De Rododendrons groeien steeds hoger
Nepalese boer in Lalitpur, bij Kathmandu (Foto Reuters)
Met de combinatie Himalaya en klimaatverandering is het tegenwoordig een beetje oppassen. De fout in een van de IPCC-rapporten over het smelten van de gletsjers vóór 2035 ligt nog vers in het geheugen en leidde tot een uitgebreid onderzoek naar de betrouwbaarheid van het IPCC en tot een discussie over het gebruik van ‘grijze literatuur’ –niet ‘peer reviewed’ wetenschappelijke rapporten waarin een beeld wordt geschetst van de gevolgen van klimaatverandering.
Daarom is het onderzoek, in opdracht van de British Royal Society, dat nu is gepubliceerd in Biology Letters opmerkelijk. Want ook als het verdwijnen van de gletsjers nog wel een paar eeuwen op zich laat wachten (als het al zover komt), zijn de gevolgen van een verandering van de gemiddelde weersgesteldheid nu al voelbaar. En de onderzoekers baseren hun conclusies bovendien niet op harde meetgegevens, satellietbeelden of grafieken, maar op ervaringen van de lokale bevolking.
Daarvoor zijn 250 gezinnen in Nepal en Noordwest-India ondervraagd. De meeste vragen gingen niet zozeer over het weer, maar over hun leefwijze en hoe die de afgelopen jaren eventueel is veranderd. De antwoorden leveren dezelfde resultaten op als bij soortgelijke onderzoeken op andere plaatsen op de wereld – of het nu gaat om de Inuit in Groenland of boeren in Afrika. Het komt er meestal op neer dat de lokale bevolking het gevoel heeft dat het weer minder voorspelbaar wordt, bijvoorbeeld doordat neerslagperiodes veranderen en doordat het weer meer extremen kent.
Een paar voorbeelden van de observaties (lees hier en hier meer):
• vrouwen maakten vroeger één keer per 3 tot 4 dagen hun voedselkisten schoon en tegenwoordig om de dag, omdat het eten sneller gaat rotten.
• Op grote hoogte is het in het voorjaar en de zomer tegenwoordig opvallend warm. Boeren die hoger in de bergen wonen ervaren sowieso meer veranderingen dan degenen die wat lager wonen.
• In sommige dorpen, vooral wat lager in de bergen, werden de laatste jaren ineens muggen waargenomen, terwijl die er vroeger niet waren.
• Rododendrons komen steeds hoger in de bergen voor, andere soorten verdwijnen, weer andere bloeien veel eerder dan in het verleden.
De waarnemingen komen over het algemeen overeen met de harde meetresultaten. Het belang van een dergelijk onderzoek is dat het de ‘globale’ feiten op een lokaal niveau invult, zegt een van de onderzoekers:
When studying the effects of climate change, “we have all these models, but they’re global models,” says conservation biologist Kamaljit Bawa of the University of Massachusetts, Boston. Global warming is not as simple as a universal increase in temperature, and its effects can vary by region. To predict how a certain area will be affected, “we have to scale down,” he says.
Volgens antrolopoog Susan Crate wordt in klimaatonderzoeken nog veel te weinig gedaan met kennis van lokale bevolking, terwijl zij toch experts zijn als het gaat om het klimaat in hun gebied.
