*

IJsklontjes smelten sneller in water dan in lucht :: nrc.nl

IJsklontjes smelten sneller in water dan in lucht

Uit het rapport van NOAA

Zal ik het seizoen maar eens een beetje zorgwekkend afsluiten? Bijvoorbeeld over een onderzoek in Nature Geoscience, waarin wordt gesteld dat het ijs op Groenland en Antarctica sneller lijkt te smelten dan tot nu toe werd gedacht. De onderzoekers legden de bestaande klimaatmodellen naast elkaar en concludeerden dat vooral het warmere zeewater tot een versnelling van het smelten leidt.

Leg een ijsklontje in warme lucht en het doet er een paar uur over voor het is verdwenen, leg het in water van dezelfde temperatuur en het is zo weg, luidt de simpele redenering. De delen van de gletsjers die zich onder water bevinden smelten steeds sneller, waardoor de beweging van de gletsjer als geheel wordt versneld. Onderzoeker Jonathan Overpeck van de universiteit van Arizona zegt (lees hier en hier):

‘This does mean that both Greenland and Antarctica are probably going to melt faster than the scientific community previously thought. This paper adds to the evidence that we could have sea level rise by the end of this century of around 1 meter and a good deal more in succeeding centuries.’

Behalve deze bedreiging van onderen, is er ook een toenemende bedreiging van boven, zei James Screen van de universiteit van Melbourne onlangs tijdens de algemene vergadering van de International Union of Geodesy and Geophysics (lees hier). Screen concludeert in het tijdschrift Climate Dynamics dat de hoeveelheid sneeuwval in het Arctische gebied afneemt in de zomermaanden. Daarentegen valt er steeds meer regen. Het gevolg is dat de reflectie afneemt en dat de ijslaag dus meer warmte opneemt (albedo). Screen:

‘As a result of this temperature shift, we estimate that there has been a 40 percent decrease in summer snowfall over the last 20 years.’

En dan was er ook nog de Amerikaanse Staat van het Klimaat 2010, uitgegeven door het NOAA (een overheidsinstelling!). Ook het NOAA besteedt veel aandacht aan het Arctisch gebied. Over het ijs op Groenland schrijven de onderzoekers:

GRACE satellite gravity solutions (Velicogna and Wahr 2006) are used to estimate monthly changes in the total mass of the Greenland ice sheet. For the hydrologic year 2009/10, i.e., from the end of the 2009 melt season, including October, through the end of October 2010, the ice sheet cumulative loss was -410 Gt, 177% (or two standard deviations) of the 2002-09 average annual loss rate of -231 Gt/yr. The 2010 mass loss is equivalent to a eustatic sea level rise contribution of 1,1 mm. This was the largest annual loss rate for Greenland in the GRACE record, 179 Gt more negative than the 2003-09 average. The 2009/10 hydrological year ended 206 Gt more negative than the recent (2002-09) hydrological year average.

Over een paar weken gaan we verder –dan wacht de klimaattop in Durban en wellicht het einde van het Kyoto-protocol. In de tussentijd heb ik even vakantie, waarin het hopelijk niet te warm wordt – of verraad ik nu mijn persoonlijke geheime agenda?

 

Geplaatst in:

49 reacties op 'IJsklontjes smelten sneller in water dan in lucht'

HN Geraedts

Beste Paul Luttikhuis,

Ik wens U alvast een prettige en “zwoel warme” vakantie toe.

Ik zou het volgende voorstel willen doen voor een mogelijk thema voor Uw blog, voor het volgende seizoen:

Losstaand van of de wetenschapelijke tolking van het IPCC wel of niet klopt, lijkt het mij interessant om de discussie wat meer focuseren op de praktische kant van de klimaat problematiek. Het is natuurlijk interessant om kommentaar te leveren op nieuw uitgekomen papers en daar een quasi wetenschappelijk dialoog over te doen ontstaan op het blog [dat vaak ook op een welles-nietes uitdraait] maar daar lost niemand in de praktijk iets mee op. En indien wij het IPCC mogen geloven, staan ons grote problemen te wachten.

Bij wijze van illustratie de volgende korte “reality check”:

1] Kyoto is dood, dat moet zo langzamerhand aan iedereen duidelijk zijn. En een “son-of-Kyoto” komt er -nadat Rusland, Japan en Canada hebben afgehaakt, de VS, China en India niet mee doen, en zelfs de EU gesteld heeft dat het ook niet meedoet indien niet iedereen dat doet, ook niet.

2] De klimaat bureaucraten en ENGO mensen mogen in Durban rustig door wauwelen tot zij “blue in the face” zijn, van een andere vorm van bindend internationaal verdrag komt er binnen een [lange] overzienlijke tijd ook niets.

3] De Noord Amerikaanse “carbon” beurs in Chicago is medio vorig jaar zonder veel kabaal over de kop gegaan. Hoewel men dit binnen EU kringen nog niet openlijk durft te roepen, is het duidelijk aan het worden dat hetzelfde gaande is met de Europese “carbon” beurs. Wanner die er eenmaal ook niet meer is, of niet meer fugeert, bestaat er geen “markt” mechanisme meer om CO2 te verhandelen. Dat is- de direkte verliezen van de bedrijven die aan het ETS programma mee hebben moeten doen, even daargelaten- een praktisch probleem.

4] Voordat “renewables” op een zinvolle manier mee gaan tellen in de energiemix, zijn wij waarschijnlijk zo’n 25-30 jaar verder. Ondertussen is het nu vanuit officiele bronnen duidelijk dat de “proved and recoverable” globale natuurgas reserves voor 2010 600% hoger zijn dan 5 jaar geleden. Op basis van het huidige produktie niveau is er b.v. in Canada en de VS meer dan 250 jaar aardgas. En dat is wat nu “proved en recoverable” is.
.
De “proved and recoverable” petroleum reserves liggen ook hoger dan voorheen, en wat eigenlijk van groter belang is, is dat deze groeien: naarmate de technologien verder vorderen en gedreven door het huidige prijsniveau, word steeds meer -niet minder- petroleum gevonden. Zo is het b.v. sinds een paar maanden geleden een open geheim dat er N.B. in Israel buiten de reeds bekende belangrijke offshore aardgas reserves, ook zo’n 250 miljard vaten [250 billion barrels] “proved and recoverable” petroleum te vinden is. Dat is voor de eenvoud 150% Saoedie Arabie, en het moge duidelijk zijn dat a] de Israelis en hun partners did niet in de grond zullen laten zitten, en b] dat de hele “energy equation” in het Midden Oosten hierdoor overhoop komt te liggen. Dat niet alleen, het voortbestaan van OPEC staat ondermeer hierdoor, nog meer op losse schroeven.

Kortom, de globale koolwaterstoof energie reserves [zonder steenkool mee te rekenen] blijken bijna met ieder kwartaal groter dan ooit te voren te zijn, en misschien hebben wij het dus niet over Peak Oil, maar eerder over Peak Nuclear en Peak Renewables. :-)

Het lijkt mij dat dit de soort onderwerpen en vraagstukken zijn die direkt bij het klimaat kern thema van Uw blog horen, want het is op het niveau van deze -voor bepaalde mensen moeilijk te accepteren- werkelijkheid, en de consequenties van die werkelijkheid, dat de eventuele – “adaptation”/aanpassing- oplossingen gevonden zullen moeten worden. Want van een “stop-the-earth-I -want-to-get-off”, simplistische ophouden-met-olie-gas-en kolen “oplossing”, kan geen sprake zijn. Dat is eenvoudigweg niet realistisch.

Nogmaals, vanuit Canada een prettige vakantie toe gewenst.

m.v.g

H.N. Geraedts

e. van ditmarsch

Het onthoofden van de boodschapper van slecht nieuws is al sinds de oude grieken een bekend “verdedigingsmechanisme, d.w.z. ontkennen wat levensgroot voor je neus staat.
Tragiek: niet werken , als de bliksem zelfs, aan alle mogelijk denkbare oplossingen, maar kop in het zand en apres nous le deluge.

hugo

Het is al langer bekend dat de hoeveelheid drijfijs op de noordpool bepaald wordt door de temperatuur van het zeewater wat daaronder door stroomt.

Verklaring:
Het grootste deel van de zonne energie die atm binnen komt wordt tussen de keerkringen ingestraald. Daar wordt het op zeeniveau omgezet in warmte en vervolgens wordt deze warmte voor het grootste deel verspreid over de aarde middels de zeestromen, denk aan de warme golfstroom, lucht draagt daar weinig aan bij.

Verschuiving van deze zeestromen bepaalt hoeveel van de binnen de keerkringen opgenomen energie bij de noordpool onder het water terecht komt.

Als je wat verder kijkt als de afgelopen 30 tot 40 jaar zul je dan ook zien dat er perioden zijn dat het drijfijs qua hoeveelheid fluctueerde. Rond 1910 voer Amundsen met een schip, met naar de huidige maatstaven zeer gering vermogen, om de pool heen aan de kant van Canada.
Daarna nam het drijfijs weer toe en in de recente periode neemt het weer af.

De lucht daarentegen stroomt op zeeniveau van de keerkringen naar de evenaar ( passaat winden). Warmte uitwisseling via de lucht naar onze gematigde streken vindt plaats in depressiegebieden zoals die in de gematigde zones veelvuldig kunnen voorkomen en incidenteel in wat grotere hoeveelheden als er, door de toevallige ligging van depressie -en hogedruk gebieden, een tropische luchtsoort naar ons wordt getransporteerd.
We kunnen dat waarnemen als woestijnstof en fijn zand op onze auto’s terecht komt.
Een groot deel van de warme lucht blijft dan ook binnen de keerkringen circuleren.

De vergelijking met het verschil in smelten van een ijsblokje in de lucht of in het water is goed te verklaren.

Water heeft een veel grotere dichtheid als lucht. 1 dm3 water weegt 1 kg, 1 m3 lucht komt daar heel dicht bij.
Water kan dan ook per volume eenheid vele malen meer warmte opnemen als lucht.

Terug naar het ijsblokje in de lucht, dat ligt ergens op en wordt daardoor ook verwarmd ( geleiding) en door de geringe omvang mengt de afgekoelde lucht zich veel sneller met de omliggende warme lucht.
Deze processen zijn dan ook nauwelijks vergelijkbaar en het voorbeeld geeft een totaal vertekent beeld van de werkelijke situatie op de pool
De omringende lucht neemt rond de polen relatief gezien minder warmte op.
Toelichting: Ga je ijs alleen van boven wat opwarmen door de bovenliggende lucht, zoals dat op het poolijs gebeurt in de zomerperiode, dan heeft dat nauwelijks invloed op het smelten. De lucht boven het ijs koelt af, deze afgekoelde lucht is zwaarder als de lucht daarboven en blijft dan als een isolerende deken op het ijs liggen. ( er ontstaat een stabiele atmosfeer)
Als je er dan ook van uit gaat dat de temperatuur naar de pool toe afneemt tot gemiddeld wel -60 graden dan kun je je voorstellen dat de lucht aan de pool zwaarder is dan de lucht op het nabijgelegen poolijs met een iets hogere temperatuur.
(Bewijs daarvan is dat de hoogte van de tropopauze aan de pool ongeveer 4 tot 5 km is en boven de evenaar meer dan 10 km).
Deze iets zwaardere koudere lucht verplaatst zich overwegend over het ijs naar meer warmere streken. ( Dit proces wordt incidenteel onderbroken door luchtstromingen die vanaf de omliggende gebieden door de toevallige ligging van de depressies en hoge druk gebieden naar de pool worden getransporteerd).

De essentie is dan ook dat het poolijs voornamelijk smelt door de onderliggende zeestromen, de boven het ijs liggende lucht heeft daar veel minder invloed op doordat lucht per volume eenheid veel minder warmte kan opnemen en door de deken werking van de zwaardere afgekoelde lucht.
De verschuiving van deze zeestromen bepaalt de hoeveelheid warmte die van de tropen naar de pool wordt getransporteerd. Dit zegt dus nog niets over de totale hoeveelheid warmte energie van de aarde zowel in de atmosfeer en in het water gezamelijk.

Deze hoeveelheden drijfijs wisselt dan ook voornamelijk met de veranderingen van de onderliggende zeestromen.

Als je dan ook enig historisch besef hebt weet je dat rond 1910 het mogelijk bleek met een klein schip met relatief weinig vermogen rond de noordpool te varen. Daarna is dat langdurig onmogelijk geweest.

Sander van der Linden

“One of the tired tropes that reverberate throughout global warming reporting is that inconvenient facts get left out. In this case, it’s blatant. Midway through the Post’s page-long article comes a statement that “these new findings come as the Arctic is losing ice at a dramatic rate.” Wouldn’t that have been an appropriate place to note that, despite a small recent loss of ice from the Antarctic landmass, the ice field surrounding Antarctica is now larger than ever measured?”

Zo zijn er talloze berichten. Voor elk alarmerend bericht (en berichten over het klimaat afkomstig van onderzoekers moeten nu eenmaal alarmerend zijn) is er een contrarapport. It is all in the eye of the beholder.

Sascha Tavere

Prettige vakantie Paul.

Siegfried Bok

Dank voor dit leuke weetje, ook al staat er geen duidelijke verklaring voor.
Is het ongeveer identiek met het gegeven dat een natte huid sneller verbrandt dan een droge huid?
Het is wel jammer dat men onder de klimatologen nog steeds niet gebruik maakt van “internet-vergaderen” om te laten zien hoe ernstig de global warming is.
Maar dan kiezen klimatologen waarschijnlijk een ander beroep, want het is toch net een betaalde vakantie met vriendjes van hetzelfde beroep.
In de medische wereld gaat dit precies hetzelfde en worden vele congressen in super-fraaie oorden gehouden en zijn de congrescentra vaak nauwelijks gevuld.
Triest, maar waar!!!
Prettige vakantie in Durban.

Dexter Deloyd

Paul, een prettige vakantie toegewenst!

En neem een goed boek mee.. als ik je een suggestie mag doen:

The Great Global Warming Blunder: How Mother Nature Fooled the World’s Top Climate Scientists

W. Baars

@ HN Geraedts:

Kan je bronnen aangeven waaruit zou blijken dat er meer oliereserves zouden zijn of dat de Israëliërs meer olie zouden hebben dan de Saoudi’s? Het klinkt wel erg als wishful thinking. De officiële cijfers geven overal peakoil aan. Bestaande velden lopen hard leeg en er worden nauwelijks nieuwe velden gevonden. Aardgas en steenkool hebben ook een piek binnenkort. Eigenlijk alle geologen die ik spreek zijn het over eens, zelfs een conservatief instituut als de IEA geeft nu toe dat het snel aan het opraken is. Niet dat het klimaatprobleem daarmee ‘zichzelf oplost’ overigens, maar er is zeker geen sprake van ‘peak renewables’.

W. Baars

@ Hugo

Ik vind het doorsteken van de NorthWest Passage wat Amundsen deed wel wat anders dan een rondje noordpool doen wat men een paar jaar geleden (voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid! ) kon doen.

Niek Heering

Aziatische luchtvervuiling koelt aarde af:
http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/2461642/2011/07/04/Aziatische-luchtvervuiling-koelt-aarde-af.dhtml

Neven

Hugo schreef:

Als je dan ook enig historisch besef hebt weet je dat rond 1910 het mogelijk bleek met een klein schip met relatief weinig vermogen rond de noordpool te varen. Daarna is dat langdurig onmogelijk geweest.

Misschien kunt u er in uw onmetelijke wijsheid en eerlijkheid bij vertellen dat Amundsen er 3 winters over deed voordat hij eindelijk de Northwest Passage door was. Dat was niet in 1910, maar van 1903 tot 1906. Vorig jaar voeren twee Noren en een Fransman door zowel de Northwest Passage als de Northern Sea Route (aan de andere kant, langs de kust van Siberië) in één seizoen. Voor het eerst in de menselijke geschiedenis.

Deze vroeger vrijwel onbevaarbare zeeroutes zijn de laatste jaren steeds vaker tegelijkertijd open. Ook dit jaar heeft het er alle schijn van dat het gaat gebeuren. De Northern Sea Route is nu al bijzonder ijsvrij te noemen (dit jaar maken meerdere tankers gebruik van deze veel kortere route om naar China te varen), en in de Northwest Passage staat het fast ice op het punt van desintegreren.

Bob Brand

Beste Paul Luttikhuis,

Ik wens je veel plezier tijdens je vakantie!

Neem vooral géén boeken mee over het klimaat – zeker niet van Roy Spencer, die elke maand wel een nieuw theorietje lanceert, allemaal even tegenstrijdig. Al zijn theorieën zijn tot dusver in strijd met de waarnemingen, daarom durft hij niet aan het IPCC deel te nemen (hoewel hij wéér gevraagd is voor AR5).

We zien je weer medio september, als het smeltseizoen z’n apotheose bereikt. :)

Bob Brand

Beste Hugo, (3)

Hoewel ik je bericht kan waarderen (meer hieronder), herhaal je misleidende mythen die niet stroken met de waarheid:

* “Als je dan ook enig historisch besef hebt weet je dat rond 1910 het mogelijk bleek met een klein schip met relatief weinig vermogen rond de noordpool te varen.”

Amundsen voer NIET rond de (gehele) Noordpool, en de Northwest Passage was NIET open.

Amundsen legde in DRIE JAAR TIJD (1903-1906) de NorthWest Passage af door zijn schip drie winters in te laten vriezen, zich deels met het zeeijs mee te laten voeren, en te wachten op het volgende smeltseizoen om een stukje verder te komen. Hij heeft o.a. overwinterd in Gjøa Haven waar men de winters buiten het schip, bij de Inuit, doorbracht om van hen overlevingstactieken te leren. Naar verluid lopen er nog vele afstammelingen van Amundsen rond in het plaatsje dat daarna op die lokatie gevestigd is… Zie:

http://en.wikipedia.org/wiki/Roald_Amundsen#Northwest_Passage_.281903.E2.80.931906.29
http://nsidc.org/arcticseaicenews/2008/081108.html

* Eerstvolgende passage was niet in 1910, maar de St. Roch in 1940-1942

Het schip dat 1940-1942 de tocht maakte was de schooner St. Roch. Men heeft er meer dan TWEE JAAR over gedaan, en heeft zich in laten vriezen o.a. in de Beaufort Sea. Er was geen sprake van dat de North West Passage open was. Wel blijkt de St. Roch in 1944 de omgekeerde route in één keer afgelegd te hebben:

St. Roch was also designed to serve when frozen-in for the winter .. Between 1940 and 1942 St. Roch navigated the Northwest Passage, arriving in Halifax harbor on October 11, 1942. St. Roch was the second ship to make the passage, and the first to travel the passage from west to east. In 1944, St. Roch returned to Vancouver via the more northerly route of the Northwest Passage, making her run in 86 days.

Zie:

http://www.athropolis.com/map9.htm
http://www.athropolis.com/arctic-facts/fact-st-roch.htm
http://www.hnsa.org/ships/stroch.htm
http://www.hazegray.org/features/stroch/stroch.htm

De moderne route door de Northwest passage gaat trouwens veel NOORDELIJKER, door dieper water, om Resolute heen en door het Parry Channel. Deze route ligt sinds 2006 ELKE ZOMER open, en wordt bevaren in reguliere dienst door cruise schepen. Vanaf 2008 is er bevoorrading van de kustplaatsen met een gewoon vrachtschip door Nunavut Sealift and Supply Incorporated, wat voorheen ondenkbaar was. Amundsen’s route (waar hij drie jaar over deed) liep direct boven het vasteland.

Je uitspraak “over enig historisch besef gesproken ..” vind ik nogal pretentieus, als je zelf de feiten volkomen verkeerd weergeeft.

Erik

Ik kan me een les van natuurkunde op de middelbare school herinneren waarbij aangetoond werd dat drijvend ijs nooit het waterniveau verhoogt als het smelt. (is ook erg logisch)

Dus al smelt die hele Noordpool…. zelfde waterniveau.

Hebben al die slimme onderzoekers die les niet gehad of gaat deze proef niet op bij de Noordpool?

Wim Gijsbrecht

De temperatuur van het klimaat stijgt al 12 jaar niet meer. Dat heeft zeker zijn effect op de temperatuur van het ondiep zeewater aan de kust van Groenland. Groenland is ruim 2500km lang zo’n 900km breed en als ik met Google Earth inzoom op Groenland zie ik amper gletsjers die in zee uitkomen. De onderzoekers zeggen ‘lijkt’ sneller te smelten dan gedacht maar waar zijn de harde meetgegevens dan? Volgens mij is het juist omgekeerd, het zeewater koelt af en er zal minder gletsjerijs dat in zee uitkomt smelten. Dat de hoeveelheid sneeuwval in Antarctisch gebied wat afneemt geldt alleen maar voor het westelijk deel. Het overgrote andere deel is juist kouder geworden en er valt daardoor juist meer sneeuw. Waarom zaait men zoveel paniek, zoek eerst alles tot achter de komma uit en kom dan met je informatie.

John

@ Neven & W. Baars

Al is de bevaarbaarheid van de Noordpool nu groter dan we denken te weten op basis van behouden schriftelijke vastlegging door de eeuwen heen, wil ik toch niet uitsluiten dat de Noordpool wel degelijk eerder goed bevaarbaar is geweest.
Ik meen ooit gelezen te hebben dat op kaarten die Columbus tot zijn beschikking moet hebben gehad, en die weer gebaseerd waren op mondelinge overlevering, er wel degelijk een bevaarbare route bij de Noordpool was.
Uiteraard is dan wel weer de tegenwerping mogelijk dat een mondelinge overlevering niet betrouwbaar is, maar in hoeverre is de korte tijdspanne van meting van een “broeikaseffect” over een paar decennia of desnoods eeuwen van schriftelijke vastleggingen afgezet tegen de bestaansduru van de aarde dat wel ?
Alle onderzoeken van bodemlagen en dergelijk zijn uiteindelijk weer gebaseerd op aannames over de omstandigheden van toen.

Voor wat het blogbericht en de quote van Jonathan Overpeck betreft het volgende.
Antartica is bij mijn weten een landmassa. Daar zal dus geen sprake zijn van een “onderspoeld” worden met warm water (nb. bedoeld is uiteraard warmer water dan een periode eerder).
Daarnaast is de vraag of, als de ijsmassa op Antartica zou smelten, de eronder gelegen landmassa niet omhoog gestuwd zou gaan worden (het gewicht van de huidige ijsmassa is dan immers verdwenen/minder).
Wat de Noordpool betreft: Volgens de Wet van Archimedes verdringt een lichaam net zoveel water als het gewicht van dat lichaam bedraagt. Een klomp drijven ijs, zal bij smelten het waterniveau dus niet moeten doen stijgen.
Wel een leuk experiment voor op een zonnig terras, met een cocktailglas :D

Goede vakantie !

Paul Luttikhuis

Beste Erik,
Het smelten van het Noordpoolijs draagt inderdaad niet bij aan de stijging van de zeespiegel, het is hooguit een signaal van snelle veranderingen in het arctisch gebied, die bovendien nog eens kunnen bijdragen aan een grotere absorptie van warmte. Maar als de gletsjers op Groenland sneller smelten leidt dat wel tot meer zeespiegelstijging.
Paul Luttikhuis

Paul Luttikhuis

Beste Wim,
In het rapport van NOAA (zie link in de blog) staan de harde cijfers, hoor. En neem van mij aan, er zijn gletsjers op Groenland die in zee eindigen.
Paul Luttikhuis

Bob Brand

Beste John, (16)

Neem me niet kwalijk, maar je commentaar:

ik meen ooit gelezen te hebben dat op kaarten die Columbus tot zijn beschikking moet hebben gehad, en die weer gebaseerd waren op mondelinge overlevering, er wel degelijk een bevaarbare route bij de Noordpool was.

is bijna ongelooflijk naïef.

Columbus wist niet eens van het bestaan van het hele continent Amerika, laat staat dat hij iets wist over routes om dat continent heen! Columbus was op zoek naar Azië, en verkeerde in de vaste overtuiging dat hij in Indië, China of de Japanse eilanden zou arriveren door ‘om de west’ te varen. Commercieel interessant doordat de ‘zijde route’ (over land) geblokkeerd was, nadat de Turken Constantinopel veroverd hadden.

Columbus en zijn vrienden wilden de Portugezen de loef afsteken door ipv rond Kaap de Goede Hoop westwaarts Indië te bereiken. Hij hanteerde een te lage schatting van de omtrek van de aarde, en overschatte de afmetingen van Azië (waar meerdere cartografen in zijn tijd hem al voor gewaarschuwd hadden). Columbus vertrouwde echter op kaarten van Toscanelli, die Japan (‘Cippangu’) ongeveer op de plek van Californië getekend had…

Lees eens: http://en.wikipedia.org/wiki/Christopher_Columbus#Quest_for_Asia

Hier zie je de kaart van Toscanelli, met daarover heen getekend het Amerika zoals wij dat kennen: http://bit.ly/pBcWmH

Pas toen men wist van het bestaan van Amerika, werd er wel gespeculeerd (zeg maar rustig: gefantaseerd) over een route hetzij onderlangs (zo ontdekte men de golf van Mexico) óf bovenlangs, de ‘fabled Northwest Passage’. Commercieel gezien was naar Azië varen namelijk véél interessanter. Men had er geen idee van hoe ver de landmassa van Amerika zich naar het noorden uitstrekte. In 1585 werd Baffin Island ontdekt, maar daarboven en ten westen daarvan liep men vast in het ijs.

Als je een kaart bekijkt uit 1687 hield het op boven Californië en ten westen van de Hudson Baai: http://bit.ly/qj8Hog

In 1776 deed James Cook een vastberaden poging, maar na afloop zeiden zijn officieren dat daar ‘nothing but ice’ was. Verder:

From 1792 to 1794, the Vancouver Expedition (led by George Vancouver who had accompanied Cook previously) surveyed in detail all the passages from the Northwest Coast and confirmed that there was no such passage south of the Bering Strait. This conclusion was supported by the evidence of Alexander MacKenzie who explored the Arctic and Pacific oceans in 1793.

Ook in de 18e en 19e eeuw wist men niet of er wel een bevaarbare passage bestond. Een enorme expeditie van Sir John Franklin is in 1845 in het ijs vast komen te zitten en met man en muis vergaan. Robert McClure heeft van 1850 tot 1854 de route afgelegd per hondenslede over het zeeijs, nadat ook zijn schip vastliep in het ijs.

Kortom: de informatie van al deze expedities wijst er op dat de Northwest Passage toen stevig dichtgevroren zat. Maar tegenwoordig… elke zomer open, zelfs voor cruiseschepen en tankers!

Sander van der Linden

Ehhh… Om nog even een goed vakantieboek aan te bevelen: State of Fear, van Michael Crichton. Inderdaad, die.

W. Baars

@ Wim Gijsbrecht:

Het klimaat wordt steeds warmer, ook de afgelopen 12 jaar. Zie hier voor de temperatuurmetingen van de NASA:

http://data.giss.nasa.gov/gistemp/tabledata/GLB.Ts+dSST.txt

Het zou me niet verbazen als er mensen betaald worden door belanghebbenden (lees olieindustrie) om allerlei ‘geloofwaardige’ onzin uit te kramen op forums als deze. Om daarmee het publiek weer lekker te verwarren. Feit blijft dat vrijwel alle serieuze wetenschappers het eens zijn over de ernst van klimaatverandering en dat het veroorzaakt wordt door CO2 uitstoot (en een aantal andere mens ‘gerelateerde’ gassen). En als er dan een kritische wetenschapper tussenzit, is dat vaak een econoom of politicoloog. zo iemand die echt niets snapt van fysica, geologie en kennelijk ook niet van statistiek.

Ik stel voor dat iedereen die hier iets roept op dit forum het moet onderbouwen met empirische data of anders zijn mond moet houden. Is het snel afgelopen met allerlei ‘kabouters-die-’s nachts-tevoorschijnkomen-en-de-CO2-weer-uit-de-lucht-halen-theorieën’ (en andere onzin)

HN Geraedts

W. Baars [8]

Voor mensen die -omdat ons dit nu al zo’n jaar of 25 wordt voorgehouden- geloven dat wij “Peak Oil” al lang voorbij zijn, of dat wij om IPCC/CO2 redenen het gebruik van koolwaterstof energie moeten terug draaien ofwel afschaffen, is dit natuurlijk een “Inconvenient Truth”, nieuws dat moeilijk te slikken is. Maar “wishful thinking” is het beslist NIET.

U vroeg om referentie materiaal:

Wat betreft informatie rondom gas, zou ik zeggen neemt U het uitvoerige “World Shale Gas Resources” rapport van de EIA [US Energy Information Administration] dat in April 2011 verscheen, eens door. Dit rapport is zo op het web te vinden, en geeft “inter alia” aan dat het in Europa Frankrijk en Polen zijn die op de grootste reserves zitten. Ironisch genoeg heeft meteen gevolgen gehad. Aangezien grote hoeveelheden goedkoop gas op een open markt kern energie de das om zou doen, is er recentelijk in Frankrijk door de regering [om ogenschijnlijke millieu redenen] een verbod op exploratief boren ingevoerd. Wij wisten al dat Polen op een van de grootste kolen reserves in Europa zit, en het blijkt nu dus ook op de grootste gas reserves te zitten. Het redelijk aanneembaar dat dit een direkte invloed heeft op de negatieve houding van de Poolse politiek [links zowel als rechts] inzake het CO2 beleid van de EU.

Wat totale globale petroleum en gas reserves betreft, verwijs ik naar het rapport van de United States Congressional Research Service van November 2010. Vooral de informatie in de overzichtstabellen 5, 6 en 7 in de Appendix is overduidelijk. Daar is eenvoudigweg moeilijk omheen te komen.
Bottom line: de wereld heeft veel grote koolwaterstof enerie reserves dan de meesten zich bewust zijn, of dan sommigen ons -op basis van socio politieke overtuigingen- willen doen geloven.

Wat de Israelische vondsten betreft zou ik zeggen, leest U de volgende artikelen/referenties uit de VS, het VK en Canada, die U ook zo op het web kunt vinden:

online.WSJ 5 april, 2011; Business Week 2 juni, 2011; GWPF 4 juni, 2011; the Financial Post/National Post 10 juni, 2011 en Globe and Mail 28 juni, 2011. Ik moet hier aan toe voegen dat ik het aanmerkelijk vind, dat ik over dit -uit geopolitieke en energiepolieke oogpunt- belangrijke verhaal, niets in het NRC Handelsblad heb kunnen vinden. Misschien kan Paul Littikhuis hierop commenteren, wanner hij weer terug is van vakantie.

Kort en goed, het World Energy Council -in 1923 opgericht, met vertegenwoordigers uit 93 landen en 3000 industriele en andere leden- een organizatie m.a.w. die zich specifiek bezig houdt met globale energie vraagstukken, is de bron voor het getal van “250 billion barrels”, verder bevestigd door het consortium dat voor de investering borg staat,en de Israelische instanties.
Saoedie Arabie wordt reserves van tussen en minimum van 180 en maximum van 260 miljard vaten toegeschreven, en de Israelische reserves liggen dus ergens tussen de 100 en 150% van die van Saoudie Arabie. Ter vergelijking is 250 miljard vaten wat er op basis van “recoverable with current technologies” 130% in de Canadese oilzand reserves, en ongeveer 60% van wat er in de oliezand reserves in Venezuela, te vinden is. Dit hoe dan ook reserves in een orde van grote waarbij de recentlijke “kopstukken in de krant” vondsten zoals die offshore in Brazilie van 6-10 miljard vaten, in het niets wegvallen.

Wat veel belangrijker is, is dat het Israelische project onder technische leiding staat van Harold Vinegar, voormalig Chief Scientist van Shell USA, en dat er in het consortium investeerders met “deep pockets” [zoals b.v. Rothschild] en met alle belangrijke contacten [Cheney] zitten. Er is hier sprake noch van een sprookje noch van “wishful thinking”, maar eerder van een ontwikkeling die zowel de “oil majors” zoals b.v. Exxon, BP en Shell, als de grote OPEC producenten nachtmerries bezorgd.

Het kronkelige denken ligt m.i. eerder bij de IPCC “alarmisten”, de ENGOs [Environmental NGOs] en de “Green” politieke partijen, die vinden dat wij – op basis van slordige research rapporten – op moeten houden met het gebruiken van koolwaterstof energiebronnen, en die ons het sprookje voorhouden dat de “renewables” het tekort best wel kunnen opvangen. Dat is pas echt “wishful thinking”.

Ik ga nu ook op vakantie. Tot na de zomer dus.

M.Verschuren

Paul, een prettige vakantie gewenst hoewel je ons al jaren de stuipen op het lijf probeert te jagen …….

Niet te lang hopelijk want voordat je het weet kom je terug en ligt de klimaathype op zijn gat ……

Raw Data wordt openbaar, “beneficians” van de ClimateScare trekken zich langzaam terug (Overheden, Bedrijfsleven en Bankiers) en de werkelijkheid blijft ook achter.

De wereld vergaat ……. niet de ònze maar de wereld in de Klimaatpagina’s van NRC, Guardian, Independent, HuffPo en in de Klimaat onderzoeksinstituten die hun bestaansrecht ontlenen aan de “nieuwe markt”.

Er is nog steeds zielzorg te verrichten bij de Alarmisten die hun wereldbeeld laten bepalen door “Scientists say, Studies say, Reports say, …..”

Want je weet wellicht … Wie angst zaait … moet blijven zaaien.

Misschien kom je op je vakantie NIET in aanraking met geprojecteerde problemen van stijgende zeespiegels of alles-wat-we-aan-Global-Warming-kunnen-linken …

… maar kom je in aanraking met de reële problemen van onze mensheid. Die waren we even vergeten, komt trouwens goed uit voor diegenen die van die reële problemen geen last hebben of er zelfs van profiteren …..

Succes …

Sander van der Linden

@W.Baars,
Neem dit stukje proza even tot u: http://weblogs.nrc.nl/klimaatblog/2009/04/15/het-wordt-koeler/

H.Peixe

@ HN Geraedts [1 en 22]

1) Ik zou graag uw roep op een wat breder opgezet blog willen ondersteunen. Net als u vrees ik dat we nog wel even met een fosiele energie economie zullen zitten en dat de klimaatproblemen ten gevolge van atmosferische veranderingen een gegeven zijn. Hoe gaan we daar mee om? Het lijkt mij dat voor een land als NL 1 metertje zeespiegel-stijging al een flinke uitdaging voor de ruimtelijke ordening is. Wat te denken van het immigratie- en integratie-vraagstuk als straks in Afrika de oogsten met regelmaat mislukken.
Ik begrijp dat een journalist zijn expertise niet te dun wil spreiden, maar eigenlijk zou het blog _nog_ breder opgezet moeten worden. Klimaat is maar 1 onderdeel (met een hoog profiel) van een complex aan milieu-vraagstukken, o.a.: verzuring van de oceanen, verlies biodiversiteit, ontbossing en erosie, zure regen, fijnstof, etc. Ik zeg vraagstukken en niet problemen, omdat, ten eerste, ik natuurlijk coute que coute niet als ‘alarmistisch’ ervaren wil worden en, ten tweede, niet iedere verandering louter problematisch hoeft te zijn. (Ieder nadeel hep zijn voordeel?) Bijv. hoe verhoudt zich het verlies aan landbouwgrond in tropische gebieden ten gevolge van klimaatveranderingen met de ontdooiing en mogelijke ontginning van Siberie?

2) In uw uiteenzetting over olie- en gas-vondsten heeft u het al over shale-gas. Hoe groot een percentage van deze nieuwe bronnen bestaat uit shale-oil en -gas? Aan shale-gas zit namelijk nog wel een luchtje (pun intended). Uit de VS, waar shale-gas al op grote schaal gewonnen wordt, komen bijv. toch wel erg veel berichten over vervuild, vergiftigd en zelfs brandbaar drinkwater.
Dat brengt mij bij mijn volgende punt. Een van de voornaamste problemen met, en een van de voornaamste redenen voor de economische aantrekkelijkheid van, fossiele brandstoffen is dat het eigenlijk een grote collectieve sigaar uit eigen doos is. Te weten, dat een groot deel van de werkelijke kosten (directe vervuiling bij winning en gevolgen van klimaat-veranderingen na gebruik/verbranding), niet gedragen worden door exploitant of gebruiker.
U vroeg om praktische oplossingen? Het lijkt mij dat we hier dienen te beginnen. De bekende carbon tax, of wellicht zelfs een algemene grond en grondstoffen belasting. Men kan dan de inkomstenbelasting evenredig verlagen (of beter nog, helemaal afschaffen). Resultaat is dat de imbalans in de energie economie ongedaan wordt gemaakt; olie en gas kosten wat ze echt kosten en nucleair en zonne/wind kunnen eindelijk eerlijk concureren. Daarnaast is het waarschijnlijk een flinke stimulans tot energie-zuinigere productie en consumptie (wellicht groter dan directe stimulatie van efficiency) en kun je een deel van de inkomsten aanwenden om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. Bovendien (met afschaffing van de inkomstenbelasting) creeer je een samenleving waarin mensen loon naar werken krijgen i.p.v. hun vermogen publieke(?) grondstoffen op te maken.

Louter goed nieuws dus ;-)

Siegfried Bok

@ Baars
We hebben het hier over het klimaat, maar – zoals U terecht zegt – worden we in deze dolgedraaide wereld overladen met “geloofwaardige onzin”.
Natuurlijk heeft de mens invloed op het klimaat door onze mateloze energie-uitstoot.
Maar er is bepaald meer aan de hand.
Het is bepaald niet toevallig dat op andere planeten ook een temperatuurstijging waargenomen.
Het is niet toevallig dat ten tijde van de laatste ijstijd ook CO2 stijging en global warming is waargenomen door geologisch onderzoek.
Zolang de mens leeft is de waarheid omtrent alles wat is geheim gehouden, maar als men dieper speurt is alles tot in de finesses geweten.
Ik deed ongeveer 30 -40 jaar research wat letterlijk betekent “opnieuw onderzoeken” en dingen die ik uiteindelijk vond “mogen het daglicht niet zien” uit angst voor chaos.
Toen ik dit naar buiten bracht werd ik van “hogerhand” op mijn vingers getikt.
Zo is de journalistiek [zie stukje van de NRC hoofdredacteur] via subsidie gebonden aan codes om de leugen die regeert netjes onder “de mantel der liefde” weg te moffelen.
Nu heb ik nog slechts internet, maar wij worden zodanig gebrainwashd dat de schuld bij ons zou liggen en ons beter moeten gedragen.
Die hele global warming hype kondigde ik al in 2000 aan en probeerde vele wetenschappers waaronder het Max Planck Instituut te benaderen.
Feitelijk ging het hetzelfde met de mondiale geld-crisis, die ik al in 1981 aankondigde als we zo door zouden gaan.
Misschien dat U op http://www.wetenschap-eindtijd.com er meer over wil weten. Hier staat ook een blogje op waar men van gedachten kan wisselen over “de zin van evolutie” en de rol die de mens daarin heeft gehad.

Ant Shagger

@ Siegried Bok
Wie zegt dat Paul op vakantie naar Durban gaat? Dat heb ik nergens gelezen. Typisch voorbeeld van klok en klepel.
En dan open-deur zeuren In de medische wereld gaat dit precies hetzelfde en worden vele congressen in super-fraaie oorden gehouden en zijn de congrescentra vaak nauwelijks gevuld.
Triest, maar waar!!!
Niks triest. Van mij mogen ze.Er zijn wel ergere dingen waar een heleboel geld wordt weggegooid. Ga maar eens zeiken over transfer-bedragen in het betaald voetbal.

W. Baars

@22

Bedankt voor de bronnen. Ik ga ernaar kijken. Ik heb wel gelijk al een kanttekening bij je cijfers en bronnen. De ‘nieuwe’ vondsten betreft shale olie en shale gas. De voorraden in Israel waren al jaren bekend, alleen omdat men het te duur vond om het eruit te halen heeft men het gelaten. Er zijn al tientallen jaren geen grote nieuwe velden meer gevonden. Mogelijk dat men de shale velden kan gaan winnen (als de olieprijs maar hoog genoeg is), maar dat is nog niet een uitgemaakte zaak.

Alhoewel het in theorie mogelijk is dit te winnen is het erg duur en kost het erg veel energie (idem teerzanden). Shell zegt zelf ook dat de tijd van ‘goedkope’ olie voorbij is. Hierdoor kun je renewables niet afschrijven. De energieprijzen blijven hoog (is mijn voorspelling) en we worden steeds meer afhankelijk van mensen als Putin (de opvolgers van) Kadhaffi en dergelijke types.

Verder constateer ik dat ondanks dat de olieprijzen de afgelopen jaren gestaag hoog zijn en hoger worden, het maar niet lukt om meer olie op de markt te brengen en dat Shell maar 10 jaar olie in de boeken heeft staan (en steeds minder nieuwe olie vindt).

W. Baars

@24 ja, dat stukje ken ik. Maar dat is data tot 2009. De data waar ik naar refereer is tot en met 2011 en daaruit blijkt dat de trend gewoon weer omhoog is. De gemiddelde wereld temperatuur blijft omhoog gaan.

http://data.giss.nasa.gov/gistemp/tabledata/GLB.Ts+dSST.txt

wie maakt er even een mooie grafiek van in excel?

Peter Schultz

@17 Paul Luttikhuis
Dus het smelten van gletsjers leidt tot een mondiale zeespiegelstijging van 1 meter? Dat lijkt me overdreven. Hoe omvangrijk zijn die gletsjers?

H.Peixe

@Peter Schultz [30]
Er word melding gemaakt van Greenland en Antarctica. Daar ligt respectievelijk ongeveer 2,5 en 30 miljoen km3 ijs. Voor de liefhebber 1 miljoen km3 = 1.000.000.000.000.000 m3 = 1.000.000.000.000.000.000 liter. Laten we het vooral bij die 10e15 m3 houden. Al dat ijs is dus samen 32,5*10e15 m3.

Het zeeoppervlak van de aarde is ongeveer 361 miljoen km2. Dat is dus 361.000.000.000.000 m2, oftewel 361*10e12 m2.

Even uit de losse pols: 1 meter zeespiegelstijging is lekker makkelijk uit te rekenen aangezien we daarvoor iedere m2 kunnen vermenigvuldigen met 1 m om een m3 te krijgen. Dus 1 meter zeespiegelstijging van 361*10e12 m2 vereist 361*10e12 m3.

Voor 1 meter stijging heeft u dus 361*10e12 m3 van 32,5*10e15 m3 nodig, even wat nullen wegstrepen: 361/32500=0.0111… Volgens deze vlug-vlug berekening zou dus 1.1% van het ijs op Groenland en/of Antarctica moeten smelten voor 1 meter zeespiegelstijging.

Ik zit er ongetwijfeld een procentje of wat naast, maar zo omvangrijk zijn die ‘gletsjers’ dus ongeveer. Of het haalbaar is om in 1 eeuwtje zoveel ijs te smelten is een ander verhaal.

Sascha Tavere

@ W Baars.

Mag ik toevoegen?: Shell Oilrepresentative, Terry O’Cannon zegt: “We try to keep them from speculating too much and keep expectations low because we don’t know if this technology will be successful and viable in the long term.”

M.Verschuren

@Paul,

Als de Klimaathype omvalt ….. valt de wereld om.

De wereld waarin de “linker” hersenhelft ons leven domineert. De koele ,kille, analytische wereld van types als Balkenende, Donner waarin ieder mens alleen staat en “harde” competenties belangrijk zijn. Ons leven afhankelijk is van wetenschappers die pretenderen dat natuurlijk niet OK is en kunstmatig de toekomst. De wereld die zoek naar bewijzen, ze fabriceert als het nodig is en inpast in hun “model”. Het klimaat en sleutelen hieraan als ultieme exponent hiervan.

Als die wereld omvalt is het tijd voor de “rechter” hersenhelft, zoek maar eens op wat daar de kenmerken van zijn …..

Een aantal aangepraatte ANGST-hobbels hebben we al doorstaan (hint: veiligheid, gezondheid, financieel, check even de opgeklopte angst-hypes van de afgelopen jaren waaraan het NRC vrolijk heeft meegedaan), nu deze laatste nog en ……

Tijd voor de nieuwe mens ……

Bob Brand

Beste Peter Schulz, (30)

Je zegt: “Dus het smelten van gletsjers leidt tot een mondiale zeespiegelstijging van 1 meter?“, maar dat stond er niet:

‘This does mean that both Greenland and Antarctica are probably going to melt faster than the scientific community previously thought. This paper adds to the evidence that we could have sea level rise by the end of this century of around 1 meter and a good deal more in succeeding centuries.’

Het smelten van gletsjers waarvan het uiteinde in zee ligt, is een onderdeel van de zeespiegelstijging. Is dat deel van de gletsjer eenmaal weg dan zal het massatransport naar zee ook toenemen. Zoals hierboven staat: “De delen van de gletsjers die zich onder water bevinden smelten steeds sneller, waardoor de beweging van de gletsjer als geheel wordt versneld.

Landijs op Groenland is goed voor zo’n 6 meter zeespiegelstijging, landijs op West-Antarctica kan hier 6 á 7 meter zeespiegelstijging aan toevoegen. Alleen al de Ross Iceshelf heeft een oppervlakte even groot als Frankrijk en hangt, zoals Paul beschrijft, deels in het geleidelijk opwarmende zeewater. Het wegsmelten van de resterende (oost-)Antarctische ijskap zou goed zijn voor nog eens 60 meter zeespiegelstijging.

Dat laatste is niet waarschijnlijk op korte termijn, maar het is zeker al twee keer eerder gebeurd in de recente geschiedenis van de aarde: de zogeheten ‘hothouse mode‘ waar beide polen ijsvrij zijn. Dat was vóór en tijdens het Eoceen, > 34 miljoen jaar geleden (het Eocene Optimum) en tijdens het Mioceen, 14 – 24 miljoen jaar geleden. De omstandigheden tijdens het Eocene Optimum en het Mioceen zijn goed vergelijkbaar met waar wij naar op weg zijn: CO2 > 450 ppmV en veel methaangas.

De ligging van de continenten en de zeestromingen tijdens het Mioceen waren hetzelfde als nu (de Antarctic Circumpolar Current), dus dat houdt de smelt blijkbaar niet tegen.

Lees eens: http://www.sciencedaily.com/releases/2007/11/071128074937.htm

Lezing van paleontoloog Peter Ward: http://bigthink.com/ideas/19002

Informatief filmpje door netNebraska: http://bit.ly/qAMseq

Dick Veldkamp

#30 Peter Schultz: zeespiegelstijging door smeltend ijs.

De gegevens zijn niet moeilijk te vinden (Google is you friend). Zie hier:
http://www.skepticalscience.com/visual-depictions-of-sea-level-rise.html
“Using these datasets it is estimated that around 30% of the observed rate of rise over the satellite altimeter time period is due to ocean thermal expansion and 55% results from accumulated melting land ice. There is evidence that the land ice melt contribution has increased significantly over the past five years.”

Bij een schatting van 1 a 2 m zeespiegelstijging in 2100, komt men op ruwweg 0.5 – 1 m stijging ten gevolge van afsmeltend landijs.

Het is voorts eenvoudig na te rekenen dat geheel smelten van de Groenlandse ijskap (2.85 miljoen km3 ijs) zal leiden tot 7 m zeespiegelstijging:
http://en.wikipedia.org/wiki/Greenland_ice_sheet#The_melting_ice_sheet

En smelt het ijs op dit moment af? Helaas steeds sneller, ja. Zie hier:
http://www.skepticalscience.com/Basic-overview-melting-ice-around-globe.html

Aart Schakel

In Nature:

“The director of the National Snow and Ice Data Centre, Mark Serreze, and his team have studied the Arctic for over 20 years. He explains: “We’re now committed to an ice-free Arctic in the summer – there’s just too much carbon dioxide in the atmosphere and the planet’s getting too warm. We’ve crossed a tipping point.”

http://nsidc.org/icelights/2011/03/09/arctic-sea-ice-and-the-tipping-point/

en volg de ontwikkelingen verder zelf:

http://nsidc.org/data/seaice_index/images/daily_images/N_stddev_timeseries.png

http://www.ijis.iarc.uaf.edu/en/home/seaice_extent.htm

@ W. Baars? op http://www.woodfortrees.org alle databronnen beschikbaar. Geen excel meer nodig:

http://www.woodfortrees.org/plot/hadcrut3vgl/from:1960/to:2011/trend/plot/hadcrut3vgl/from:1998/to:2011/trend/plot/hadcrut3vgl/from:1960/to:2011/plot/hadcrut3vgl/from:1987/to:1997/trend/plot/hadcrut3vgl/from:1980/to:1990/trend/plot/hadcrut3vgl/from:1960/to:1978/trend

(met dank aan cynicus op http://klimaatverandering.wordpress.com/)

Siegfried Bok

@Ant Shagger,
Kan U niet tussen de regels doorlezen?
En dan de reactie op de medische wereld.
Die snoepreisjes zijn nog zoeter als U weet dat die reizen volledig aftrekbaar zijn van de belasting.
Voor artsen is dat al snel 50%.
En dat betekent dat U die snoepreisjes betaalt.
Vindt U dat redelijk in het weten dat zij toch al meer verdienen dan ze op kunnen maken?

Peter Schultz

@31 H.Peixe en @34 Bob Brand

Dank voor jullie reacties, ik zou het nog eens willen narekenen als ik wat meer tijd heb.

Mijn eerste reactie is wel dat als ik het ijsoppervlakte van het zuidelijk halfrond over de laatste 30 jaar bekijk, er zeker geen vermindering te zien is. Het lijkt me eerder dat daar weinig verandering is opgetreden:
http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/IMAGES/seaice.area.antarctic.png

Het lijkt me dus dat jullie argument eerder opgaat voor het noordelijk dan het zuidelijk halfrond. Is dat correct?

H.Peixe

@Peter Schultz [38]
Geen dank en neem vooral niets wat ik zeg voor waarheid aan.

Verder een aantal (meer of of minder willekeurige) punten:

1) De illustratie die u bijvoegt refereert aan zee-ijs. Zoals al eerder door anderen opgemerkt, het enige ijs dat bij smelting bijdraagt aan zeespiegelstijging is land-ijs. We zouden dus de hoeveelheid land-ijs op Groenland en Antarctica moeten bekijken om een idee van zeespiegelstijging te krijgen.
2) Waar zee-ijs evt. wel van belang kan zijn voor zeespiegel-stijging (en wat ook in het blogje vermeld wordt), is in hoeverre het bij smelting plaats maakt voor land-ijs. Bij snellere smelting van zee-ijs zou het landijs (gletsjers) dan sneller in zee stromen. Zo zou e.e.a. dan bijdragen aan (snellere) zeespiegelstijging.
3) Wat ik er van weet lijkt het zee-ijs in antarctica inderdaad stabieler dan rond de noordpool. http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/IMAGES/seaice.area.arctic.png
Een verklaring? Ik heb me laten vertellen dat bij temperatuurstijging zowel verdamping als neerslag sterker zouden worden. Wellicht dat het op de zuidpool momenteel gewoon meer sneeuwt en dat die sneeuw het ijs (voorlopig) nog voldoende aanvult. Of misschien heeft het te maken met het verschil in ondergrond aan de respectievelijke polen. Het zee-ijs aan de zuidpool kan wellicht nog putten uit een groot reservoir land-ijs dat gesmolten zee-ijs aanvult. De noordpool heeft zo’n reservoir niet en daarom zien we daar wel een afname van het zee-ijs. Maar goed, dit is allemaal speculatie mijnerzijds. Voor een betrouwbaarder antwoord zouden we de wetenschappelijke literatuur moeten napluizen.

Tot slot:

Welk argument? Ik gaf alleen maar antwoord op uw vraag hoeveel ijs er nodig is voor 1m zeespiegelstijging en of dat reeel is. Het enige wat ik probeerde aan te tonen is dat een numeriek kleine verandering van, in dit geval, de ijskappen een groot effect kan hebben.

Ron Batten

Als hetgeen in dit artikel staat klopt vraag ik mij af waarom die “wetenschappers” een waarheid als een koe dat ijs sneller smelt in water dan in lucht nu pas ontdekt. Iedereen die wel eens in de keuken staat weet dat.
Als hetgeen in dit artikel staat waar is, is er dus geen houden meer aan. Dan is het ook niet erg als “Kyoto” dood is, want het terugdringen van CO2 van bijv auto’s is dan totaal zinloos geworden. Idem ledlampen, spaarlampen etc.
Het enige dat nog praktisch nut heeft is uitrekenen hoe snel de zeespiegel zal stijgen en tot hoe hoog en dan berekenen of we het kunnnen betalen om de kustverdediging op voldoende hoogte te brengen.

Bob Brand

Beste Peter Schultz, (38)

Je zegt:

.. als ik het ijsoppervlakte van het zuidelijk halfrond over de laatste 30 jaar bekijk, er zeker geen vermindering te zien is.

Het plaatje dat je laat zien, is “Sea ice Area”, dus alleen zeeijs om Antarctica en niet het landijs óp Antarctica. Landijs draagt bij aan de zeespiegelstijging, het zeeijs (bijna) niet. Jij vroeg naar zeespiegelstijging als gevolg van de smelt van landijs (de gletsjers).

Om toe- of afname van landijs te bepalen dien je naar het volume (of de massa) te kijken, niet alleen naar het oppervlak. De massa van het landijs op Antarctica wordt steeds nauwkeuriger gemeten m.b.v. GRACE, GOCE, CryoSAT en andere satellieten die zowel de zwaartekrachtsanomalie (gravimetry) als de hoogte van de ijskap (radar/laser altimetry) in kaart brengen. Hier zie je de samenvatting van het onderzoek tot 2008:

http://www.copenhagendiagnosis.org/read/default.html (pag. 26 figure 10)

Opvallend is dat het massaverlies sterk toeneemt, van 100 Gigaton/jaar (1996) tot ca. 300 Gigaton/jaar (2008). Ook metingen die meermaals herhaald zijn op basis van dezelfde methodiek (Rignot et al. 2008), laten de toename aan massaverlies zien. Zoals H. Peixe (in grote lijnen) voorrekent komt 360 Gigaton overeen met een zeespiegelstijging van 1 mm, het gaat bij 300 Gton/jaar dus om 0.8 mm/jaar of ongeveer 25% van de jaarlijke gemeten zeespiegelstijging.

De komende jaren zullen er preciezere gegevens beschikbaar komen over het massaverlies. Als de komende 12 jaar die 300 Gton/jaar wéér verdrievoudigt, moet dit duidelijk in de gemeten zeespiegelstijging naar voren komen (de toename van de laatste jaren zit nu onder/in de meetonnauwkeurigheid, er is ca. 10 jaar aan zeespiegelmetingen nodig om de wijziging in de trend te kunnen zien).

Als je de conclusie van Rignot et al, 2008:

In East Antarctica, small glacier losses in Wilkes Land and glacier gains at the mouths of the Filchner and Ross ice shelves combine to a near-zero loss of 4±61 Gt yr−1. In West Antarctica, widespread losses along the Bellingshausen and Amundsen seas increased the ice sheet loss by 59% in 10 years to reach 132±60 Gt yr−1 in 2006. In the Peninsula, losses increased by 140% to reach 60±46 Gt yr−1 in 2006. Losses are concentrated along narrow channels occupied by outlet glaciers and are caused by ongoing and past glacier acceleration. Changes in glacier flow therefore have a significant, if not dominant impact on ice sheet mass balance.

legt naast de bevindingen van Overpeck en James Screen (hierboven door Paul Luttikhuis), dan is het belang van die extra smelt door gletsjertongen in het warmer wordende oceaanwater, wel duidelijk. Je zegt verder:

Het lijkt me dus dat jullie argument eerder opgaat voor het noordelijk dan het zuidelijk halfrond. Is dat correct?

Ik weet niet precies welk “argument” je bedoelt. Jij vroeg naar zeespiegelstijging, en H. Peixe rekent voor wat de zeespiegelstijging is als het landijs op/om beide polen gaat smelten. Daarnaast geeft ik aan dat dit al meerdere keren eerder is gebeurd in de recente geschiedenis van de aarde – allang bekend. Dankzij de ANDRILL expeditie komt er steeds meer inzicht in tempo/frequentie/omstandigheden van de smelt. Bekijk vooral het filmpje:

http://bit.ly/qAMseq (hi-definition, even rechtsonder instellen)

Uit de paleontologie blijkt dat bij CO2 > 500 pppmv de beide polen (op den duur) ijsvrij zijn. We kunnen de komende decennia/eeuwen zien of deze regel opgaat: 60 + 7 + 6 meter zeespiegelstijging zie je niet echt over het hoofd. :)

Lennart van der Linde

Klimatologen als Hansen en Schellnhuber schatten dat wellicht al bij 400-450 ppm CO2 en 4 graden opwarming (door ‘trage’ feedbacks) volledig afsmelten van Antarctica op den duur mogelijk is. Vandaar hun pleidooi om z.s.m. terug te keren onder 350 ppm (is nu 390 ppm). Doen we dat niet op tijd, dan lopen we een fors risico dat een op termijn ijsvrije planeet en 70 meter zeespiegelstijging niet meer te vermijden is. Hansen gaat uit van circa 20 meter zeespiegelstijging per graad opwarming. Die graad opwarming is zeer waarschijnlijk nu al niet meer te voorkomen, dus 20 meter zeespiegelstijging is wellicht ook al niet meer te vermijden. Vooralsnog lijkt 4 graden opwarming waarschijnlijker dan 2 graden of minder, dus wellicht staat over duizend jaar de zeespiegel 70 meter hoger, zoals ook Pier Vellinga in zijn oratie uit 2008 niet onmogelijk acht. Dat zijn de klimaatrisico’s waarmee vanuit de wetenschap inmiddels serieus rekening gehouden wordt, niet door alle klimaatwetenschappers, maar wel door een prominent deel van hen.

M.Verschuren

Rupert Murdoch ……..
http://www.nrc.nl/nieuws/2011/07/14/murdoch-news-corporation-zal-zich-van-crisis-herstellen/

één van de grote promoters van de MMGW hype die ons via zijn National Geographic Channel (News Corp) bestookt met documentaires over Global Warming en andere Disaster Docu’s (Aliens, Asteroids, ….. kortom “The end is Nigh”)….

blijkt een Naamgenoot te hebben die het klootjesvolk in de VS via zijn FOX NEWS bestookt met 99% onzin (u snapt wel wat die 1% is).

Verdeel en heers, de Romeinen wisten het al ….

De mensheid op weg naar bewustwording en verbondenheid heeft een paar “hobbels” te overwinnen ….

Angst, Polarisatie, ….what’s next ….?

Steven Franzen

@H. Peixe/39 (en anderen):

De onderzoekers van Arizona geven nog een verklaring voor de snellere smelt rond de noordpool. De warme Golfstroom brengt namelijk grote hoeveelheden relatief warm water naar het noorden, langs Groenland, waardoor ijs in contact met de oceaan daar sneller smelt. Rondom Antarctica bestaat in plaats van de Golfstroom de nog sterkere, maar koudere Circumpolar Current. Deze voorkomt de directe aanvoer van warm water naar de zuidpool, waardoor de landijstongen daar beter beschermd zijn.

Dat neemt echter niet weg dat bij gemiddelde opwarming van de oceaan beide stromingen waarschijnlijk ook wat zullen opwarmen. Beide worden voornamelijk aangedreven door de wind; het is mij alleen niet bekend wat opwarming van de lucht en oceaan op de lange termijn betekent voor deze belangrijke invloeden.

Herman Vruggink

@41 Bob Brand,

Of het gemeten massaverlies opvallend en sterk is zou ik uit een meetperiode van een jaar of 15 niet durven stellen. De meetperiode is daar ietwat te kort voor en we kennen de normale variaties over langere perioden niet. Met het huidige smelt tempo is al het ijs op Groenland over een jaar of 7000 gesmolten. Zeer waarschijnlijk zijn wij dan al in de volgende ijstijd beland. Ook is het niet zo logisch te veronderstellen dat er langdurig sprake zal zijn van een versnelling. Naarmate je meer het binnenland in komt neemt de hoogte toe en de temperatuur snel af.

Verder schrijf je:
“De komende jaren zullen er preciezere gegevens beschikbaar komen over het massaverlies. Als de komende 12 jaar die 300 Gton/jaar wéér verdrievoudigt, moet dit duidelijk in de gemeten zeespiegelstijging naar voren komen (de toename van de laatste jaren zit nu onder/in de meetonnauwkeurigheid, er is ca. 10 jaar aan zeespiegelmetingen nodig om de wijziging in de trend te kunnen zien). ”

Daar kan ik mij nou helemaal in vinden. Laten we eerst maar eens afwachten tot die versnelling in zeespiegelstijging eens een keer zichtbaar wordt.

Fred Versteeg

@ Baars, 21: U schrijft: “Het zou me niet verbazen als er mensen betaald worden door belanghebbenden (lees olieindustrie) om allerlei ‘geloofwaardige’ onzin uit te kramen”
En na deze beschuldiging en verdachtmaking die u nergens met bvewijzen onderbouwt, durft u nog voor te stellen dat ‘iedereen die hier iets roept op dit forum het moet onderbouwen met empirische data of anders zijn mond moet houden’?

En over die temperatuurontwikkeling sinds 1998: de onleesbare tabel die u geeft, is wel een heel slecht ‘bewijs’. Op klimaatgek.nl staat een mooi overzicht van de temperatuurafwijkingen van het laatste decennium in grafieken van diverse instanties die de mondiale temperatuur vaststellen.
De enige conclusie die werkelijk te trekken valt, is volgens klimaatgek.nl:
“Zelfs GISS NASA, die van de betrokken organisaties veruit de sterkste opwarming vertoont, haalt net een stijging van 0,15 °C. De andere organisaties halen waarden die net boven 0 zitten, HadCRUT berekent zelfs een hele lichte afkoeling het afgelopen decennium.”

http://www.klimaatgek.nl/cms/?De_feiten:Temperatuur_wereld

Overigens jammer dat Luttikhuis net op vakantie was toen het bericht kwam over het onderzoek naar de verhoogde SO2-uitstoot van China en India. Conclusie van dat onderzoek was dat de niet gestegen mondiale temperatuur sinds 1998 verklaard kon worden door deze SO2-uitstoot.
Nog los van de juistheid hiervan, is het veel interesanter dat klimatologen – nu er een mogelijke verklaring is gevonden – kennelijk opeens wel accepteren dat er geen temperatuurstijging is geweest in het afgelopen ruime decennium.
Het maakt de alarmisten er niet geloofwaardiger op.

connie van Nieuwkerk

Bedankt Paul, ga na je vacantie vooral hiermee door.

Het is goed om feiten zoveel mogelijk onder ogen te zien en de moed te ontwikkelen om het aan te pakken.
De aarde zal zich wel herstellen, dat is niet hét probleem. Dat zijn wij. Hoe leefbaar zal onze mooie planeet zijn voor onze kleinkinderen?

Cris

als de wetenschap nu zout water omtovert naar zoet water voor de bronnen in de hoorn van Afrika voor het probleem van rijzende zeewater?

Fred Versteeg

@Baars 21: Overigens wil ik voor de duidelijkheid nog wel wat toevoegen aan mijn reactie vorige week (nr. 47) Het zou mij eigenlijk zeer verbazen als er vanuit het zakenleven en industrie geen geld, direct of indirect via stichtingen zoals Heartland, zou worden besteed om skeptici te ondersteunen. En dat daarbij de wetenschappelijke bevindingen niet objectief en genuanceerd wordt weergegeven.

Als skepticus zie ik ook wel dat velen die de menselijke invloed op de opwarming willen bagatelliseren graag gebruik maken van op de man spelen, de gehele klimatologie d.m.v. enkele fouten en mogelijke malversaties in een slecht daglicht willen stellen en uberhaupt de kennis die is opgedaan verdacht maken, alsof het slechts om meningen gaat. Maar wie voorstelt dat beweringen empirisch onderbouwd dienen te worden, moet dat zelf ook doen.

Ik ben skepticus niet vanwege de vage retoriek met allerlei beschuldigingen richting milieubeweging en klimatologen over dubbele agenda’s en afhankelijkheid van inkomen. Ik ben skepticus juist omdat ik mij probeer te baseren op de wetenschap. En daarbij uitga van het onderzoek waaruit ook het IPCC put. En dan zie ik dat er nog heel veel factoren zijn waarover nauwelijks kennis bestaat en dat de klimaatmodellen de afgelopen 25 jaar bijna allemaal steeds een grotere temperatuurstijging hebben voorspeld dan dat daadwerkelijk is waargenomen.