*

Beetje warmte brengt landbouwproductie uit balans :: nrc.nl

Beetje warmte brengt landbouwproductie uit balans

Gebied waar het aantal groeidagen daalt met ten minste 5 procent

Mijn vorige blog, over de perversiteiten in de voedselketen, kan worden aangevuld met een extra rapport. Zeven wetenschappers hebben in opdracht van The Consultative Group on International Agricultural Research (CGIAR) gekeken naar wat zij noemen ‘hotspots’ in de landbouw.

In tegenstelling tot het rapport van Oxfam, gaat dit betoog veel meer over klimaatverandering. De onderzoekers hebben (op basis van de bestaande klimaatmodellen van het IPCC) gekeken waar veranderingen in onder andere de temperatuur en het neerslagpatroon te verwachten zijn en wat dat kan  betekenen voor de landbouwproductie.

Ze hebben de kaarten als het ware over elkaar heen gelegd en wijzen op grond daarvan gebieden aan waar de risico’s het grootst zijn. In sommige gebieden dreigt bijvoorbeeld het groeiseizoen (dat ze zorgvuldig hebben gedefinieerd) net iets (5 procent) korter te worden. Het gevolg van zo’n op het eerste gezicht kleine verandering vormt, aldus de onderzoekers, in de toekomst een bedreiging voor de voedselvoorziening van 369 miljoen mensen.

Ook hebben de onderzoekers gekeken naar de bestendigheid van bepaalde gewassen voor een stijging van de gemiddelde maximumtemperatuur en naar de toenemende onzekerheid in de te verwachten neerslag. Al dit soort veranderingen zullen de kwetsbaarheid vergroten.

Mate van onzekerheid in het neerslagpatroon

De onderzoekers verwachten dat boeren in sommige gebieden hun landbouwmethodes drastisch zullen moeten veranderen. Maar dat zal niet overal werken. Zo verbouwen veel boeren in gebieden waar de droogte waarschijnlijk verder zal toenemen nu al gierst, een graansoort die relatief weinig water nodig heeft.
Onderzoeker Polly Ericksen zei vrijdag, bij de presentatie van het rapport in Kopenhagen:

‘When you put these maps together they reveal places around the world where the arrival of stressful growing conditions could be especially disastrous […] These are areas highly exposed to climate shifts, where survival is strongly linked to the fate of regional crop and livestock yields, and where chronic food problems indicate that farmers are already struggling and they lack the capacity to adapt to new weather patterns.’

Het bovenstaande citaat heb ik overgenomen uit dit bericht. Daarin wordt verwezen naar een commentaar van de VN-rapporteur voor het Recht op Voedsel, de Belg Olivier De Schutter. Hij wijst op het gevaar dat in reactie op een voedselcrisis te gemakkelijk wordt gegrepen naar de industriële productie van voedsel. Sterker nog, industriële voedselproductie is volgens hem een onderdeel van de crisis – en dan zijn we toch ook weer buiten klimaatverandering als oorzaak van honger.

 

 

Geplaatst in:

30 reacties op 'Beetje warmte brengt landbouwproductie uit balans'

Bob Brand

Er wordt soms als tegenwerping geopperd dat er ook nieuwe landbouwgrond bijkomt, als gevolg van de klimaatverandering. O.a. uit onderzoek van prof. Richard Tol zou blijken dat boeren op hogere breedtegraden ook voordeel kunnen hebben van klimaatverandering.

Wat nog wel eens over het hoofd gezien wordt, is dat het probleem ‘m niet alleen zit in het optelsommetje landbouwgrond maar ook in de rate of change – de stress op agrarische productie als gevolg van de verandering op zich.

Sjoerd

En waar neemt het groeiseizoen toe? Of was het niet nodig om een evenwichtig verhaal te produceren?

Niek Heering

En de Iata voelt niets voor de emissiehandel: http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/2442037/2011/06/06/Luchtvaartorganisatie-wil-af-van-emissiehandel.dhtml

Paul Luttikhuis

Beste Sjoerd, dat er plaatsen zijn waar opwarming de kansen voor de landbouw vergroot is ongetwijfeld waar. Daarmee wordt het verhaal voor een Afrikaanse boer niet ineens evenwichtiger.
Paul Luttikhuis

Siegfried Bok

Ik vind dit een typisch voorbeeld van wat ik noem “punt-denken”.
Klimatologen relateren alles aan klimatologische veranderingen, gelijk een dokter alleen kan denken aan ziekte-bestrijding.
Helaas bestaat er nauwelijks interactie tussen alle disciplines.
Dit is althans mijn conclusie als medische wetenschapper en ziekte-researcher.
We hebben nu te maken met een gemuteerde coli-bacterie die resistent is voor alle antibiotica in een wereld waar de natuurlijke voedselketen al lang verleden tijd is.
Genetisch gemanipuleerde voeding is al niet meer weg te denken,terwijl vele onderzoeken hebben aangetoond dat dit de gezonde biostructuur van de grond zodanig verziekt dat er na 10 jaar een desert achterblijft waar helemaal niets meer groeit.
Dan zijn er de klimatologische veranderingen als gevolg van luchtvervuiling en CO2 uitstoot.
Onderwijl woekert de mensenplaag als een kankergezwel door en ondanks dat we met eigen ogen kunnen zien dat de natuur eronder dreigt te bezwijken, gaan we door alsof overal wel een oplossing voor komt.
Hangt niet alles met alles samen?
Helaas ben ik niet de enige die de toekomst menselijk gezien als een zwart gat zie waarin de oplossing “zelfoplossing” wordt en de natuur met zich meetrekt.
Het feit dat wij steeds zieker worden in lichaam en geest hoort mijns inziens ook bij dit proces.
http://wetenschapeindtijd.blogspot.com/2011/06/utopia-deel-2-een-andere-kijk-op-ziekte.html
Helaas wordt hierover niet of nauwelijks over gepraat en al helemaal niet over allerhande voorspellingen over het einde van ons bestaan als gevolg van onze technologische REvolutie.

Herman Vruggink

Wat ik nu zo knap vindt van de klimaatverandering in de toekomst is dat het exact de landgrenzen van Zuid Afrika gaat volgen. De thuislanden Swaziland en Lesotho zijn uit het getoonde kaartje van groeidagen er direct uit te halen….. Kan het te maken hebben met de gekozen definitie van groeidagen? ( Jones and Thornton 2008) Kan het zijn dat het te verwachten grondgebruik een factor is door de gekozen definitie?

Sjoerd

@Paul Luttikhuis
Volgens mij hebben de afrikaanse boeren veel meer last van dictators (die hun land afpakken – zie Zimbabwe) en oorlogen (met de gebruikelijke vernieling van infrastructuur).

Volgens mij is een afrikaanse boer veel meer bezig met die dagelijkse zaken om te overleven, dan met hoe de wereld er misschien wel (of misschien niet) uitziet over 50 jaar.

Kortom: die klimaatverandering zal hem een rotzorg zijn – de afrikaanse boer heeft belangrijkere zaken om zich zorgen over te maken.

Erik de Haan

Bovendien is de bodem die qua temperatuur beschikbaar komt voor nieuwe landbouw niet altijd meteen geschikt voor landbouw.

Aan dit voorjaar zien we ook hoe kwetsbaar de landbouw is voor wijzigingen in het “normale” weerpatroon.

Paul,

Ga zo door met dit blog, aan je “collega” Derk Jan Eppink is in de krant van vandaag weer te zien, dat bij sommigen de gebruikelijke NRC-nuance fors ontbreekt. Zelden zo’n eenzijdige manier van redeneren gezien (klimaat als geloof van een “politiek-culturele elite”; Derk Jan mag toch echt terug naar school voor wat bijscholing in bétawetenschap).

A. Bakker

CGIAR had het geld niet hoeven uit te geven aan de 7 wetenschappers. Ik heb net het boek gelezen 6 degrees van Mark Lynas. Daar staat alles in wat er gebeurt op de hele aarde als het 1,2,3,4,5 of 6 graden warmer wordt. Zelfs bij 1 tot 2 graden gebeuren al dingen, die niet voor te stellen zijn. De hamvraag blijft natuurlijk of het warmer wordt en zo ja hoeveel en over welke tijdspan.
Ik raad het toch aan om het boek te lezen, want dan kan je de alarmisten beter begrijpen dat het echt niet warmer mag worden. Ongelooflijk, dus ik geloof het ook niet.

M.Smits

De IPCC? Was dat niet die malafide club die met klimaatdata sjoemelde? En Op basis van onderzoek van die club wordt weer een of ander ronkend rapport geproduceerd? Leren we het nooit? Zijn we met zijn allen zo kort van memorie.

Hans Erren

Als ik dat plaatje zo zie, is met stijgende temperatuur een neerslagafname berekend in alle tropische bekkens.
Dat is alleen mogelijk als de tropische bossen gekapt worden, en dat is niet te wijten aan co2 uitstoot.
Het gekapte bos levert nieuwe landbouwgrond op, en dat is meer dan er door neerslagtekort afgaat.

You can’t have your cake and eat it.

Fred Versteeg

Puf. Op basis van klimaatmodellen met veel onzekerheden worden agrarische modellen gemaakt met opnieuw veel onzekerheden en van daaruit voorspellingen gedaan. Een kaartenhuis gestapeld op een kaartenhuis? Sinds wanneer is wetenschap grotendeels giswerk geworden?
Lees het stuk goed door en het barst van de werkwoorden die verwijzen naar onzekerheid ‘verwachten, zou kunnen, kan, zullen moeten’. Tja, als de hemel naar beneden komt hebben we allemaal een blauwe hoed.

Tip: de BBC heeft net een driedelige nieuwe documentaireserie uitgezonden van Adam Curtis, genaamd ‘All watched over by machines of loving grace’. Hoe onze denkbeelden over de wereld om ons heen bepaald worden door hoe computers werken en hoe we de fout maken dat wat voor computers geldt, ook in de natuur zou moeten opgaan. Leerzaam.

Fred Versteeg

@Paul: Dat toename groeiseizoen elders en groeiend landbouwareaal a.g.v. opwarming (zowel op grotere hoogte en noordelijker dan voorheen) het verhaal voor de Afrikaanse boeren die mogelijk getroffen worden niet evenwichtiger maken, klopt.

Maar beschrijft dit onderzoek alleen negatieve gevolgen of ook positieve? In dat geval heeft u selectieve journalistiek verricht. Als het onderzoek zich alleen maar heeft gericht op negatieve effecten, is het een zeer beperkt onderzoek, maar dan had dit wel vermeld moeten worden in uw artikel.
Kortom vermelding hiervan had het verhaal voor die boeren niet evenwichtiger gemaakt, maar wel deze journalistieke bijdrage.

Hans Paijmans

Opvallend, dat het volgende artikel: http://www.nrc.nl/nieuws/2011/06/08/moeder-aarde-aan-zet-maak-je-klaar-voor-de-impact/ niet ook op de klimaatblog staat…

Paai

Bob Brand

Erik de Haan, (8)

Het verhaal van Derk Jan Eppink is te duiden als zijn politieke opinie, gebaseerd op zijn achtergrond als leerling van Frits Bolkestein, journalist voor Elsevier en Knack en vooral als politicus en lid van het Europees parlement voor de ‘European Conservatives and Reformists’:

http://en.wikipedia.org/wiki/European_Conservatives_and_Reformists_Group_Executive

Eppink is jurist en één van de voormannen van de Vlaamse partij ‘Libertarian, Direct, Democratic’:

http://en.wikipedia.org/wiki/Libertarian,_Direct,_Democratic

Je hebt gelijk dat hij geen kaas gegeten heeft van béta-wetenschap, en dat hij blind een vooroordeel overneemt uit de Libertarische ideologie over klimaatverandering als stokpaardje van de ‘linkse’ politiek-culturele elite. Een puur politieke ‘framing‘ waar de wetenschappelijke feiten buiten beeld (frame) gehouden worden.

Waar ik de critici een beetje gelijk in geef, is dat het mode is geworden om élk mondiaal probleem voornamelijk, of uitsluitend, te duiden als het gevolg van klimaatverandering. Honger, gebrek, onrechtvaardigheid en ongelijkheid zijn van alle tijden. Betere landbouwmethoden (rekening houdend met klimaatverandering) maken het mogelijk om er iets aan te doen.

hans paijmans

@ 12 en aan alle andere bedreigingen van de eerbaarheid van de Formicida ordinaris: de sleutelwoorden in Pauls verhaal zijn ‘balans’ en ‘evenwicht’. De strekking is dat verstoring van dat evenwicht negatief zal uitvallen voor de voedselproductie. In alle eerlijkheid: wat ik niet heb gezien is een tijdsschaal, en die is toch wel van belang voor de discussie.

Je zou kunnen redeneren dat een verschuiving van vruchtbare gebieden, waarbij de mogelijke productiviteit per saldo gelijk blijft of zelfs stijgt, /op de langere duur/ ook de werkelijke productiviteit weer naar het vroegere peil zal terugkeren of daaroverheen zal komen. Niets aan de hand dus zou je zeggen.

Op de kortere termijn echter zal zo’n verschuiving leiden tot disruptie van de productie en mogelijk zelfs migratie op grotere schaal. Het is maar zeer de vraag of de wereldeconomie zulke klappen zal kunnen opvangen en hiermee zijn we weer terug bij de kern van de klimaatdiscussie.

Paai

W.J. van Hoek

Paul,
Goed artikel!

Wat ik niet zo goed snap hier is dat sommigen zo gal spuwen op zogenaamde eenzijdigheid. Ik zie een kaart met duidelijk aangegeven waar de potentie voor landbouwproductie groeit en waar deze afneemt. Daar is toch niet zoveel eenzijdigs aan. De risicogebieden zijn mogelijke klimaatgerelateerde probleemgebieden (voor zover die er al niet zijn) en juist dat zijn dus de gebieden waar oplossingen geboden moeten worden. Gezeur over eenzijdigheid of niet helpt daar niet bij.

Natuurlijk weten we daar er zoveel andere problemen spelen, maar
met die discussie los je het probleem niet op. Het probleem los je om te beginnen goed op door het juiste probleem aan te wijzen en dat doet deze berichtgeving juist!

Vanuit wetenschappelijk oogpunt zou interessant zijn hoe gevoelig deze kaart is voor de aannames (definities van o.a. het groeiseizoen, bestendigheid van gewassen tegen max. temperatuur en neerslagpatronen, en mogelijk anderen) die zijn gemaakt en voor de resolutie van de klimaatmodellen die als basis voor de kaart dienden. Dan kunnen we inhoudelijk discussiëren over hoe robuust deze kaart nu is!
met vriendelijke groet,
WJ van Hoek

Herman Vruggink

@16 Hans Paijmans,

Wat mij betreft is het sleutelwoord kwetsbaarheid die vooral in sommige gebieden zo groot is dat geringe klimaatverandering in ongunstige zin al grote gevolgen voor de primitieve agrarische sector aldaar kan hebben. Die kwetsbaarheid wordt vooral bepaalt door gebrek aan ontwikkeling, gebrek aan kennis en een gebrek aan financiële middelen. Ondanks dat door klimaatverandering de omstandigheden kunnen afnemen ligt het aantal groeidagen in “veel” gebieden hoger dan in Nederland. Indien geld geen rol speelt kan met het grootste gemak een vertienvoudiging van de voedsel productie gehaald worden. Overigens kan het wel eens zo zijn dat niet het klimaat en ook niet het beschikbare areaal de begrenzingen aangeven maar wel een gebrek aan steeds schaarser wordende goedkope energie.

De laatste 60 jaar zijn wij gegroeid van 2 naar 7 miljard mensen en de voedselproductie is daar zelfs op vooruit gelopen en nu lijkt iedereen opeens de bibbers te krijgen? De angst regeert.

Indien er een redelijke kans van slagen aantoonbaar is, ben ik een voorstander van het voorzorgprincipe. Maar boven dat vooral van het zorgprincipe. Soms heb ik wel eens het gevoel dat alarmisten liever 100 jaar vooruit kijken zodat ze met hun rug gekeerd staan naar de ernstige armoede van dit moment. Zorgen om de voedselproductie in de derde wereld? Zeer terecht, doe er vandaag wat aan en laat het klimaat maar eventjes voor wat het is.

Dexter Deloyd

@W.J. van Hoek (17)

Wellicht heb je hier een punt. Dat de zgn. klimaatalarmisten eenzijdigheid kan worden verweten in het debat is feitelijk ongegrond, getuige onderstaande berichtgeving.

“Africa zucht al zes jaar onder droogte met vele doden als gevolg. Record regen in Pakistan en Japan veroorzaakte de zwaarste overstromingen sind eeuwen. In Canada dreigt de graanoogst te mislukken. Een serie ongewoon koude winters in de VS, maar de mildste winters sinds mensenheugenis op andere continenten.
Door de bizarre en onvoorspelbare weersveranderingen in de afgelopen jaren denken steeds meer meteorologen dat ogenschijnlijk tegenstrijdige fluctuaties in het weer deel uitmaken van een globale klimaatverandering.”

Als je maar bedenkt dat dit bericht stamt uit 1974. Toentertijd werd namelijk gevreesd voor een nadere ijstijd. Kortom: met de klimaatalarmisten kunnen we alle kanten uitgaan. Of is dit wellicht een cynische constatering van mijn kant?

bron: http://www.klimaatfraude.info/klimaatverandering-is-de-doodsteek-voor-global-warming_165166.html

hans paijmans

@19 Dexter: zou je ons eens kunnen voorrekenen op welke manier “Toendertijd werd gevreesd voor een naderende ijstijd”? Bijvoorbeeld door aantallen wetenschappers die dat beweerden te stellen tegenover het aantal wetenschappers dat zich ook toen al druk maakte over opwarming?

Ik zal je helpen. Begin eens met Wikipedia, Global Cooling:
“…In the 1970s there was increasing awareness that estimates of global temperatures showed cooling since 1945. Of those scientific papers considering climate trends over the 21st century, only 10% inclined towards future cooling, while most papers predicted future warming…”

Je bent toch maar niet zomaar wat tendentieuze kreten in het rond aan het slingeren? Toch?

Paai

Dexter Deloyd

@hans paijmans (20)

Vooraleerst wordt toentertijd gespeld met een t.

Kijkt u het zelf even na op Wikipedia.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Help:Veelvoorkomende_spelfouten#T

Niet dat ik me daar zo druk om zou moeten maken, ware het niet dat ik het als hinderlijk ervaar wanneer anderen op foutieve wijze mijn schrijfstijl trachten te verbeteren.

Voorts begrijp ik uw redenatie niet. U haalt een percentage wetenschappelijke publicaties aan dat cooling voorziet in de 21e eeuw.

Mag ik u erop wijzen dat het bewuste Time artikel gepubliceerd was in 1974 dwz. in de 20e eeuw? Begin jaren 70 luidden wetenschappers de alarmbel voor een aanstaande ijstijd. Toen de cooling trend zich uiteindelijk niet ontwikkelde volgens hun prognoses werd het een tijdje stil. Pas toen begin jaren 80 een warming trend werd waargenomen begonnen (deels dezelfde) wetenschappers de alarmbel te luiden voor aanstaande runaway global warming.

Zo kunnen we het volgende lezen in een Newsweek artikel uit 1975:

“There are ominous signs that the Earth’s weather patterns have begun to change dramatically and that these changes may portend a drastic decline in food production—with serious political implications for just about every nation on Earth.”

En klinken de volgende waarschuwingen ons niet wel erg bekend in de oren?

“The world’s food-producing system,” warns Dr. James D. McQuigg of NOAA’s Center for Climatic and Environmental Assessment, “is much more sensitive to the weather variable than it was even five years ago.” Furthermore, the growth of world population and creation of new national boundaries make it impossible for starving peoples to migrate from their devastated fields, as they did during past famines.

Ziet u de parallellen met de huidige global warming hype? Gaat er dan bij u nu eindelijk een lampje branden?

hans paijmans

@Dexter: dank voor de taalkundige correctie.

Maar dat doet verder niets af van het feit dat ook toentertijd al slechts een kleine minderheid van de wetenschappers meende dat er een klimatologische afkoeling zou komen. Dus de suggestie dat de wetenschap maar een beetje heen en weer zwalkt tussen tegenstrijdige rampscenarios is niet aan de orde.

Ik zie ook niet helemaal waarom je aanhaalt (overigens uit een zeer twijfelachtige bron die daar ook niet verder op ingaat) dat het gedeeltelijk dezelfde wetenschappers zouden zijn. Wat zou erop tegen kunnen zijn dat iemand na nieuw onderzoek een mening verandert?

Paai

Hans Verkijk

@ Dexter Deloyd 19

“Als je maar bedenkt dat dit bericht stamt uit 1974. Toentertijd werd namelijk gevreesd voor een nadere ijstijd.”

Dit argument staat op 11 op de ranglijst van sceptische argumenten van skepticalscience:

http://www.skepticalscience.com/ice-age-predictions-in-1970s.htm

A. Bakker

Even voor alle duidelijkheid. Wat in wikipedia staat betreffende klimaatverandering moet met een korreltje zout genomen worden, want de beheerder van dit onderwerp is er van afgehaald, omdat deze persoon te alarmistisch was. Dan moet je het wel erg bont (met een t) maken om er uitgegooid te worden.
Dus de 10% moet volgens mij niet serieus genomen worden.
Ga gerust verder met jullie discussie. Ik denk namelijk dat het weer kouder gaat worden.

Dexter Deloyd

@Hans & Hans,

Mag ik julie uitnodigen om nog eens aandachtig dat Newsweek artikel door te lezen? En om ook een beetje dat jaren ’70 gevoel te doen herleven presenteer ik het julie deze keer op ècht digitaal krantenpapier. Een juweeltje gewoon..

Dan wil ik wel terugkomen op het in mijn beleving welhaast Orwelliaanse excuus dat vanuit het ‘warmistische’ kamp wordt gemaakt.

Paul L. was wat laat deze keer met het vrijgeven van de posts, dus vandaar.

peter klein

@ 23 Verkijk

” Dit argument staat op 11 op de ranglijst van sceptische argumenten van skepticalscience:”

Fijn.
Staat het ook nog ergens in de Koran?
Want wat moeten we nu met dat handvest, die bijbel van de klimaatalarmisten, die als geloofsbelijdenis als stelling 1 heeft, dat de mens schuldig is aan de klimaat verandering?
Zonder te zeggen wat de verandering dan is (warmer, kouder,natter, droger, winderiger, etc) en zonder te zeggen welke kant die verandering opgaat. Of het zou moeten zijn dat ze zei dat het warmer zou worden terwijl de praktijk het tegendeel is.

De zon, de maan, de sterren, de wolken, Nino /Nina, PDO.. Alles overboord, want DE MENS is schuldig !
Hallelujah !

Hans Paijmans

@24 Bakker: als ik zo eens kijk naar de redenen waarom Connolly is geschorst, dan is dat niet omdat hij ondeskundig was of zelfs feiten vervalste, maar omdat “William M. Connolley has been uncivil and antagonistic…”, of zoals elders staat “… does not suffer fools gladly.” Je vergeet dan ook te vermelden dat ook twee zogenaamde sceptici in deze vechtpartij zijn geschorst.

Denk je ook niet dat als WMC en anderen onwaarheden verkondigd zouden hebben in Wikipedia, dat die dan niet allang weer verwijderd zouden zijn, zeker met de hijgende horde zogenaamde sceptici die e.e.a. hinderlijk volgen?

Paai

Hans Verkijk

@ 26 peter klein

Dat het op 11 staat van de meest gebruikte sceptische argumenten wil volgens mij zeggen dat het een wel erg uitgekauwd argument is.
Misschien ook even de link lezen:

http://www.skepticalscience.com/ice-age-predictions-in-1970s.htm

Conclusie: “The vast majority of climate papers in the 1970s predicted warming.” In de Koran kon ik er niks over vinden.

@ 25 Dexter Deloyd
Leuk filmpje over Newsweek en de komende ijstijd:

http://www.youtube.com/watch?v=EU_AtHkB4Ms
3 – Climate Change — Anatomy of a myth

Fred Versteeg

@Dexter e.a. U vergeet nog de BBC-uitzending uit 1974: The Wheather Machine die daarna in vele landen – ook in Nederland – werd uitgezonden. De invloed was enorm.

Bob Brand

Beste Fred Versteeg,

Het is misschien wel nuttig om te vermelden dat:

* ‘The Weather Machine’ (de tv-serie en het boek) geschreven en bedacht waren door Nigel Calder, wetenschapsjournalist;

* deze Nigel Calder (journalist, géén wetenschapper) zat er dus faliekant naast in 1974 met zijn popularisatie van zijn eigen idee ‘The Threat of Ice’;

* dit is dezelfde Nigel Calder die al jaren ‘klimaatscepticus‘ is, en er nu wéér faliekant naast zit!

Bekende claim uit 1980 in Vanity Fair:

“.. within 20 years the much-advertised heating of the earth by the man-made carbon-dioxide ‘greenhouse’ [will fail] to occur; instead, there [will be] renewed concern about cooling and an impending ice age”

Andersom dus: vanaf 1980 schoot de Global Mean Surface Temperature omhoog.

Dezelfde Nigel Calder die – als journalist – de ‘popular media’ hype van ‘The Next Ice-age’ in 1974 schiep (samen met zijn collega-journalist van Time), is nu ‘klimaatskepticus’ en beklaagt zich over een media-hype uit 1974, die hij zélf heeft gecreëerd.