Een opvallende eensgezindheid

Twee gletsjers zijn recent verdwenen in het Glacier National Park in Montana (Foto AP)

Een hoorzitting over het functioneren van het IPCC van de Tweede Kamercommissie van VROM deze week was een van die schaarse gelegenheden waarin voor- en tegenstanders van ‘de menselijke broeikashypothese’ (zoals scepticus Hans Labohm het graag noemt), elkaar ontmoetten.

Er was sprake van een opvallende eensgezindheid tussen beide kampen – als ik het zo mag noemen – over een nieuw onderzoek door de Universiteit Utrecht in opdracht van het Rathenau Instituut. Het onderzoek gaat over de relatie tussen wetenschap en beleid.

Een belangrijke conclusie luidt: politici moeten vooral niet denken dat de controverse over klimaatverandering binnen afzienbare tijd zal worden opgelost. Om vervolgens een beleid uit te stippelen dat door alle partijen gedeeld kan worden.

‘Beleid eist een stand van de kennis die de wetenschap niet kan leveren’, zei onderzoeker Jeroen van der Sluijs. Hij hield de Kamerleden voor dat het geen zin heeft om te wachten tot de wetenschap uitsluitsel geeft. Dat moment zal niet komen.

Impliciet is dat ook kritiek op het IPCC. Dat zou beter kunnen stoppen met de poging om de mate van zekerheid over klimaatverandering te berekenen. De focus op consensus gaat ten koste van de afwijkende mening. Of, zoals (scepticus) Salomon Kroonenberg het tijdens de hoorzitting zei: door de wens om te komen tot consensus, vallen wij erbuiten.

Ik weet niet meer wie het zei, maar een van de deelnemers vond dat de hoorzitting liet zien dat een gesloten bolwerk helemaal niet nodig is. Goed, zei Maarten Hajer, directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving, maar dan moet iedereen zich wel houden aan de spelregels die in het wetenschap gelden. Dus bijvoorbeeld niet eindeloos allerlei weerlegde standpunten blijven herhalen.

15 reacties op 'Een opvallende eensgezindheid'

Mark Verschuren

1 jaar geleden nog ondenkbaar, mensen praten weer met elkaar…….

Dick Veldkamp

Wat een merkwaardige conclusies!

1. (Controverse) Er is helemaal geen controverse over door de mens veroorzaakte klimaatverandering, net zo min als er een controverse is over of de evolutieleer juist is, of dat er een controverse bestaat over het verband tussen roken en kanker. Wat de ontkenners doen is slechts ‘The use of rhetorical arguments (tricks) to give the appearance of a legitimate debate where there is none.’ (Denialism, Diethelm & McKee 2009, makkelijk op het net te vinden). Om een truc te noemen: het focussen op minieme onnauwkeurigheden die niets toe- of afdoen aan de hoofzaak.

2. (Beleid eist zekerheid) Als de nu verschafte mate van zekerheid niet genoeg is [een stapel metingen van hier tot ginder, bergen verschillend bewijs, alle wetenschappelijke academies zijn het eens] wat is dan ooit genoeg? Trouwens, onzekerheid maakt het juist meer urgent om iets te doen in plaats van minder! De zaak kan immers nog veel meer fout lopen dan verwacht.

Het ontgaat mij trouwens waarom de Tweede Kamer het nodig vindt om allerlei niet-terzake-kundige ‘ontkenners’ te horen. Als je dochtertje hoge koorts heeft, vertrouw je dan op de dokter, of op je buurman die zegt: ‘Je weet immers niet 100% zeker of er iets aan de hand is? Doe dus maar niets!’

Reinier Scheele

Zuiver wetenschappelijk spelen er na alle klimaatdiscussies nog slechts twee fundamentele vraagstukken:
(1) is van de drie temperatuurgolven sinds 1851 de laatste primair veroorzaakt door CO2 (menselijke oorzaak) en niet (mede) door andere oorzaken?
(2) zal deze laatste golf zich gaan doorzetten tot significant grotere hoogte dan de gemeten golfvorming tot dusverre?
Het willen monddood maken van de discussie, zoals ten laatste is bepleit, is onwetenschappelijk. Als men een afwijkende mening niet meer wenst te vernemen zou men kunnen overwegen zich afzijdig te houden van het wetenschappelijk bedrijf.

Hans Paijmans

De kortste blogs zijn vaak de beste, Paul :-)

De centrale vraag lijkt me te zijn hoe de politiek omgaat met de gegevens die de wetenschap haar aanreikt. ‘Wetenschap’ is bijna synoniem met ‘onzekerheid’. Wij hebben allemaal de pest aan onzekerheid als er beslissingen genomen moeten worden, en voor politici geldt dat dubbel en dwars.

Op dat ogenblik is… ik zou bijna zeggen skepsis… gepast. Maar als we skeptisch moeten zijn, is het dan in de richting van de wetenschappelijke consensus, met alle duidelijk uitgesproken mitsen en jamaars die bij de wetenschap behoren, of in de richting van degenen die hun argumentatie vestigen op samenzweringstheorie”en?

Soms kan ik mensen als LaBohm, van der Mos en Nepperus benijden om hun zekerheden, vooral als ze die zekerheden kunnen uitspelen als edele idealen: aandringen op nader onderzoek, het breed uitmeten van de gemaakte fouten door de klimaatwetenschappers, luidkeels het openbaar maken van gegevens eisen, waarvan ze zelf heel goed weten dat het allemaal niet zo eenvoudig ligt. Ik zou willen dat ik die rol van de ridder op het witte paard zou kunnen overnemen.

Helaas, om met Brecht te spreken: “Die Verhaeltnisse, sie sind nicht so.”

Als gewoon burger kan ik straks stemmen op een partij die zich niet al teveel laat meeslepen door politiek opportunisme en populisme. Maar dat is veel gevraagd voor een partij in dit bestel. Als meehuilen met de wolven in het bos mogelijk extra stemmen oplevert… Nemo contra deum enzovoorts. Maar nu we toch met spreekwoorden aan de slag gaan: De wal zal straks het schip wel keren. Hopelijk met zo min mogelijk schade.

Dexter Deloyd

“Tegenstanders proberen het politieke debat juist
open te breken door onzekerheden en onvolmaaktheden in de klimaatwetenschap uit te vergoten.”

Daar gaan we al weer. De toon van het Rathenau rapport is in de inleiding al gezet.

Wie-o-wie menen de opstellers van het rapport wel niet te zijn c.q te vertegenwoordigen om deze stelling te poneren?

Laat ik eens het gevalletje ‘Glacier Gate’ onder de loep nemen.

De verkeerde inschatting van het jaartal (2035 ipv. 2350) waartegen de Himalaya gletjers zouden zijn gesmolten onder invloed van klimaat opwarming is door de opstellers van het IPCC rapport 2007 bewust gemaakt om zgn. de urgentie van het klimaat probleem hoger op de politieke agenda te krijgen in dat deel van de wereld.

info: http://www.telegraph.co.uk/comment/columnists/christopherbooker/7062667/Pachauri-the-real-story-behind-the-Glaciergate-scandal.html

info: http://www.bbc.co.uk/blogs/dailypolitics/andrewneil/2010/01/the_dam_is_cracking.html

Mogen we dan concluderen dat:

a. Het uitvergroten van ‘wetenschappelijke onzekerheden’ in deze kwestie een interne aangelegenheid was van het IPCC.

b. Het IPCC zich bedient van ‘grijze’ literatuur (waaronder WWF magazines, die artikelen publiceren die geen wetenschappelijke onderbouwing kennen en dientengevolge ook niet zijn onderworpen aan een zgn. wetenschappelijke peer-review) om conclusies te trekken.

Hoezo waren hier ‘tegenstanders’ aan het werk om zgn. onvolmaaktheden in de klimaatwetenschap uit te vergroten?

Maar goed ik verzamel al moed om het Rathenau rapport van de heren en dame opstellers verder te lezen.

Hans Labohm

In de klimaatdiscussie wordt vaak door de voorstanders van de menselijke broeikashypthese gesteld dat de klimaatsceptici zich niet zouden houden aan de spelregels die in de wetenschap gelden. Ik weet niet waar zij op doelen. Anderzijds weet ik – vooral na Climategate – nu wel nauwkeuriger welke spelregels worden gehanteerd door een klein maar invloedrijk groepje klimatologen. Dat stemt mij niet vrolijk.

Ook wordt vaak gesteld dat de sceptici weerlegde argumenten zouden herhalen. Het zal heus wel eens een keertje voorkomen. Maar dat geldt voor de beide zijden van het debat. Niet iedereen is in staat om de laatste studies bij te houden. Toch zou ik graag eens een lijstje willen zien van de klimaatsceptische argumenten die steeds maar weer worden herhaald maar die door de AGWers zouden zijn weerlegd.

peter klein

“Goed, zei Maarten Hajer, directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving, maar dan moet iedereen zich wel houden aan de spelregels die in het wetenschap gelden. Dus bijvoorbeeld niet eindeloos allerlei weerlegde standpunten blijven herhalen.”

Dus de Hockeystick zullen we nooit meer terugzien in het klimaatdebat.
ik ben benieuwd !

Hans Labohm

Het rapport van het Rathenau Instituut werd tijdens de hoorzitting van de VROM-commissie van de Tweede Kamer zowel door protagonisten als antagonisten van de menselijke broeikashypothese geprezen.

Op ‘De dagelijkse standaard’ heb ik er in overwegend positieve zin over geschreven. Een van de hoofdauteurs van het rapport, Jeroen van der Sluijs, mengde zich onlangs in de discussie met iets dat op een mini-dissertatie leek.

Zeer de moeite waard!

http://www.dagelijksestandaard.nl/2010/04/21/ruimte-voor-klimaatdebat-rathenau-instituut-rehabiliteert-zich/

Hans Erren

http://www.vkblog.nl/bericht/311952/Maarten_Hajer_over_spelregels_in_de_wetenschap

Wat waren ook alweer de regels voor reproduceerbaar onderzoek?

J Deen

Hans Labohm,
Uw gewenste lijstje is hier te vinden:
http://www.skepticalscience.com/

Hans Paijmans

Als Hans Labohm niet weet wat in dit verband de wetenschappelijke spelregels zijn, kan ik hem dat wel vertellen, uiteraard onder het voorbehoud dat ook bona fide wetenschappers in dit opzicht bepaald niet lelieblank zijn.

Om te beginnen lijkt het me dat in die spelregels iets staat over met modder gooien. Sterker: als je medestanders zich daaraan schuldig maken, zou het een goed idee zijn je onmiddellijk van hen te distanti”eren.

Ten tweede staat ‘cherry picking’ al evenmin hoog aangeschreven. Je tegen die aantijging te verdedigen met de kreet ‘maar hullie doen het ook’ is misschien menselijk, maar niet wetenschappelijk.

Ten derde ga je ervan uit dat foutieve informatie in papers of rapporten ter goeder trouw is neergeschreven, tenzij het tegendeel onomstotelijk is bewezen.

En ten vierde, wat mij persoonlijk heel erg tegenstaat: je moet niet de vermoorde onschuld uithangen. Zeg dus niet “…maar wij vragen echt alleen maar een onafhankelijk onderzoek…” als je bedoelt “We willen de besluitvorming op alle mogelijke manieren vertragen en saboteren…”.

Paai

Bart Verheggen

Ik zie niet dat het wijzen op inherente onzekerheid kritiek is op het IPCC. Wetenschappers wijzen juist altijd op het feit dat niets zeker is, en dat onzekerheid bij de wetenschap hoort. De relatieve (on-)zekerheid beschrijven is natuurlijk wel terdege belangrijk.

Wat Kroonenberg over het IPCC zegt klopt niet: Het IPCC *beschrijft* de wetenschappelijke consensus.

Jeroen P. van der Sluijs

Naar aanleiding van de discussie over de spelregels die in de wetenschap gelden: de 25 oktober 2004 versie van de VSNU “Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening: Principes van
goed wetenschappelijk onderwijs en onderzoek” kun je ondermeer hier nalezen:

http://www.chem.uu.nl/nws/www/research/risk/Nederlandse_Gedragscode_Wetenschapsbeoefening.PDF

C. Wentzel

“Er was een opvallende eensgezindheid”.

En ik maar proberen te achterhalen uit jouw stukje om te achterhalen wat dieeensgezindheid dan precies zou inhouden. Ik neem aan dat je bedoelt dat “politici moeten vooral niet denken dat de controverse over klimaatverandering binnen afzienbare tijd zal worden opgelost”. Er is dus geconcludeerd dat er bepaald geen wetenschappelijke overeenstemming is over de AGW-hypothese?! Dat verbaast mij niets (maar zelf heb je wel het tegendeel beweerd).

Is het de bedoeling dat wij burgers ergens kunen nalezen wat er gezegd is, of was dit niet-openbaar? Ik bergijp uit de offiële bekendmaking dat Karel Knip er bij was, maar uit de laatste alinea maak ik op dat P.L. het ook heeft gehoord en dus aanwezig was?

Mag ik dan ook er van uitgaan dat in deze rubriek er in de toekomst NIET steevast van wordt uitgegaan dat “de menselijk broeikashypothese” (lijkt me inderdaad de juiste benaming) een juiste zou zijn?

Het zal me benieuwen.
C.

Jacob

@ C. Wentzel

Op climategate.nl staat een link naar het verbatim verslag van de hoorzitting.