Het IPCC vergadert over het IPCC
Het IPCC krabbelt langzaam overeind. Het wetenschappelijk panel van de Verenigde Naties, dat het internationale klimaatonderzoek bundelt en beoordeelt, kreeg het afgelopen jaar zware kritiek te verduren. Over gebrek aan transparantie, fouten, misleiding, onduidelijke organisatiestructuur, eenzijdige benadering van het onderwerp. En nog veel meer.
Deze week vergadert het IPCC in Abu Dhabi. Twee onderwerpen domineren de agenda: een rapport over duurzame energie (of eigenlijk is hernieuwbare energie een betere term) en het IPCC zelf.
Met die duurzame energie is het goed gekomen. De landen hebben vanmorgen de ‘summary for policymakers’ goedgekeurd – zo’n typisch IPCC ritueel dat de wetenschap een politiek keurmerkje moet verlenen.
Er was, zoals altijd op IPCC vergaderingen, enig gesteggel over het belang van duurzame energiebronnen voor ‘energiezekerheid’ en ‘energieafhankelijkheid’ (een gevoeligheidje van de Saoediërs), over de milieueffecten van biobrandstof (door de Brazilianen) over een woordje hier of daar, een formulering.
Je kunt je natuurlijk afvragen of dit nou wel iets is waar klimaatwetenschappers zich over moeten buigen. Er zijn zeker onderwerpen binnen het thema die wetenschappelijke aandacht verdienen, zoals de effectiviteit en/of risico’s van opslag van CO2. Maar de conclusie dat er zo’n twintig keer meer duurzame energie nodig is om klimaatverandering te bestrijden lijkt in de eerste plaats een politieke. Net als de voorspelling dat duurzame energiebronnen in 2050 veel belangrijker zullen zijn dan kernenergie.
Belangrijker is dan ook wat er de komende dagen wordt besloten om het IPCC beter te laten functioneren. Volgens ingewijden worden de aanbevelingen van de InterAcademy Council naar aanleiding van het tumult in wetgeving omgezet:
• Het management wordt versterkt met een dagelijks bestuur
• Het review-proces wordt verbeterd
• De communicatie wordt minder chaotisch
• Er wordt beter gelet op belangenverstrengeling
De nieuwe regels worden door sommigen wel gelezen als een poging om IPCC-chef Rajendra Pachauri aan banden te leggen. Maar het gaat vooral over de professionalisering van een organisatie in een tijd dat wetenschappers zich moeten realiseren dat ze in een glazenhuis zitten. Weg dus met ad-hoc reacties op actuele ontwikkelingen en met persoonlijke hobby’s van de leiding. Wees duidelijk over de hiaten in de kennis. Leer omgaan met fouten en leg het verschil uit tussen ‘grijze literatuur’ (niet-wetenschappelijke informatie) en wetenschappelijke bronnen.
Dankzij de nieuwe regels, die als alles goed gaat vrijdag worden afgehamerd, kunnen IPCC’ers voortaan worden aangesproken op wat ze doen. Maar het vraagt, zegt een betrokkene, nog wel een cultuuromslag. En dat wordt misschien wel het lastigst.

