Deense premier heeft het gedaan

Terwijl dezer dagen op een conferentie in Bonn een begin wordt gemaakt met het opruimen van de scherven van de klimaattop in Kopenhagen, vragen velen zich nog steeds vertwijfeld af wie de rommel eigenlijk heeft veroorzaakt. De Deense journalist Per Meilstrup heeft er een boek over geschreven. Daarin publiceert hij een vertrouwelijke brief die VN-klimaatchef Yvo de Boer daags na de top stuurde aan de staf van zijn klimaatbureau (dat in financiële nood schijnt te verkeren).

Conclusie van De Boer: het is vooral de schuld van de Deense premier Lars Løkke Rasmussen. Die maakte grote fouten. Zo gaf hij aan de vooravond van de klimaattop een soort ontwerpakkoord aan een groep vertrouwelingen. De tekst lekte uit en wekte de woede van ontwikkelingslanden, die er in hun ogen (zeker vergeleken met het Kyoto-protocol) bekaaid van af kwamen. Dat is de rest van de conferentie niet meer goed gekomen.

De Boer heeft nog geprobeerd verspreiding van de tekst te voorkomen. Maar de gretigheid van Rasmussen om de top in ieder geval te laten eindigen met een akkoord, maakte hem doof voor die waarschuwingen. Twee jaar van zorgvuldige voorbereiding werden zo volgens De Boer ‘in één klap van tafel geveegd’.

De Boer vraagt zich in de brief ook hardop af of het achteraf wel zo’n goed idee was om staatshoofden uit te nodigen. De bedoeling was dat de komst van een groot aantal wereldleiders zou werken als een katalysator voor een overeenkomst, een bewijs dat de klimaatverandering serieus werd genomen. Maar het omgekeerde gebeurde:

Inviting HoS [Heads of State] seemed like a good idea, but it seriously backfired. Their early arrival as well as that of Ministers did not have the catalytic effect hoped-for. The process became paralysed. Rumour and intrigue took over.

Toen de conferentie al lang niet meer te redden was, is nog geprobeerd een andere ontwerptekst van het voorzitterschap als discussiestuk in te brengen. Maar dat mislukte. De ontwikkelingslanden lieten meteen weten geen vertrouwen meer te hebben in teksten die door het Deense voorzitterschap in elkaar waren geknutseld.

Meilstrup heeft ook deze tekst – waaraan niet zozeer door Rasmussen, maar door zijn minister Connie Hedegaard is gesleuteld – boven tafel gekregen. De arme landen hebben, zo blijkt, een blunder gemaakt door de de afwijzing van deze tekst, die veel verder gaat dan het Kopenhagen-akkoord.

Ondanks alles houdt De Boer vertrouwen in het onderhandelingsproces via de Verenigde Naties:

Does this spell the end of the UNFCCC process? That is what many were saying. Parties that participate in the most un-transparent backroom dealing I have ever seen are certainly expression frustration at their failure to force a stronger result. Over time I hope they will see this failure as a blessing.
Democracy is time consuming and can be frustrating, but it builds a stronger future. We have an incredible architecture under the UNFCCC and attempts to reconstruct it among a smaller circle could take a decade. Investing in managing our process properly is a better way to go.

De schade voor Rasmussen is groot. Ook in eigen land heeft hij veel kritiek gehad om de manier waarop hij de top heeft geleid. Een onderzoek naar de gang van zaken, waarop sommigen in het Deense parlement acht de premier echter niet nodig.