*

Alleen optimisme kan richting geven :: nrc.nl

Alleen optimisme kan richting geven

Een te grote kist bananen

Een te grote kist bananen

Veel van de boeken die op dit moment verschijnen over klimaatverandering (en de planken in de boekhandel puilen uit) zijn nogal somber van toon. Met titels als ‘De laatste generatie, hoe de natuur wraak neemt voor het broeikaseffect’ (Fred Pearce) en het hier eerder genoemde ‘Zes graden, onze toekomst op een warmere planeet’ (Mark Lynas) of ‘Hitte, hoe voorkomen we dat de planeet verbrandt?’ (George Monbiot) is duidelijk welke kant de auteur op gaat.

Een van de betere boeken, waarin het onderwerp rustig en helder wordt beschreven is ‘Brandpunt aarde, hoe we de wereld kunnen redden zonder het licht uit te doen’. De speelse ondertitel past precies bij de toonzetting.

Opvallend is ook het fraai vormgegeven boek ‘Een te grote kist bananen’, waarin Eric Schoones aan de hand van gesprekken met Nederlanders uit bedrijfsleven, politiek.media en wetenschap het begrip ‘duurzaamheid’ analyseert. Het boek is opvallend door de milde, veelal optimistische toonzetting. En de interviews zetten aan tot nadenken.

Of het nu gaat om econoom Arnold Heertje (“Velen zien de groei van de economie [in China en India] als een bedreiging, maar ik verwacht dat een duurzame, integrale blik zich daar sneller zal ontwikkelen dan in het Westen”) eco-filosoof Marius de Geus (“Het systeem van een groei-economie gekoppeld aan hyperconsumptie moest een keer tegen de lamp lopen. Dat verwondert mij totaal niet.”),  SER-voorzitter Rinnooy Kan (“Optimisme als permanente geestesgesteldheid is de enige mogelijke mentaliteit van waaruit richting gegeven kan worden aan de samenleving”) of schrijver-bioloog Middas Dekkers (“Biologische systemen hebben altijd de neiging evenwicht en structuur te vinden, maar ik ben bang dat het niet zonder slag of stoot zal gebeuren”).

Geplaatst in:

10 reacties op 'Alleen optimisme kan richting geven'

Mark Verschuren

Goed stuk Paul (mag ook een keer gezegd worden).

De problematiek van onze wereld (laatste alinea) vanuit een breder perspectief, verademend,

..wellicht omdat het woordje “CO2″ ontbreekt…..

robert van der sluis

Wat is er speels aan de wereld redden. Het is anders dan de wereld verbrandt maar suggereert nog steeds het einde der tijden als we niet nu ingrijpen. Mooi vorm gegeven is inhoudelijk ook sterk.

Optimistisch is dat de wereld zichzelf altijd gered heeft en dat ook altijd zal doen. We hoeven ons geen zorgen te maken.

We hebben de vogelgriep, Sars en nu ook bijna de mexicaanse griep overleeft. We zijn niet allemaal gestorven aan kanker door meeroken, noch hebben we zware alcoholschade opgelopen door het glaasje wijn dat onze moeders gedronken hebben tijdens de zwangerschap.

De zalm is weer terug in Parijs, de populatie ijsberen is vervijfvoudigd. De bossen sterven niet meer van de zure regen. het antarctisch ijs heeft de grootste omvang ooit (vanaf 1980 zijn ze gaan meten maar dat klinkt zo lullig).
De hele precedentloze opwarming van de aarde blijkt gebaseerd op 1 boom op een schiereiland in Siberie (YAD 06 voor de liefhebbers, zie Climate audit).

Kijk dit is optimisme en speelsheid, alleen de vormgeving laat nog te wensen over

peter klein

Jij bent me er ook één , Paul !

Eerst doe je om het hardst mee om de paniek, het crisisgevoel, aan te wakkeren.
En nu moeten we ineens optimistisch de toekomst tegemoet zien..

Mijn mening is, dat we af moeten van de doemscenario´s, aandacht moeten hebben voor werkelijke problemen of wensen, en daar dan verstandig over moeten praten en beleid moeten voeren.

En dan eerst maar eens al die co2 toeslagen overboord gooien, of de subsidies richting windmolens – blazen meer geld weg, dan dat er aan bruikbare energie uit komt.
En dan kan daarna zinvol geinvesteerd worden.

In waterstof bijvoorbeeld!
Zet een electriciteitscentrale neer voor de aanmaak van waterstof, dan houden we én onze brandstofmotor met zijn prettige motorkarakteristiek en grote actieradius, én wordt de luchtkwaliteit nóg beter. En misschien valt waterstof ook voor andere gebieden als verwarming enz te gebruiken. Zijn we minder afhankelijk van olie.
Dát lijkt me verstandig..

Tammo Oldeveen

De kist met bananen verwijst eerder naar het type land waarin Nederland langzaam verandert.

Besturen op basis ecologische dogma’s, vastgesteld door een ecologische elite. In plaats van van het regeren op basis van wetenschappelijke waarheden inzichtelijk en begrijpelijk voor het gehele volk.

De heer Rypke Zeilmaker heeft hier een treffend stuk over geschreven getiteld ‘de aarde zij geprezen’:

http://www.dagelijksestandaard.nl/2009/10/07/de-aarde-zij-geprezen/

M. van Delft

‘De zalm is weer terug in Parijs, de populatie ijsberen is vervijfvoudigd. De bossen sterven niet meer van de zure regen.’

De giflozing op rivieren en de jacht op ijsberen stoppen was relatief makkelijk. De zwaveluitstoot van kolencentrales beperken ook nog te doen. Het klimaatneutraal maken van onze energievoorziening lijkt me ietwat complexer. Maar wie weet, we moeten tenslotte optimistisch blijven, niet waar?

Paul Metz

Optimisme is een goede basishouding. Vervolgens is het nodig om het optimisme te onderbouwen met feiten, anders ontaardt het in ongeloofwaardig, hol optimisme. Marjoleine de Vos schreef enige tijd geleden een goed artikel in deze krant over Jeffrey Sachs met grote waardering voor zijn “onderbouwd optimisme”. Uiteindelijk is alleen dat nuttig optimisme omdat het niet kan worden doorgeprikt als reclamepraat.

Reinier Scheele

@2. Robert van der Sluis. De volledige code van de bewuste boom is YAD061, maar laten we hopen op een passende gelatiniseerde naam (Arborcaloris oid?).

Reinier Scheele

Er dient nog iets toegevoegd te worden. De betekenis van het jaarring-onderzoek mag in algemene zin niet onderschat worden. Wie namelijk de moeite heeft genomen de golfbeweging van de Atlantische orkanen in een grafiekje te zetten en de golfbeweging van de jaarringen daarmee te vergelijken (zonder de stijging) zal tot een opmerkelijke conclusie komen. De golfbeweging van de orkanen blijkt namelijk niet gelijk op te lopen of vooraf te gaan aan de temperatuurschommelingen op hoge breedten, maar ijlt er vrijwel steeds een aantal jaren op na. Kortom, er lijkt globaal wel een correlatie te zijn tussen temperatuurschommelingen en orkaanactiviteit, maar anders dan tot nu toe door velen is aangenomen (die een rechtstreekse beinvloeding van orkanen op de temperatuurverhoging veronderstellen). De ‘vertraagd-tegengestelde’ correlatie zou dan bijvoorbeeld kunnen berusten op de volgende hypothese. De temperatuurverandering op het noordelijk halfrond verloopt niet zozeer via de atmosfeer, maar vrijwel uitsluitend via zeestromen. Het achterliggende mechanisme resulteert daarbij in een vertraagd atmosferisch terugkoppelingseffect, in die zin, dat na een aantal jaren het karakter van de straalstromen boven het noordelijk halfrond zich wijzigt. Voor de lage breedten met de bekende gevolgen – bij veelvuldige aanwezigheid van straalstromen worden de toppen van de zich ontwikkelende cyclonen voortijdig afgekapt, en bij meer afwezigheid van straalstromen zal er een verhoogde orkaanactiviteit optreden.

W.J. van Hoek

Beste Paul Luttikhuis en anderen,
De boeken die u in uw eerste alinea beschrijft zijn stuk voor stuk boeken met een zekere en zeer uitgesproken titel. Somber is dan een etiket wat men er op zou kunnen plakken, maar het lijkt een beetje af te doen aan het realisme wat Fred Pearce, Mark Lynas en George Monbiot tentoonspreiden. Van deze heren heb ik alle door u genoemde boeken op de plank staan. Alle drie hebben zij een zeer breed uiteengezette naar wetenschappelijke literatuur verwijzende bronvermelding. Dat wijst er dus op dat hun uitspraken in de boeken breed worden ondersteund, wellicht geen uitgesproken optimisme, doch zinnige stappen kunnen alleen gemaakt worden als we de realiteit onder ogen zien. Werkelijke kennis van zaken lijkt me een betere fundering voor actie dan geforceerd optimisme dan wel pessimisme.
Met vriendelijke groet,
W.J. van Hoek

Reinier Scheele

Nu er dit jaar slechts twee orkanen zijn geweest is het geschatte aantal van 5 voor dit seizoen waarschijnlijk 3 te hoog. Het verloop van de grafiek met 73 voor dit laatste decennium wordt er ook logischer door.