het probleem is nu dat er een gebrek aan ‘accountability’ is. De gevolgen van het gebruik van fossiele brandstoffen zijn namelijk wereldwijd en komen pas na meerdere decennia of een jaar of honderd volledig aan het licht.

De gevolgen en de kosten daarvan worden dan t.z.t. afgewenteld op de belastingbetalers en op de schatkist, terwijl de winsten van die fossiele brandstoffen juist bij de genoemde aandeelhouders zijn beland. Deze ‘externalities’ zouden doorberekend kunnen worden aan de aandeelhouders, zodat zij zowel genieten van de volledige kosten evenals de volledige baten.

Op die wijze ontstaat er een ‘level playing field’ waarbij nieuwe technieken op basis van de volledige kosten over de gehele levenscyclus kunnen concurreren met fossiele brandstoffen – waarvan de gevolgen en de kosten nu nog vooruitgeschoven worden naar de publieke middelen van morgen, maar de baten bij de aandeelhouders landen.

Dick Veldkamp

Het is natuurlijk niet meer dan normaal dat iedereen -dus ook bedrijven en indirect aandeelhouders- opdraait voor de veroorzaakte schade van gedrag en/of productie. In principe zou in de prijs van ieder product verwerkt moeten zitten wat het kost om weer terug te komen naar de situatie voor het product gemaakt werd (dus de kosten om te zorgen voor nul milieuvervuiling).

Dat is nogal ingewikkeld. Een simpele benaderende oplossing is de CO2-belasting of CO2-rantsoenering. Zie http://www.teqs.net/ . Een dergelijke algemene maatregel dwingt alle sectoren van de economie de goede kant op, zonder dat er veel specifieke maatregelen nodig zijn (subsidie op zonnepanelen, vleestaks, autobelasting-naar-uitstoot, enz. enz.).

Ik ben erg beniwud hoe de carbon trading in Australie gaat uitwerken.

Bert Amesz

Was het maar zo eenvoudig! Het ‘energiesysteem’ waar je op doelt is grofweg op te delen in drie segmenten: de producenten van olie en gas, de energiebedrijven en de consument (burgers en bedrijven). Alle drie dragen maatschappelijke verantwoordelijkheid voor het milieu en klimaat.

Neem de energiebedrijven. In veel landen zijn dat nutsbedrijven die in een deels gemonopoliseerde markt opereren. Meestal is dan de nationale of regionale overheid (direct of indirect) de aandeelhouder. Een eventuele aansprakelijkheid zal dus afgewenteld worden op de burger, tevens eindgebruiker van energie. Aan de ene kant is dat mooi: het zet de consument aan tot nadenken over de keuzes die hij maakt. Anderzijds moet je als burger er dan op kunnen vertrouwen dat het energiebedrijf juist handelt. Maar dan blijkt dat de aandeelhoudende overheid zijn macht heeft afgestaan aan RvB’s en RvT’s die maar al te vaak hun eigen weg gaan. Voorbeelden te over: woningcorporaties, onderwijsinstellingen, zorgsector, openbaar vervoer. Thans wordt wanbeleid van deze bestuurslaag rücksichtslos afgewenteld op de burger. Indien je de burger/consument wil betrekken bij het beleid van het energiebedrijf, dan moet eerst de macht van de overheid als aandeelhouder hersteld worden. Vervolgens dient de aandeelhouder – nationaal, provinciaal of gemeentelijk – te luisteren naar de burger. Dat geschied dan via bestaande spelregels (verkiezingen) of nieuwe: bijvoorbeeld door consumentenorganisaties een plek te geven in het toezicht op het bestuur van het overheidsbedrijf.

Eigenlijk is de situatie bij de olie- en gasbedrijven niet veel anders. Weliswaar zijn dat meestal private ondernemingen, maar de RvB’s en RvC’s opereren betrekkelijk autonoom. De aandeelhouder staat op afstand, en heeft nauwelijks invloed op het bedrijfsbeleid. Wel beschikt de aandeelhouder over een krachtig wapen: aan- en verkoop van aandelen. En voor één ding is men bang: waardeverlies bij een dreigende schadeclaim. Private beleggers (consumenten) kunnen hun conclusies direct trekken. Maar ook via een omweg kan de burger zich laten horen: via hun vertegenwoordiging in het bestuur van institutionele beleggers zoals bijvoorbeeld pensioenfondsen. Waar aandeelhouders ook gevoelig voor zijn, is imagoschade. Ook daar heeft de burger/consument – via de publieke opinie – een wapen in de hand.

In dat kader het volgende: diverse olie- en gasbedrijven (waaronder Shell) ondernemen momenteel met een heuse run op de reserves in het noordpoolgebied. Om redenen van ecologie en milieu is dat sterk af te wijzen. Maar minder bekend is het klimaatrisico van boren in het noordpoolgebied: de ‘kraamkamer’ van mondiale klimaatverandering. Zie:

http://www.water-climate.blogspot.nl/

Kunnen wij – via de band van de publieke opinie – deze waanzin een halt toe roepen?

Igor

Benzine heeft ongeveer 50-500x meer energie per massa dan een accu (afhankelijk van het type accu). Dat is precies de reden waarom we nog verbrandingsmotoren hebben; er is geen enkele andere praktisch toepasbare brandstof die zo veel energie per massa heeft als benzine/diesel, heeft niets met “lock-in” te maken.

H.N Geraedts

Indien men de achtergrond en het eerder gepubliceerd denken van [vooral] Schellnhuber en Dangerman naloopt [makkelijk te doen via het web], is wat zij in dit PNAS paper argumenteren voor hun doen niet buitengewoon. Ontdoe dit paper van haar mooie PNAS jasje en het academische jargon, en de ideologische message is voor deze heren vanzelfsprekend.

Ik laat even buiten beschouwing dat hun onderliggende argumenten over investeringen en technologie en Bangerman’s betoog [in de email] over een vermeend verband tussen industiele revoluties en energietechnologien, de kar pal voor het paard zetten [ik heb over deze vraagstukken een aantal jaren als buitengewoon hoogleraar gedoceerd: a] science does not necessarily beget technology, no matter how much one invests; en b] only technology with the promise of both resolving a problem AND making a return, will as a rule be financed. A technology that potentially solves a problem but continues to lose money will run out of funding; and a technology -no matter how brilliant- looking for a problem to solve, will too].

Het hart van Schellnhuber en Dangermans betoog gaat namelijk over iets heel anders, iets fundameteels: met de koolwaterstof energie sector als doelwit [Dangerman is overigens aan Nuon verbonden, dat grote belangen heeft in “renewables”- iets dat niet wordt vermeld] gaat hun pleidooi over het afschaffen van “limted liability” d.m.v. het invoeren van “unlimited liability”. Wat de heren niet expliciet willen zeggen, maar op basis van eerdere schriften en uitspraken wel voor ogen hebben, is dat indien met dit zou doorvoeren, men het kapitalistische/vrije markt system de nek omdraait.

“Limited liability” en de “Ltd” company vormen namelijk since AD1600 [zie bv de VOC in Nederland, enz.] de ruggengraad van het kapitalisme. Zonder deze onombeerlijke financieel structurele regeling zou namelijk het kapitaal dat historisch nodig is geweest om bedrijven op te bouwen, technologien te ontwikkelen, enz., enz., nooit ter beschikking zijn gekomen; en vandaag de dag ook niet beschikbaar zijn. Dat staat als een gros palen boven water, en “success to the successful” is hier een belangrijk onderdeel van, hetgeen ook verklaart waaarom Schellnhuber en Dangerman daar zo’n probleem mee hebben.

Hun PNAS paper over de noodzaak die zij zien “unlimited liability” voor aandeelhouders in koolwaterstof energie in te voeren -om deze zodoende van die investeren af te schrikken, en daardoor meer middelen te sturen naar “miljeu vriendelijke” “renewables”- gaat in den gronde dus eigenlijk over de noodzaak het de kapitalistisch/vrije markt systeem af te breken.

No more, no less. Ondanks het mooie academische jasje.

I wish them good luck.

Bob Brand

Beste H.N Geraedts,

U bent niet erg consistent in #14.

Enerzijds maakt u Dangerman en Schellnhuber verdacht vanwege hun ‘academische jasje’ en de PNAS publicatie (waar niets op af te dingen valt, het is een gerespecteerd journal met een hoge impact score), en anderzijds verwijt u Dangerman dat hij voor het bedrijfsleven werkt: Nuon, dat in 2009 is overgenomen door het Zweedse Vattenfall.

Wat is het nu? ‘Academia bad, fossil-fuel multinationals good‘, of is het andersom?

Overigens is Nuon bepaald geen ‘renewables’ energieleverancier, maar het grootste Nederlandse ex-nutsbedrijf dat sinds 2006 is opgesplitst in een netwerkbedrijf en in het productie- en leveringsbedrijf Nuon, nu onderdeel van Vattenfall – een typisch ‘fossil-fuel’ energiebedrijf: 51% van de productie komt van fossiele brandstoffen en 25% kernenergie. Vattenfall heeft wel een behoorlijke 21% aan waterkracht, ongetwijfeld vanwege hun positie in Zweden en Noorwegen.

Nuon heeft vooral gasgestookte centrales in Nederland en België, en een klein aandeel windenergie:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Nuon
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vattenfall

Hoe dan ook, u lijkt niet te kunnen beslissen op welke wijze u Dangerman het beste zwart kan maken. Dat lijkt me ten onrechte, hij beschrijft een evident verband tussen ‘industriële revoluties’ en energietechnologieën: kapitaal wordt door aandeelhouders bij voorkeur geïnvesteerd in gevestigde technologieën in plaats van lange-termijn investeringen in risicodragende technologie zoals duurzame energie. Het verschijnsel lock-in is ook reëel: probeer maar ‘s om het elektrische scheurijzer van Herman ‘Groen’ Vruggink op te laden bij een willekeurig Shell pompstation!

Dangerman en Schellnhuber wijzen er geheel terecht op dat aandeelhouders wel genieten van de winsten op de korte termijn, maar de lange-termijn ‘damages’ (milieuschade en klimaatverandering) afwentelen op de maatschappij:

The mismatch in question is especially conspicuous in the energy system and its specific relationship between the shareholders’ legal position and the production of negative side-effects (e.g., through deep-sea or polar drilling for oil). The relationship is damage-sustaining in that (1) it conserves capital flows and vested interests in industries that are proven to be damaging and (2) liability is expressly excluded.

Hun analyse is geen speld tussen te krijgen: als aandeelhouders op een-of-andere wijze zouden delen in de ‘clear-cut liabilities‘ zouden ze méér geïnteresseerd zijn om hun kapitaal te steken in duurzame oplossingen.

Iets dat ik met u eens ben: individuele “unlimited liability” lijkt me niet de oplossing: eindeloze rechtszaken, vraagstukken over ‘due diligence’ en wat al niet. Bovendien werkt het vooral achteraf: dan pas zie je de gevolgen van fossiele brandstoffen. Na meerdere decennia zijn die aandeelhouders alweer overleden.

Beter zou het zijn om alvast de toekomstige schade en publieke kosten in te calculeren in de investeringsbeslissingen: bijvoorbeeld door een CO2-tax aan de bron bij de energieleverancier (!) of nog eerder in de keten: een extractieheffing voor het uit de grond halen van de fossiele brandstoffen.

Paul Luttikhuis

@H.N. Geraedts en Bob Brand,
Ik kan daar nog aan toevoegen dat Dangerman niet geheimzinnig doet over zijn afkomst, in tegendeel. Hij mailde mij terwijl ik aan het schrijven was het volgende:
‘Ik heb 15 jaar (adviseurs- en management)ervaring in de internationale energie- en technologie industrie, en heb in de laatste 6 jaar part-time gewerkt als manager bij een dochter van Nuon en part-time wetenschappelijk onderzoek gedaan bij het IIASA en de Radboud Universiteit Nijmegen.’
Met daarbij de vraag of ik het van belang vond om dat te melden. Ik besloot dat na te laten. Achteraf misschien een verkeerd besluit. Want je zou inderdaad kunnen zeggen dat het zijn betoog sterker maakt. Sterker nog, zijn onderzoek werd mede betaald door Nuon en Shell! Zoals overigens ook keurig vermeld bij het artikel in de PNAS.
Paul

Herman Vruggink

Dangerman en Schellnhuber wijzen volgens @Bob Brand er geheel terecht op dat aandeelhouders wel genieten van de winsten op de korte termijn, maar de lange-termijn ‘damages’ (milieuschade en klimaatverandering) afwentelen op de maatschappij. zie #15

Is deze verwijzing terecht? Aandeelhouders ‘fossiel’ hopen zowel te genieten van winsten op de korte termijn maar zeker nog meer van winsten op de lange termijn. Wie belegd in ‘fossiel’ doet dat zonder enige garantie op winst op de korte termijn. Sterker nog, de kans op winst of verlies is op de korte termijn ongeveer even groot. Voor de lange termijn is het helemaal koffiedik kijken, wie durft een uitspraak te doen wat de aandelen Shell over 20 jaar waard zijn? De bewering van Dangerman en Schellnhuber is dus slechts een halve waarheid en daarom misleidend.

Maar wat is nu eigenlijk de reden om met een dergelijke controversiële uitspraak te komen? Gezien de praktische onuitvoerbaarheid van deze suggestie moeten we het mogelijk zoeken in publicitaire redenen. Net zoals het bij ene Alec Rawls van het vorige blog het relevant is om meer te weten van zijn achtergrond, zo is er gezien de uitspraken van Dangerman en Schellnhuber meer dan reden genoeg om hun doopceel van A tot Z te lichten. De dubieuze reputatie van Schnellnhuber is zo langzamerhand wel overbekend, die hoeven we niet toe te lichten. Een zeer kleine bloemlezing: http://notrickszone.com/2012/07/15/why-german-prof-hans-joachim-schellnhuber-co-will-become-the-object-of-ridicule-for-future-generations/
of http://nofrakkingconsensus.com/2012/12/21/who-is-hans-joachim-schellnhuber/

Dangerman en Schellnhuber maken zich natuurlijk niet verdacht vanwege hun ‘academische jasje’ zoals Bob Brand suggereert, maar vanwege hun uitspraken. De toevoeging van Paul Luttikhuis in #16 is wat mij betreft niet voldoende. Net zoals het van een ene Alec Rawls op het vorige blog het van belang was om een toelichting te geven in welk politiek spectrum wij hem moeten plaatsen is dat ook zeker relevant dat te weten van deze twee heren. Gelijke monniken, gelijke kappen. Alec Rawls stelde een politieke daad. Dangerman en Schellnhuber doen politieke uitspraken.

H.N Geraedts

Beste Paul,

Dank voor de opheldering inzake Dangerman/Nuon/Shell.

That said: het artikel is en blijft een in een academisch/wetenschappelijk PNAS jasje gestoken, en met de koolwaterstof industrie als miljeu boef, in den gronde anti-capitalisisch betoog.

Dat Nuon/Shell hieraan mee betaald hebben doet niet ter zake wat de vermeende “qualiteit” van de inhoud betreft. Ik zou zeggen, herhaalt u dit spcefieke argument nog eens aan, de volgende keer dat er een studie wordt gepubliceerd waar de energie sector financieel aan heeft bijgedragen, en waar u zich niet in kunt vinden.

This paper is one among many examples of an ideological message, academically packaged and published in a scientific journal. Heeft e.a. weg van de manier waarop de Summary for Policy Makers van het IPCC verpakt wordt.

Paul Luttikhuis

Beste H.N. Geraedts.
Het argument over de relatie tussen onderzoek en een bedrijf dat het heeft gefinancierd is volgens mij alleen extra van betekenis als de uitkomst van het onderzoek strijdig lijkt met de belangen van het bedrijf. Anders kan het gemakkelijk worden uitgelegd als een gevalletje van ‘wij van wc-eend adviseren wc-eend’, naar een beroemde Nederlandse reclame.
Paul

Jadwiga de Bock Majewska

graag wil ik delen met vandaag ontvangen Nieuwsbrief van een kleurrijk, innovatief,en gratis website:
http://www.inhabitat.com
http://twitter.com/inhabitat.
Inhabitat Weekly January 10th.
Titel nieuwsbrief:
” Gigantic Rubber Duck Sails Into Sydney + World’s First Vertical Forest Nearly Complete + Lexus Unveils Autonomus Car: “….”

Herman Vruggink

En als Danger man de melding maakt dat hij 6 jaar part-time gewerkt heeft als manager bij een dochter van Nuon (zie#16), dan mag hij er ook bij vertellen dat die dochter Nuon Helianthos heet, de fabriek die de flexibele zonnecellen moest ontwikkelen. Voormalig dochter moeten we nu zeggen want Nuon heeft onlangs de stekker er uit getrokken na 85 miljoen verlies. 27 miljoen Euro aan subsidie. Hoezo, voortrekken van fossiel…..
http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2011/10/03/kamervragen-over-het-sluiten-van-nuon-helianthos.html

H.N Geraedts

Beste Paul,

Dank voor uw antwoord.

Mijn fundamentele “vraagtekens” gingen echter nimmer over wie er voor dit paper heeft betaald [in die zin is Dangerman’s relatie met Nuon een “red herring” geworden].

Het is en blijft een vraag over waarom een paper dat gaat over het in den gronde verbouwen van het financiale speelveld inzake kapitaal, de exposure van aandeelhouders en uiteindelijk het gedrag van ondernmeningen, en dat met een duidelijke social economische ideologische message, in een ongewoon academisch jasje is gestop, in dit geval in een PNAS jasje.

Want die vraag doet het verhaal namelijk te ontrafelen: PNAS is een wetenschappelijk tijdschrift dat zo’n 92% van haar publicaties in de life sciences heeft, ongeveer 4-5% in the “physical sciences“, en slechts de resterende 3-4% in de “social sciences“.

Daar komt het volgende detail bij kijken: Schellnhuber is lid de US National Academy of Sciences. En als zodaning, en dit is cruciaal, heeft hij recht om per jaar vier Track I, dvz NON peer reviewed, papers in PNAS te publiceren! Tel het bij elkaar op, en het beeld wordt duidelijker: dit paper moest wel via PNAS, want onder normale academische, peer review, omstandigheden had dit los samenhangende verhaal nergens in een gerenomeerd social sciences-economics tijdschrift het daglicht gezien. Zoals onze voetballer des vaderlands Cruyff ooit zei: je snapt het pas als je het door hebt..

PS: Het lijkt mij dat de positie van Schellnhuber als lid van de US NAS, en het feit dat hij voor 2013 nog over zijn Track I opties beschikt, een interessant licht werpt op het vraagstuk over de bundel IPCC papers die, zoals wij uit andere bronnen hebben vernomen, nog via PNAS gepubliceerd moeten worden als bijdrage voor het uiteindelijk AR5 rapport dit jaar, en waarvan Schellnhuber als editor is aangewezen. Wij zullen zien hoe dit zich na de deadline van 31 januari ontwikkelt.

Bob Brand

Beste Herman Vruggink en H.N Geraedts,

Wie belegd in ‘fossiel’ doet dat zonder enige garantie op winst op de korte termijn.

Ja, en? Wáár beweer ik dat er een garantie zou zijn op winst op de korte termijn? Iedere belegging is risicodragend en dat is niet iets bijzonders – als je dat niet wil kan je gaan sparen. Het feit dat elke belegging risicodragend is, zou een investeerder echter niet moeten ontslaan van de verantwoordelijkheid voor zijn keuze.

De ‘liabilities’ die met een bedrijfsactiviteit gemoeid gaan – de onderneming is juridisch aansprakelijk voor de schade die het aanricht, en de investeerder ziet dat terug in het bedrijfsresultaat – worden in het geval van fossiele brandstoffen echter *niet* verrekend: de schade door klimaatverandering volgt pas 40, 50 of 100 jaar later en treedt elders ter wereld aan het licht.

Deze schade wordt vanuit de publieke middelen, opgebracht door de belastingbetaler, bestreden – in plaats dat de volledige rekening wordt neergelegd bij de veroorzaker van de schade: de ondernemingen die verkeerde keuzes maken qua brandstoffen en energietechnologieën. Geen wonder – de investeerder hoeft in deze sector niet op te draaien voor de consequenties van de keuzes: dat doet de belastingbetaler die de milieu- en klimaatschade betaalt!

Een gezond liberaal principe is echter: de vervuiler betaalt.

Alles wat Dangerman en Schnellnhuber doen in hun prima artikel in de Social Sciences section van PNAS, is de rol van de aandeelhouder in de energiesector analyseren. Hoe beïnvloedt de juridische positie de keuzes die er gemaakt worden en hoe zou je een situatie kunnen bereiken waarin de volledige kosten van een energietechnologie (inclusief de schade op de langere termijn) worden meegenomen bij het maken van keuzes? Zie ook dit artikeltje: http://www.energienieuws.info/2013/01/stel-aandeelhouders-financieel.html

In blinde paniek – want hij heeft in eerdere discussies aangegeven dat zijn geld geïnvesteerd is in tar sands en shale gas and oil – begint dhr. Geraedts dan maar de boodschapper van het onderzoek zwart te maken. Het is de tactiek van ‘shoot the messenger’ en ‘poison the well':

* éérst is Dangerman verdacht omdat hij ‘een academisch jasje aanheeft';

* dan weer omdat hij ook voor Nuon en Vattenfall werkt;

* zelfs als Shell en Nuon mede betalen voor het onderzoek, is Dangerman nóg verdacht;

* en ook mag het niet in PNAS van dhr. Geraedts, hoewel PNAS met regelmaat onderzoek publiceert over de maatschappelijke gevolgen van wetenschappelijke ontwikkelingen;

* o ja, PNAS zelf is óók al verdacht want ze publiceren wel eens onderzoek dat Geraedts niet zo best uitkomt: hoe durven ze! Overigens citeert hij wel weer met graagte uit PNAS als er iets van zijn klimaatsceptische idool Judith Curry in gepubliceerd wordt.

En zo zien we het hedendaagse McCarthyism in actie: een heksenjacht op iedereen die de gevestigde belangen van dhr. Geraedts (in zijn olie en gas) aan zou kunnen tasten. Zélfs als de onderzoeker gefinancierd wordt door Shell en Nuon, zal het vast wel een closet communist zijn die uit is op de omverwerping van ‘het kapitalistische systeem’. De ideologie van Geraedts c.s. is echter slechts een dekmantel, een excuus om hun gevestigde belangen te verdedigen ondanks de enorme schade die zij aanrichten.

peter klein

Dat is nog eens debunking, Heer Vruggink ! Klasse !

En voor wat betreft het dekapitaliseren van deze wereld: dat was een doelstelling terug te vinden in UN rapporten, waarbij gelden uit emissierechten zouden worden gebruikt voor technologietransfer van ontwikkelde naar onderontwikkelde landen á raison van meer dan 1000 miljard $ per jaar.

Natuurlijk werken de links die ik daarvan had opgeslagen niet meer, daarvoor waren de laatste klimaatvergaderingen waarschijnlijk te weinig hoopvol. En zelfs de links die ik daarná nog had gevonden zijn uit dienst ( http://www.un.org/esa/sustdev/sdissues/energy/op/beijing_hlccc_nov08/back_paper.pdf en http://www.un.org/esa/dsd/resources/res_pdfs/publications/sdt_tec/tec_technology_dev.pdf )

Een grote cover-up, waarbij de schuldigen langzaam via de achterdeur vertrekken.

Gelukkig wist labohm laatst te melden ( http://www.dagelijksestandaard.nl/2013/01/nasa-versus-vn-klimaatpanel , met link) dat de Nasa zijn koers 180 graden draait, tegen Jim Hansen in, en gelukkig dat de kolossale hoeveelheid schaliegas de fossiele energieprijs naar ongekende laagte ( jaren ’90 nivo) brengt. Dus we moeten maar wachten tot deze amerikaanse wake up over een decennium of zo ook in europa landt. Krijgen we weer een windturbine demolitie industrie.

Hans Custers

Ik constateer dat de toon van de reacties van lieden als Vruggink en Geraedts steeds verontwaardigder wordt en dat men zich in toenemende mate richt op het aanvallen van de boodschapper, in plaats van de boodschap. Ik beschouw dat als een bemoedigend teken. Volgens de ideeën van Kubler-Ross komt na de ontkenning immers de fase van woede, woede die zich vaak (ten onrechte) richt tegen de boodschapper.

We mogen dus concluderen dat de steeds bozer wordende pseudo-sceptici, misschien nog wat aarzelend, hun eerste stapjes hebben gezet op weg naar aanvaarding.

Jan Boels

Waarom de beperking tot de industrie?

NGO’s, overheden, politici en media hebben tenminste evenveel invloed.

Wie neemt de maat van de verantwoordelijken voor het afdwingen of nemen van maatregelen en het geven van gekleurde voorlichting die kunnen leiden tot ongewenste effecten?

Indirect zijn de meeste aandeelhouders gewone burgers (via deelname aan pensioenfondsen en andere levensloopregelingen).

H.N Geraedts

@ Brand en Custers

Bestudeert u op het PNAS website het verschil eens tussen wat er met een Track 1 en Track 2 papers bij PNAS gemoeid is, en schrijf dan terug.

Ik heb geen probleem met een Track 2 PNAS paper, daar zitten namelijk harde peer review eisen aan vast, dus dat is helemaal kosher. Waar ik wel hele grote problemen met heb bij PNAS -en ik kan u verzekeren dat ik in goed gezelschap verkeer op dit punt- is met de Track 1 papers, die er uitzien als bona fides PNAS papers en dus het cachet hebben, maar die dat helemaal niet zijn.

En het Schellnhuber Dangerman PNAS paper is m.i. heel duidelijk een Track 1 en dus academisch/wetenschappelijk waardeloos.

Indien iemand hier echter onomstotelijk kan aantonen dat dit paper wel een Track 2 paper is, dan zal ik doen wat men in normale, beleevde academische kringen hoort te doen, en mijn betoog over het “PNAS jasje” terug trekken. En dan kan ik er om de mensen die zo’n probleem met mijn probleem hebben happy te maken, er een mea culpa bij doen. How’s that for a deal?

Ik hoor graag van u.

Jos Hagelaars

@Peter Klein #24

“Gelukkig wist labohm laatst te melden dat de Nasa zijn koers 180 graden draait, tegen Jim Hansen in..”

Ik zou niet alles voetstoots aannemen wat Labohm schrijft en het kan sowieso geen kwaad even de bronnen te checken van een bepaalde uitspraak (en niet alleen die van Labohm natuurlijk).
Het betreft hier een recent uitgekomen rapport van een workshop gehouden in september 2012 onder auspiciën van het Amerikaanse National Research Council met als titel:
“The Effects of Solar Variability on Earth’s Climate”.
Een samenvatting van de workshop is hier te vinden:
http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2013/08jan_sunclimate/
Het rapport van de workshop is hier te downloaden (na registratie):
http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=13519

De zon is een wezenlijk onderdeel van het klimaatsysteem. Het is dus geen wonder dat de invloed van de zon op het klimaat op de lange en korte termijn en de mondiale en lokale effecten besproken wordt door de onderzoekers in de VS die op dat terrein actief zijn. Het zou zelfs zeer raar zijn als dat niet gebeurde. Het idee dat Nasa zijn koers 180 graden draait, is derhalve volledig onzin.

Verhelderend is wellicht het statement in het begin van het rapport:
“However, no satellite measurements have indicated that solar output and variability have contributed in a significant way to the increase in global mean temperature in the past 50 years. Locally, however, correlations between solar activity and variations in average weather may stand out beyond the global trend; such has been argued to be the case for the El Niño-Southern Oscillation, even in the present day.”

Arjan Korevaar

hoe ver gaat de aansprakelijkheid? Ondernemingen en prive-personen krijgen nu subsidie om in windenergie te investeren. Als straks duidelijk wordt dat dit weggegooid geld is omdat windenergie maar 25 % van de tijd vollast levert, er een back-up capaciteit moet komen voor de overige 75 % van de tijd die alleen fossiel kan maar met een laag rendement. En waarvan de extra capaciteitskosten moeten drukken op windenergie als oorzaak van het probleem. Draaien deze lieden dan ook op voor de misleiding van hun technologie en betalen ze de subsidie terug? Met nog een bonus omdat voor dat geld de thorium technologie ontwikkeld had kunnen worden zodat we voor 10.000-en jaren veilige en duurzame kernenergie hadden kunnen hebben voor de prijs van kolenstroom? Dit laatste is o zo belangrijk: als de ontwikkelingslanden economisch gaan groeien stijgt hun vraag naar goedkope energie en de kans dat er dan kolen worden gestookt is groot. De hoge prijs van windenergie zal deze technologie overbodig maken. Naar mijn mening zal alleen de gesmolten zout thorium kerncentrale een oplossing kunnen bieden.

Jan Boels

Hans Custers schreef:
“We mogen dus concluderen dat de steeds bozer wordende pseudo-sceptici, misschien nog wat aarzelend, hun eerste stapjes hebben gezet op weg naar aanvaarding.”

Die conclusie is op z’n minst voorbarig, majesteit ;-)

Het speelveld wordt verlegd:
“Understanding the sun-climate connection requires a breadth of expertise in fields such as plasma physics, solar activity, atmospheric chemistry and fluid dynamics, energetic particle physics, and even terrestrial history. No single researcher has the full range of knowledge required to solve the problem.”
http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2013/08jan_sunclimate/

Herman Vruggink

Hans Custers #25,

De klimaatdiscussie is gekit en gekat voor nitwitten, gekeutel over duizendsten van graden. Hoe anders is het indien er gemorreld wordt aan de rechtsstaat en wordt gezaagd aan de poten van vrijheid en democratie. Dan verlaten wij de theesalon waar op de man spelen ‘not done’ is en gaan naar buiten waar geheel andere spelregels gelden.

Jerome Dangerman zegt: “Law is good at conserving and keeping things as they are. In an ever-changing world this gives — in the short term — a feeling of security for those who benefit from it. However, as the disconnection between the changing world and the conservation of certain interest by law continues, adaptation of the interests and the changing world is delayed. These interests or the changing world, or both, become susceptible to collapse. Law and its conservation then become a risk in themselves. In this perspective law and resilience can be seen as very contradictory”

Wat wil Danger man hier eigenlijk nu zeggen: Dat ons rechtssysteem hem hinderlijk in de weg staat? Komt dat niet sterk overheen met de wens van Hans Joachim Schellnhuber naar de ecodictatuur?

Geconfronteerd met communisme en dictatuur roept 97% van de Amerikanen direct: “Over my dead body”.
Welnu, de ‘DramaQueen’ zal ik nu verder niet meer spelen, het is nu wel even welletjes. Toch hoop ik dat u dit ergens ter overweging in uw achterhoofd wilt houden.

Bob Brand

Beste Arjan Korevaar (#29)

Het bovenstaande blog en het artikel van Dangerman en Schnellnhuber gaat over:

Dangerman en Schellnhuber stellen voor om aandeelhouders medeverantwoordelijk en financieel aansprakelijk te maken voor de milieuschade die bedrijven aanrichten. Op dit moment bestaat er volgens hen een ‘wanverhouding tussen bedrijven en het milieu’.

The mismatch in question is especially conspicuous in the energy system and its specific relationship between the shareholders’ legal position and the production of negative side-effects (e.g., through deep-sea or polar drilling for oil). The relationship is damage-sustaining in that (1) it conserves capital flows and vested interests in industries that are proven to be damaging and (2) liability is expressly excluded. It also is damage-increasing by facilitating additional/new capital flows into unsustainable industries.

Het probleem is dat de ‘liability’ van de externe kosten: de milieu- en klimaatschade als gevolg van het gebruik van fossiele brandstoffen, NIET inbegrepen is in de risico-afweging van de aandeelhouder. Deze kosten worden immers afgewenteld op de huidige en toekomstige belastingbetalers elders ter wereld.

Jij zegt: “Als straks duidelijk wordt dat dit weggegooid geld is omdat windenergie maar 25 % van de tijd vollast levert, er een back-up capaciteit ..

De ‘25%’ geldt per individuele windturbine op een individuele lokatie. Daarom wordt opwekkingscapaciteit gespreid over een groot aantal lokaties, tot aan West-Afrika, Ierland en de Baltische zee aan toe. Uiteraard wordt Nederlandse stroom niet exclusief in NL opgewekt.

Meer to-the-point: dit is WEL degelijk inbegrepen in de risico-afweging van de investeerder. Je ziet het immers terug in het bedrijfsresultaat, in de winst die het energiebedrijf uitkeert. Valt de bijdrage van windenergie tegen, zal de investeerder dat gewoon terugzien in de waarde van de belegging.

Wat NIET is inbegrepen in zijn investeringsbeslissing: de schade en de kosten door fossiele brandstoffen, die elders en later ontstaan: door klimaatverandering 40, 50 of 100 jaar na dato.

Arjan Korevaar

Bob Brand
Ook worden er op andere planeten vaak stormen gezien en wil je daar ook molens plaatsen? Wil je die ook aan het net koppelen? Windenergie is al een dure energiebron, die niet zonder subsidie geproduceerd kan worden. Als we dan ook nog eens moeten investeren om de nadelen op te heffen? Tussen Nederland en Engeland ligt een gelijkstroomkabel. 260 km heeft 600 miljoen gekost. Je hebt het over lokaties, tot aan West-Afrika, Ierland en de Baltische zee. Heb jij data over de gelijktijdige windsnelheden en daarvan afgeleid de stroomproductie over het jaar. Het transport van elektrische stroom gaat gepaard met verliezen. Hoeveel verlies treedt er op in het netwerk en hoeveel fossiele energie gaat het extra kosten? Denemarken moet betalen om zijn stroom aan Noorwegen kwijt te raken. Gaat dat misschien helemaal gebeuren als we NW Europa aan elkaar koppelen? Hebben we dan niet dezelfde weer en hoge/lage druksystemen en dezelfde pieken? Als je de productie van alle molens in Duitsland bij elkaar optelt heb je gruwelijke pieken en dalen. Je zou maar 12 hoog wonen en 1 keer per 4 dagen met de lift kunnen. Nee, windenergie gaat het hier niet worden Misschien in gebieden met passaat winden. Duurzame, CO2 vrije en veilige kernenergie met thorium is een beter alternatief.

Bob Brand

Beste Arjan Korevaar (#33)

Maak je niet zo druk, met kretologie als: “ook worden er op andere planeten vaak stormen gezien en wil je daar ook molens plaatsen” ga je niemand overtuigen -dat is regelrecht overgetypt uit de Telegraaf.

In Duitsland en Denemarken wordt inmiddels 20% van de elektriciteit duurzaam opgewekt, en ik kan je verzekeren dat de liften in Kopenhagen prima werken, zeven dagen per week. Ik sta er meerdere keren per maand in. Je windturbine-haat is hier geheel off-topic dus ik verwijs je graag naar het artikel van Bart Ummels en Jan Paul van Soest:

http://www.gemeynt.nl/nl/blog/2012/08/31/slordig-denken-over-windenergie-geeft-onjuiste-conclusies/

Meer on-topic: blijkbaar realiseer jij je niet dat de investeringsproblematiek die Dangerman en Schellnhuber hierboven analyseren *precies* de reden is waarom er niet in de ontwikkeling van je ‘thorium-centrales’ geïnvesteerd wordt. Het voordeel van de geringe broeikasgas-uitstoot wordt namelijk *niet* vertaald naar een geringere ‘liability’ voor de investeerders, terwijl zij wél voor minimaal twintig jaar aan R&D kosten voor de boeg hebben, met grote onzekerheden.

Indien de schade als gevolg van broeikasgassen door fossiele brandstoffen niet financieel gemaakt wordt, en niet tot aansprakelijkheid van de investeerder leidt, is het zinloos geworden om in de ontwikkeling van ‘thorium-centrales’ te gaan investeren. Geen enkele private investeerder zal in de ontwikkeling van onzekere energietechnologieën stappen, want er valt veel sneller en veel meer te verdienen met de bestaande fossiele energieopwekking – waarvan de uiteindelijke schade voor milieu en klimaat tóch niet betaalt hoeft te worden door de investeerder.

Lees bovengenoemd artikel van Dangerman en Schellnhuber nog maar eens.

Bob Brand

Beste Henry Geraedts (#27)

Het is komisch dat ‘klimaatsceptici’ zichzelf proberen wijs te maken dat ze ‘onafhankelijke kritische denkers’ zijn, terwijl je nérgens zoveel slaafs napraten tegenkomt van verouderde mythes en urban legends als juist bij zogenaamde klimaatsceptici. De gebruikelijke werkwijze is dat zij een berichtje lezen op WUWT of op het blog van Benny Peiser’s GWPF (een club gesponsord door de Britse kolenlobby) en de betreffende onzin kritiekloos nakakelen – ook al blijken de zogenaamde ‘onthullingen’ al jarenlang keer op keer onjuist, frauduleus en verdraaid te zijn.

Zo ook de mythe van de ‘Track I’ papers in PNAS. Die track is namelijk in 2009 al afgeschaft:

PNAS scraps special submission
The Academy’s Journal Becomes Less Friendly to Academy Members

De overgebleven Track II en III van de National Academy maken het mogelijk om hetzij via het standaard peer-review proces artikelen voor publicatie aan te bieden (Track II), dan wel geschreven door een lid van de Academy zelf (Track III). Ook de laatste route houdt in dat het paper peer-reviewed moet worden, maar een lid van de Academy mag zelf referees voordragen die door de editors goedgekeurd moeten worden.

De referees voor Track III papers zijn echter niet anoniem. In tegenstelling tot de gebruikelijke peer-review worden de referees met naam en toenaam gepubliceerd.

Hoe dan ook, Track I wordt sinds 2009 niet meer gebruikt. Bij een citation-analysis uit 2009 blijkt dat juist de “Contributed” papers uit Track III de meest geciteerde publicaties omvatten:

Therefore when examining the 10% most-cited papers from each track, Contributed papers receive the most citations, followed by Communicated papers, while Direct submissions receive the least citations.

Jan Boels

Nog afgezien van de verlieskosten: de netto-capaciteit aan windenergie per regio/windpark moet groter zijn dan de behoefte van de regio.

Er moet immers ook aan andere regio’s geleverd kunnen worden.

Vanuit het voorzorgprincipe moet de netto-capaciteit mogelijk tenminste 2x zo groot zijn; over het extra aantal noodvoorzieningen (dieselaggregaten) kan ik slechts gissen.

hans paijmans

Toch leuk. De zogenaamde sceptici wordt het ene argument na de andere uit handen geslagen en dan komen hun werkelijke motieven bovendrijven: het ten koste van alles verdedigen van het traditionele kapitalisme. Dat wordt dan opgeleukt met libertarische kretologie, die nog verder van de realiteit afstaat dan het meest rabiate communisme…

Mag hoor. Niks mis met wat puberaal idealisme, integendeel. Maar verwacht er niet teveel van als je wordt geconfronteerd met harde data.

Paai

Lieven Bervoets

@Bob Brand #36. Bovendien, onafgezien van het feit dat track I al enkele jaren is afgeschaft door PNAS, zijn het diezelfde ‘sceptici’ die, als het hen uitkomt,’peer review’ verwerpen als een valabele kwaliteitscontrole en dan artikels in obsure tijdschriften aanhalen die hen gelijk geven.

Hans Erren

Heer Paaimans,

Als u zo’n hekel heeft aan kapitalisme, dan verhuist u toch gewoon naar uw beloofde land,

Noord Korea?

Bob Brand

Wellicht interessant voor de lezers van Paul Luttikhuis is het verschijnen van een nieuw onderzoek onder auspiciën van het US Department of Commerce naar klimaatverandering:

http://ncadac.globalchange.gov

Daartoe is in 2010 een onafhankelijke federale adviescommissie (‘NCADAC’) samengesteld van 60 personen uit bedrijfsleven, wetenschap, industrie en de medische wereld, die toeziet op een groep van 240 onderzoekers die het Climate Assessment Report geschreven hebben. Deze 60 topwetenschappers komen bijvoorbeeld van University of Arizona, Monsanto, CSC, American Cancer Society, California Energy Commission, Chevron, RTI International, MIT en Stratus Consulting.

De 240 auteurs komen van universiteiten, van de industrie en 13 ministeries en agentschappen waaronder het Dept. of Commerce, Dept. of Defense, NASA en de National Science Foundation (zie hier en hier).

Het rapport is nu in draft vorm en kan door het publiek gereviewed worden (zie linkje hierboven). Ik ben ‘t nog aan het lezen, het is nogal groot – maar enkele van de conclusies zijn:

Climate change is already affecting the American people. Certain types of weather events have become more frequent and/or intense, including heat waves, heavy downpours, and, in some regions, floods and droughts. Sea level is rising, oceans are becoming more acidic, and glaciers and arctic sea ice are melting. These changes are part of the pattern of global climate change, which is primarily driven by human activity.

There is strong evidence to indicate that human influence on the climate has already roughly doubled the probability of extreme heat events like the record-breaking summer of 2011 in Texas and Oklahoma.

As climate change and its impacts are becoming more prevalent, Americans face choices. As a result of past emissions of heat-trapping gases, some amount of additional climate change and related impacts is now unavoidable. This is due to the long-lived nature of many of these gases, the amount of heat absorbed and retained by the oceans, and other responses within the climate system. However, beyond the next few decades, the amount of climate change will still largely be determined by choices society makes about emissions. ..

Zie verder svp het linkje hierboven, en ook: http://www.nesdis.noaa.gov/NCADAC/index.html

Lieven Bervoets

@Hans Erren #39. gaan we de tour op van ‘Climategate.nl’? zou jammer zijn want deze site is oneindig veel constructiever.

Hans Erren

@Lieven
Ga eens naar Sjanghai en ga daar verkondigen dat kapitalisme niet werkt, de stad begint net te bekomen van 60 jaar geleide economie. Vergelijk Noord- en Zuid Korea en vertel waar je liever zou wonen. Het is heer Paai die hier loopt te schelden, ik trek enkel conclusies uit zijn stelling.

Hans Erren

Krijgt de aandeelhouder ook extra dividend vanwege de grotere landbouwopbrengsten die de fossiele brandstoffen hebben opgeleverd? Zoals van Tol heeft vastgesteld leidt het broeikaseffect volgens alle klassieke scenarios en modellen van het IPCC ten minste tot 2075 tot NETTO VOORDEEL, dat is dus cashen voor de aandeelhouder!

Bob Brand

Beste Hans Erren (#43)

Zoals van Tol heeft vastgesteld leidt het broeikaseffect volgens alle klassieke scenarios en modellen van het IPCC ten minste tot 2075 tot NETTO VOORDEEL, dat is dus cashen voor de aandeelhouder!

Aangezien de aandeelhouder deelt in de winst en in de voordelen, zou deze dus ook in de kosten *volledig* mee moeten delen. In de huidige situatie worden de kosten en de gevolgen van klimaatverandering echter afgewenteld op de publieke middelen en de belastingbetaler.

Je verhaaltje over Richard Tol klopt trouwens niet – geen verrassing – want wat Tol heeft getracht te onderbouwen is dat in de *noordelijke gebieden* van West-Europa en Noord-Amerika de landbouw profiteert van extra opbrengsten tot ca. 2075, waarna de balans ook dáár negatief uit gaat pakken.

Ten zuiden van ca. 48° NB pakt de balans qua landbouwopbrengsten ook over de eerste helft van de 21e eeuw negatief uit, voornamelijk door toename van droogte en hittegolven. En dan hebben we het alleen over de landbouw, de impact op natuurbehoud is niet zo gemakkelijk in centjes uit te drukken. De discussie over discontovoeten, kans op schade en allerlei andere zaken woedt overigens volop – en zeer serieuze economen als William Nordhaus zien het heel anders.

Lieven Bervoets

@Hans Erren: ik begrijp uw reply op mijn post (41) niet. Het is niet omdat iemand kritiek heeft op de excessen en negatieve aspecten van kapitalisme, dat men voorstander is van een systeem zoals in Noord-Korea: beetje zwart/wit denken?

Bob Brand

Beste Hans Erren (#42)

Ik heb even gebeld met onze Grote Leider Kim Jong-un, wiens masterplan ter onderwerping van het vrije Westen – door middel van de klimaatwetenschap – wij naar de letter uitvoeren. Van de Grote Leider moest ik je laten weten: “Resistance is futile. You WILL be assimilated.

O ja, speciaal voor iedereen wiens naam met een ‘E’ begint en eindigt op ‘rren’, komt er een koolstofbelasting van 250% van het inkomen. En dankzij het implantaat wordt jij straks vanzelf… links. ;-)

Erik P

In aanvulling op wat er uit het onderzoek naar voren komt, lijkt het me een goed idee om na te denken wie de shareholders zijn en of we daar geen onderscheid in zouden moeten maken. Aangezien we als burgers via ons pensioenfonds al in de meeste bedrijven een behoorlijke stem hebben, kan wat mij betreft wat meer activisme van dergelijke fondsen verwacht worden.
Een ander idee: waarom maken we werknemers geen aandeelhouder van het bedrijf; met de voorgestelde liability van shareholders zullen zij er alles aan doen om verbeteringen aan te pakken of af te dwingen bij management. Misschien ook een nieuw topic voor collectieve onderhandelingen???

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief